Kadınlar tarafından utanıp çekinilerek saklanan ve çoğu
zaman görmezden gelinen idrar kaçırma sorunu, günlük yaşamı olduğu kadar
psikolojiyi de olumsuz etkiliyor. Ülkemizde kadınların yüzde 28'inde görülen
idrar kaçırma; sorunun kaynağının belirlenmesi, doğru tedavi yaklaşımları ve
pratik önlemlerle önlenebiliyor. Memorial Ankara Hastanesi Üroloji Bölümü'nden
Op. Dr. Emrah Yakut, kadınlarda idrar kaçırma ve tedavi yöntemleri ile ilgili
bilgi verdi.
Kadınlarda özgüven problemlerine neden oluyor
İdrar kaçırma, belirli bir nedeni olmaksızın veya karın iç
basıncını artırabilecek aktivitelerle aralıklı ya da sürekli olarak ve değişen
şiddetlerde idrarın kontrol edilememesi şikayeti ile ortaya çıkmaktadır.
Özellikle kadınların günlük hayatını etkileyen bu sorun, idrarı tutamama
hissiyle kendine güvensizlik meydana getirir ve koruyucu ped veya bez kullanma
zorunluluğu ile sosyal aktivitelerde kısıtlamaya neden olabilir.
30 yaş sonrasına özellikle dikkat etmek gerekiyor
İdrar kaçırma özellikle menopoz sonrası dönemde ve doğum
yapma sayısı fazla kadınlarda görülmektedir. Ülkemizde 30 yaşını geçen her dört
kadından birinde görülebilen ciddi ve yaygın bir sorun olarak karşımıza
çıkmaktadır. Stres tipi idrar kaçırmada, artan karın içi basıncını mesane
büzücü kaslar karşılayamaz ve öksürme, hapşırma, ağır bir şey kaldırma,
egzersiz yapma durumunda istemsiz idrar kaçırma görülür. Aniden gelen idrar
yapma hissi sonrası tuvalete yetişemeden idrar kaçırma durumu sıkışma tipi
idrar kaçırmadır. Stres tipi ve sıkışma tipinin bir arada görüldüğü durumlar
karma tip idrar kaçırma, idrar torbasının tam boşaltılamaması sonucu damlama
tarzında sürekli idrar kaçırma durumu da taşma tipi idrar kaçırma olarak
adlandırılır.
Sorunun kaynağının belirlenmesi önemli
İdrar yolu enfeksiyonu, kabızlık, aşırı sıvı tüketimi, bazı
ilaçların kullanımı gibi durumlar geçici idrar kaçırmaya sebep olmaktadır.
Aşırı kilo, ailesel geçiş, hamilelik ve çocuk doğurma, rahmin alınması,
parkinson, multipl skleroz gibi bazı nörolojik hastalıklar da kalıcı idrar
kaçırmaya sebep olabilecek risk faktörlerindendir.
Mutlaka uzman yardımı alınmalı
Fiziki muayene, karın muayenesi ve nörolojik inceleme,
sorgulama formları (idrar kaçırma durumu, tipi, günlük yaşamı ne kadar
etkilediği gibi sorularla şikayetin boyutu sorgulanır) ve ürodinami, ultrason
gibi yöntemlerle teşhisi konulan idrar kaçırma sorunun tedavisi mümkündür.
Mesane egzersizleri, programlı işeme, sıvı diyet ve yaşamsal alışkanlık
düzenlemeleri, pelvik taban egzersizleri ve elektriksel uyarılar içeren
davranış tedavilerinin yanı sıra; mesanede idrar tutma kabiliyetini artıracak
ilaç tedavileri de mevcuttur. Botoks uygulaması, tıkayıcı materyal kullanımı ve
sakral sinir uyarımı gibi girişimsel yöntemler de idrar kaçırma sorununda
kullanılmaktadır. Düşük gerilimli askı, mesane büzücü kasları yukarı kaldırma,
yapay idrar kaçırma kontrol sistemi gibi cerrahi tedaviler de
uygulanabilmektedir.
Zayıf pelvik taban kaslarınızı güçlendirin
Kadınlarda idrar kaçırmanın temel nedenlerinden biri pelvik
taban kaslarının zayıflığıdır. Alt idrar yolu organlarını destekleyen bu kaslar
güçlü olduğunda, idrar yolunu idrar yapma zamanı gelinceye kadar kapalı tutar.
Pelvik taban kaslarının zayıflığı durumunda, karın iç basıncını artıracak
durumlar, idrar yolunun açılıp idrar kaçırmasına yol açar. Kadınlar pelvik
taban kaslarını güçlendirmek için mutlaka uzmana danışmalıdır. Düzenli
egzersizle idrar kaçırma probleminden kurtulmak mümkün olabilmektedir.
