Temel olarak dua, metih ve övgü anlamı taşır. İnsanlar, yakınlarına, sevdiklerine veya kendilerine iyilik yapanlara teşekkür ve hayır dilemek amacıyla bu sözleri kullanır. Halk arasında sıkça duyulan “Allah razı olsun” veya “Yüzün ak olsun” gibi ifadeler de birer alkış veya hayır duası niteliğindedir.
Alkış türündeki sözler, kullanım durumuna, yerine ve yapısına göre farklı şekillerde sınıflandırılabilir:
1. Kullanım Durumu Açısından:
Genel olarak kullanılan alkışlar
Belli durumlar için kullanılan alkışlar
2. Kullanım Yeri Açısından:
Yaygın olarak kullanılan alkışlar
Mahalli alkışlar
3. Yapı Açısından:
Allah adının kullanıldığı alkışlar
Allah adının kullanılmadığı alkışlar
Kahramanmaraş kültüründe de bu tür alkışlar uzun yıllardır kullanılmaktadır. Yöredeki mahalli alkışlar, halkın günlük yaşamında hem dua hem de iyi dilek anlamında önemli bir yer tutar. İşte bu yörede sıkça kullanılan mahalli alkışlardan bazıları:
Ah vah demeyesin
Allah başaca gönendirsin
Allah başınızı bozmasın
Allah beynamaz etmeye
Allah birine bin versin
Allah cennet alaya gidenlerden eylesin
Allah eksilen yeri doldursun
Allah emaani boşa çıkarmasın
Allah emeğini ballı ede
Allah evine buğday yağdıra
Allah evinin çatısını koruya
Allah gördüğün günden geri koymasın
Allah güzel bağdaşmak nasib etsin
Allah kabrini geniş eyleye
Allah kalbinin gününü göstersin
Allah sana yeşil gözlü gelinler versin
Allah seni dallandırıp budaklandıra
Allah seni düşmanlarına karşı gülünç eylemesin
Allah seni karagözlüne bağışlasın
Allah tekerine taş değdirmeye
Allah vardığın yerde gönendirsin
Anan baban gününü göre
Ananın babasının ruhu şad olsun
Bahtın, günün ak olsun
Can yoldaşın imanın olsun
Dallanıp budaklanasın
Döşünde ağ tüyler bite
Evine Hızır uğraya
Gara gaşlı, gara gözlü nişanın olsun
Geçmişin kandım diyene rahmet olsun
Hacılara gidesin
Hayırlı kapılara düşesin
Hayırlı gidip hayırlı gelesin
Millete, devlete hayırlı kişi olasın
Ocağın küllensin, bahçen güllensin
Ocağınız daima tütsün
Odun, ocağın sönmeye
Oğlunla oba, kızınla komşu olasın
Oturduğu yer padişah tahtı olasıca
Peygamber efendimiz şefaatçisi ola
Rahmet olasıca
Ruhu aziz olsun
Sabah olup dokuz oğlan ile kalkasın
Sakalın göbeğine ine
Şerrine lanet deyip öte gecesin
Suâli kolay gele
Yağmurluca yazın olsun, dumanlıca kışın olsun
Yannığın yağlı olsun
Yara bere görmeyesin
Yaşı ömrü benzemesin
Yaşı uzun olsun
Yattığı yer nur olsun
Yetmiş iki ebiceddine rahmet olsun
Yolun hicaz olsun
Yolun açık, bahtın aydın olsun
Yüzün kara çıkmayasın
Zahmet görmeyesin
Züğürtlük görmeyesin
Zürriyetin bol ola
Kahramanmaraş kültüründe alkış etmek, yalnızca sözlü bir ritüel değil, aynı zamanda insanların birbirine duyduğu saygıyı ve iyi dileklerini aktarmalarının en güzel yollarından biri olarak kabul edilmektedir.
