İdrar yolu
enfeksiyonu çocuklarda üst solunum yollarından sonra en sık görülen ateşli
hastalıklardan biri.
İdrar yolu enfeksiyonunun kabızlıktan, idrar tutmaktan,
işeme bozukluğundan ya da üriner sisteme ait birtakım bozukluklarından dolayı
ortaya çıkabildiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Neşe Bıyıklı, “Bir bebek ya da çocuk ateşli bir
idrar yolu enfeksiyonu geçiriyorsa bu çocukların 3’te birinde altta yatan idrar
yolu sistem bozukluğu ya da fonksiyonel bir bozukluk ihtimali olabilir” dedi.
Çocuklarda böbrek ve idrar yollarına bakterilerin yerleşmesi
sonucunda ortaya çıkan idrar yolu enfeksiyonunun belirtilerinin ateş, kusma,
karın ağrısı, idrar kaçırma, idrar yaparken yanma, bebeklerde idrar yaparken
ağlama, idrarın renginde ve kokusunda değişiklik, halsizlik ve bebeklerde
ayrıca kilo alma problemleri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk
Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Bıyıklı, idrar yolu enfeksiyonundan korunma
yöntemlerini paylaştı.
Kesin tanı için idrar
örneği gerekli
Çocukta klinik olarak idrar yolu enfeksiyonundan
şüpheleniliyorsa tanı koymak için mutlaka uygun koşullarda alınmış idrar
örneğinin gerekli olduğunu vurgulayan Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe
Bıyıklı, “Bu idrar örneğinde hem idrar analizi hem de idrar kültürü testi
yapılmalı. Çocuklardan idrar örneği alınmasının birkaç yöntemi var. Tuvalet
eğitimini tamamlamış çocukta kaplarla alabiliyoruz ancak bebeklerden idrar
almak daha güçlük yaratan bir durum. Dolasıyla bebeklerden idrar alırken ya
steril idrar torbaları kullanılabilir ya çocukların çiş yaptığı yerden örnek
alınabilir ya da iğne ile karın üstünden idrar torbasına girerek idrar örneği
alınabilir” dedi.
Tedavi erken
sonlandırılmamalı
İdrar yolu enfeksiyonun tedavisinin antibiyotik kullanımı
olduğunu söyleyen Doç. Dr. Neşe Bıyıklı, “Üreyen mikroorganizmaya ve çocuğun
klinik durumuna göre şurup formunda ya da iğne formunda antibiyotik tedavileri
seçilebilir. Yine çocuğun klinik durumuna göre hastanede yatarak ya da ayaktan
tedavi mümkün. İlaçlar tedavi süresi boyunca mutlaka hekimin belirlediği süre
içerisinde kullanılmalı. Birkaç gün içerisinde çocuk kendini iyi hissetmeye
başlayınca erken tedaviyi sonlandırmak en çok çekindiğimiz konulardan bir
tanesidir çünkü enfeksiyon tekrardan ortaya çıkabilir. Bunun dışında bol bol su
içilmesi önemli çünkü idrar akımının artırılması enfeksiyon tedavisi için bize
yardımcı olur” şeklinde konuştu.
İdrar yolu
enfeksiyonu yüzde 50 ile 70 oranında tekrarlayabilir
İdrar yolu geçiren bir çocukta üç konuyu oldukça
önemsediklerini dile getiren Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Bıyıklı,
“Bunlardan bir tanesi idrar yolu enfeksiyonunun tekrarlama riski. İdrar yolu
enfeksiyonu geçiren bir çocuk yüzde 50 ile yüzde 70 aralığında enfeksiyonu
tekrarlama riski taşır. Bu bizim açımızdan önemlidir. İkinci önemli konu ise;
çocuklar idrar yolu enfeksiyonu geçirdiklerinde bunun böbrekten mi yoksa
mesaneden mi kaynaklandığını ilk başta anlayamayabiliriz. Böbrekten kaynaklı
idrar yolu enfeksiyonları eğer böbrekte bir zedelenme veya hasar bıraktıysa
ileriki yaşlarda önemli sorunlar yaşanabilir. Kan basıncı yüksekliği yani
hipertansiyon hastalıkları veya böbrek fonksiyonlarında bozulma gibi
rahatsızlıklar yaşanabilir. Bunun dışında idrar yolu enfeksiyonu geçiren bir
çocukta yüzde 30 ile yüzde 50 olasılığında idrar yolu kaçağı gibi bir problem
olabilir. Bunlar zamanında tanı konulmazsa tekrarlanan enfeksiyonlarla zarar
verir” açıklamasında konuştu.
Enfeksiyondan
korunmada en önemli unsur hijyen
İdrar yolu enfeksiyonlarından korunmak için en önemli adımın
bol su tüketimi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Neşe Bıyıklı, “Biz özellikle
çocuklara bol su verilmesini ve su içme alışkanlığının kazandırılmasını
söylüyoruz. İdrar akımı bolca olursa idrar torbası tam ve düzenli olarak
boşaltılırsa yani işeme eylemi ertelenmezse risk azalır. Çocuğun 3-4 saatte bir
idrar torbasını düzenli olarak boşaltması önemli bir faktör. Kabızlığın
önlenmesi önemli çünkü kabızlık hem bağırsakların dolmasıyla idrar torbasına baskı
yaparak enfeksiyonu kolaylaştırır hem de idrar torbasının rahat boşalmasına
engel olur. Hijyen koşullarına dikkat edilmesi önemli. Tuvalet temizliğinin
özellikle kız çocuklarında önden arkaya doğru yapılması, pamuklu ve rahat
çamaşırlar giyilmesi, işemenin ertelenmemesi özellikle önemli olan konulardan
bazıları” dedi.
Yineleyen hastalarda
böbreklerdeki yapısal problemler incelenmeli
Enfeksiyonun tam olarak iyileşip iyileşmediğini öğrenmek
için kontrollü idrar tahlilleri ve idrar kültürlerinin yapılması gerektiğini
söyleyen Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Bıyıklı, “Onun dışında eğer
şüphelendiğimiz başka klinik bulgular varsa hastalarımıza belli aralıklarla,
bir şikâyeti olmasa bile idrar tahlillerinin ve kültürlerinin yapılmasını
istiyoruz. Şüphelendiğimiz çocuklarda ise böbreklerde yapısal bir problem olup
olmadığını inceliyoruz. Eğer enfeksiyonu yineliyorsa o zaman özel böbrek
filmleri istiyoruz” şeklinde konuştu.
