Her yaş grubunda görülebilen ancak en çok orta yaş
grubundaki kadınlarda ortaya çıkan “Karpal Tünel Sendromu”, öncelikle sık
kullanılan el bileğini etkiliyor ve hastaların yüzde 50’sinde, her iki el
bileğinde de oluşabiliyor. Hastalığın ilerlediği ve tedavinin geciktiği
durumlarda, parmaklarda güç kaybı yaşanabiliyor. El bilek sinirlerini olumsuz
etkileyebilecek hareketlerden kaçınmak ve düzenli egzersiz yapmak, hastalıktan
korunmada önemli rol oynuyor. Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden
Uz. Dr. Yılmaz Niyazi Yazman, “Karpal Tünel Sendromu” oluşumuna karşı
önerilerde bulundu.
Her iki elde de görülebilir
Karpal tünel sendromu, elin önemli sinirlerinden biri olan
“median” sinirinin el bileğinde sıkışması sonucu ortaya çıkar. En sık
belirtileri; baş parmak, işaret parmağı ve orta parmaklarda genellikle geceleri
aralıklarla ortaya çıkan uyuşma, karıncalanma, yanma gibi şikayetlerdir. Hasta
bu nedenle uykudan uyanır ve ellerini sallayarak rahatlatmaya çalışır.
Hastalığın ilerlediği durumlarda, zamanla ellerde ve parmaklarda güçsüzlük
meydana gelir ve şikayetler diğer elde de başlayabilir. Bunun yanında
karıncalanma ve uyuşma artar, devamlılaşır ve başparmakta kuvvetsizlik başlar.
Çok ileri evrelerde ise başparmak tarafındaki kasta erime görülebilir.
Gebelikte başlayıp, doğumla bitebilir
Karpal tünel sendromu; gebelik döneminde başlayıp, yalnızca
bu süreçte devam eden ve doğum sonrasında kendiliğinden düzelebilen bir seyir
de gösterebilir. Hastalık erken dönemde anne adayında, sabahları orta parmakta
uyuşma ve karıncalanma ile belirti verir. Bu durum, parmakların hareket
ettirilmesi ile ortadan kalkar. karpal tünel sendromu olan ve şikayetleri olan
gebelerde egzersiz ve yaşam şekli değişiklikleri önemlidir. El ve el bileğini
zorlayıcı hareketler yapmamak, el bileğini dinlendirmek için istirahat, ateli
kullanmak, tuz ve su alımı ile kilo dengesini kontrolde tutmak, el bileği
egzersizleri yapmak, hastalığın olumsuz etiklerini azaltacaktır.
Belirtileri boyun fıtığı ile karıştırılabilir
El-bilek hastalığı, diğer sinirleri etkileyen hastalıklar
ile karışabilir. Özellikle boyun fıtıkları belirtileri buna dahildir. Ayrıca
sinir sistemini etkileyen şeker hastalığı, tiroit hastalığı, romatoid artrit,
kronik böbrek yetmezliği gibi diğer metabolik hastalıkları olanlarda karpal
tünel sendromu daha çok gelişebilir. Karpal tünel sendromunun teşhisi EMG ile
konulmaktadır. EMG ile hastalığın seviyesi hakkında da fikir edinilir. Karpal
tünel sendromu çok hafif düzeyde ise el bileği atelleri kullanılabilir. Bunun
yanında el bileğini zorlayıcı aktivitelerden kaçınmak da hastalığın
ilerlemesini önleyebilir. Tedavide el bileğinden uygulanan tetik nokta
enjeksiyonu da hafif düzeydeki hastalarda yararlı sonuçlar vermektedir.
Elleri zorlayıcı hareketlere dikkat!
El bileğinin tekrarlayıcı ve zorlayıcı hareketleri, karpal
tünel sendromu oluşumu için önemli bir risktir. Bu nedenle bazı meslek
gruplarında bu hastalığın görülme sıklığı daha fazladır. El bileğinin sürekli
kullanıldığı bazı meslek grupları olan marangozlar, bahçe işleri ile uğraşanlar
ve çiftçiler, hayvancılık ile uğraşan kişiler, ev kadınları ve el işi yapanlar,
fabrika işçileri ile uzun süre bilgisayar başında çalışanlarda, sinir
harabiyeti ortaya çıkmaktadır.
El bileğini doğru kullanmak için…
1. Bilgisayar kullanımında uygun mouse tercih edin.
2. Bileğe yük bindirecek şekilde masaya dayanarak
çalışmayın.
3. Ağır yük kaldırmayın.
4. El işi yaparken dikkat edin ve elde çamaşır sıkma gibi
işlemlerden kaçının ya da bileğinizi zorlamamaya özen gösterin.
5. El bileğini kuvvetlendirici özelliği olan ve gün içinde
10’ar kez tekrarlamanız gereken şu egzersizleri yapın:
Bileklerinizi düz tutup, parmaklarınızı kendinize çekin ve
bu şekilde 5 saniye (5’e kadar sayın) tutup parmaklarınızı eski haline getirin.
Parmaklarınızı sıkıp elinizi yumruk yapın, sonra yumruğunuzu
aşağı doğru bükün. Bu hareketi yaparken de 5’e kadar sayın ve daha sonra
bileklerinizi düz tutun ve parmaklarınızı gevşetin.
