Erkek çocuklarında
bir yaşına kadar yaklaşık %4 oranında inmemiş testis sorunu görülebiliyor.
Ancak, erken doğan prematüre bebeklerde bu oran %33’lere kadar çıkabiliyor.
Tedavi edilmezse birçok ciddi sayılabilecek sağlık sorunlarına, özellikle de
okul çağında cinsiyet ile ilgili şüphelere ve çocukta kendine güven sorununa
neden olabilen inmemiş testis, el muayenesi ile tespit edilerek ameliyatla
başarılı bir şekilde tedavi edilebiliyor. Memorial Dicle Hastanesi Çocuk
Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Taner Kamacı, çocuklarda inmemiş testis sorunu ve
tedavisi hakkında bilgi verdi.
Prematüre bebeklerde daha sık görülüyor
Halk arasında inmemiş testis olarak bilinen
kriptorşidizm; testislerin doğuştan torbaya inmemesi durumudur. Testislerin
torbadaki normal yerinde olması sağlıklı testis gelişimi, hormon ve sperm
üretimi için mutlaka gereklidir. İnmemiş testis sıklığı zamanında doğmuş
bebeklerde %2-4 iken, bu oran erken doğmuş yani prematüre bebeklerde %20-33
gibi çok yüksek bir oranda görülmektedir. İnmemiş testis çoğunlukla tek taraflı
görülmekle birlikte bazen iki taraflı da görülebilir. Ancak bazı durumlarda
testisler karın içinde kalmış olabilir ve dışarıdan hiç belirlenmeyebilir.
Tanı ve tedavide ailenin dikkati önemli
İnmemiş testis tanı ve tedavisi, ebeveynlerin erkek
çocuklarının torbalarını kontrol etmeleri ve bu sorundan şüphelenmeleriyle
başlar. Bu durumda bir çocuk cerrahisi uzmanı tarafından yapılacak fiziki
muayene ile tanı kesinleştirilir. Bazı vakalarda radyolojik tetkiklerden ve
hormonal testlerden de faydalanılabilir. Ayrıca İnmemiş testise başka
anomaliler de eşlik edebilir. Tek taraflı inmemiş testis olgularında ek
inceleme yapılmasına gerek kalmazken, iki taraflı inmemiş ve karın içinde
kalmış testis varlığında eşlik edebilecek ek anomalilerin mutlaka araştırılması
gerekmektedir.
Ameliyat tedavi için altın standart
Doğuştan inmemiş testis sorunu olan bebeklerde, 6’ıncı
aya kadar testislerin kendiliğinden torbaya inmesi beklenir. Ancak bir yaşına
kadar torbaya inmeyen testisin artık kendi kendine inmesi beklenemez. Tedavi
edilmezse 1-2 yaşından sonra inmemiş testislerde ciddi sorunlar görülebilir.
Hastalığın tedavisinde altın standart ameliyattır. Bu yüzden inmemiş testis
hastaları en ideal yaş aralığı olan 6ay-1yaş arasında ameliyat edilmelidir.
İnmemiş testis tedavisinde hormon tedavisi de seçenekler arasındadır. Eskiden
daha sık uygulanan hormon tedavilerinin başarı oranlarının çok düşük olduğunun
anlaşılması nedeniyle günümüzde daha az tercih edilmektedir.
30 dakikada kapalı ameliyat ile tedavi edilebiliyor
Kasık kanalında tespit edilebilen testisler çoğu zaman
yaklaşık 30 dakika süren ameliyatlar ile rahatlıkla torbaya
indirilebilmektedir. Testislerin bulunamadığı hastalarda öncelikle radyolojik
tetkikler ile tespit edilemeye çalışılır. Bazı durumlarda yine laparoskopik
yani kapalı yöntem ameliyat ve kamera yardımı ile karın içi incelenir ve
testis, karın içinde bulunursa torbaya indirilir.
İnmemiş testis tedavi edilmediğinde…
Hormon ve sperm üretiminin bozulması ile kısırlık
oluşabilir
Testis kanseri görülme riski 4-10 kat artar.
Testis damarları etrafında dönebilir ve testisin
kanlanması bozularak kaybedilebilir.
Yukarıda kalan testis travmaya maruz kalabilir.
Kasık fıtığına neden olabilir.
Testisin torbada olmamasından kaynaklı psikolojik
sorunlar yaşanabilir.
Tartışmalı olmakla birlikte inmemiş testisin, diğer
tarafta bulunan ve sağlıklı olan testise de zarar vereceği gibi riskler
taşımaktadır.
