Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Suna Yapalı, Türkiye'de karaciğer yağlanması sıklığının yüzde 48’e ulaştığını, vücut kitle indeksi 25’in üzerinde olan kişilerde bu oranın yüzde 63’e kadar çıktığını belirtiyor. Yapalı, karaciğer yağlanmasının genellikle belirti vermediği için sinsi bir şekilde ilerlediğini, ancak ileri aşamada karaciğer sirozu ve karaciğer kanserine neden olabileceğini vurguluyor. Yapalı, 2030 yılında siroz ve karaciğer naklinin en sık sebebinin karaciğer yağlanması olmasının beklendiğini ifade ederek, bu ciddi hastalıktan korunmak için üç etkili yöntemi açıkladı.
Karaciğer Yağlanmasına Yol Açan Faktörler
Karaciğer yağlanması, hem alkole bağlı hem de alkol dışı nedenlerle gelişebiliyor. Karaciğerde yüzde 5-10’dan fazla yağ birikimi olması sonucunda ortaya çıkan bu hastalık, genellikle metabolik sendromun bir parçası olarak karşımıza çıkıyor. Obezite, Tip 2 diyabet, hipertansiyon, insülin direnci, kalp damar hastalıkları ve ürik asit yüksekliği gibi durumlar karaciğer yağlanması riskini artırıyor. Doç. Dr. Yapalı, özellikle aşırı kilolu, diyabetli, insülin direnci yüksek ve kan yağları yüksek kişiler ile alkol tüketenlerin bu hastalık için yüksek risk grubunda olduğunu belirtiyor.
Karaciğer Yağlanmasına Karşı Üç Etkili Önlem
1. Sağlıklı Beslenme: Karaciğer yağlanmasını önlemenin en önemli yollarından biri sağlıklı beslenmedir. Dengeli bir diyetin, düşük glisemik indeksli gıdaların, lifli sebzelerin ve tahılların, baklagillerin ve taze meyvelerin tüketilmesi öneriliyor. Alkolden kaçınmak, bol su içmek ve yağ ve şeker içeriği yüksek gıdalardan uzak durmak da kritik önem taşıyor. Ayrıca, çerez ve aşırı meyve tüketiminde de dikkatli olunmalı.
2. Düzenli Egzersiz: Haftada en az 3-4 gün, 30-45 dakikalık tempolu yürüyüşler ve kas kuvvetini artırıcı egzersizler karaciğer yağlanmasıyla mücadelede önemli rol oynuyor. Düzenli egzersiz, karaciğerin kendini yenilemesine yardımcı olarak sağlıklı bir karaciğere kavuşmayı mümkün kılabilir.
3. İdeal Kilo ve İnce Bel Çevresi: Karaciğer yağlanması sadece aşırı kilolu kişilerde değil, normal kilolu kişilerde de görülebiliyor. Özellikle iç organ yağlanması ve genetik yatkınlık bu durumu tetikleyebilir. Kilo kaybı, karaciğer yağlanmasının önlenmesinde en etkili yöntemlerden biri. Haftada 0,5-1 kg arası sağlıklı kilo kaybı hedeflenmeli ve bel çevresi normal sınırlara indirilmeli.
Doç. Dr. Yapalı, zayıflattığı veya karaciğeri yenilediği iddia edilen bitkisel ilaçlar ve kürlerden kaçınılması gerektiğini belirterek, bu tür ürünlerin karaciğere zarar vererek karaciğer yetmezliğine yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
