İştah ve metabolizma üzerine etkileri nedeni ile bazı hormon
hastalıklarında şişmanlama, vücutta yağ dağılımının değişmesi gibi sorunlar
yaşanabilir. Liv Hospital Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı
Prof. Dr. Serpil Salman kilo vermeyi zorlaştıran hormonal sorunları anlattı.
İnsülin direnci: İnsülin kandaki şekerin hücre içine
geçişini sağlar. Bu mekanizmada bir sorun varsa, daha fazla insülin
salgılanarak kan şekeri ayarlanmaya çalışılır. Bu durumda insülinin yağ
metabolizması ile ilgili görevleri abartılı bir şekilde yerine getirilir, karın
bölgesinde yağlanma ve kilo artışı görülür. İnsülin direnci olan kişilerin
açlığa tahammülü azalır, kolay kilo alıp zor verirler.
Hipotiroidi (Tiroid hormon azlığı): Tiroid hormon
düzeyinin azalması kiloya meyil yaratabilir. Çünkü hem metabolizma yavaşlar hem
de vücutta su tutulur. Ancak hipotiroid belirgin şişmanlığın ana sebebi değil,
mevcut sorunu artıran bir faktör olarak karşımıza çıkar. Aşırı miktarda tiroid
hormonu kullanarak kilo vermeye çalışmak kalp ritminde düzensizlik, kemik
erimesi gibi oldukça ciddi sorunlara yol açabilir, tercih edilmemelidir.
Menopoz: Vücut yağ dağılımında cinsiyet hormonları da
önemlidir. Kadınlarda menopozla birlikte östrojen azalır, bu durum vücuttaki
yağın karın bölgesinde yerleşmesine neden olur.
Cushing sendromu: Kortizol hormonunun aşırı salındığı
bir tümör nedeni ile oluşan, karın bölgesinde yağlanma, kol ve bacaklarda
incelme gibi birçok belirtinin olduğu nadir bir şişmanlık nedenidir.
Kortizol: İlaç olarak verilen kortizon da vücutta
kortizole dönüşerek benzer etki yapabilir. Kortizol vücutta stresle salınan bir
hormondur, ama stresin kilo artışına neden olabileceği tartışmalı bir konudur.
Büyüme hormonu: Vücut yağ oranı ve yağ dağılımını
belirleyen hormondur. Şişmanlarda büyüme hormonu nispeten düşüktür ama hastalık
derecesinde eksikliği yoksa büyüme hormonu tedavi olarak önerilmemelidir.
