Kendinize acımasız,
çevrenize şefkatli misiniz?
Yaşamın ilk yıllarındaki duygusal ihtiyaçlar karşılanmadığı
takdirde birtakım şemalar ortaya çıkıyor. “Kusurluluk şeması” adı verilen bu
şemalar kişinin yaşamına uzun vadede yön verirken hayatındaki olumsuzlukların
tekrarlamasına da sebebiyet verebiliyor.
İnsanların azımsanamayacak bir kısmının kusurluluk şemasına
sahip olduğunu belirten acıbadem adana hastanesi Psikolog Hande Nacar Baş, bu
inancı taşıyan bazı kişilerin kusurlarının açığa çıkmasından çekindiklerini ve
kusurlarının üzerini örtmek için maske takıp aksine kusursuzmuş gibi
davrandıklarını, kimilerinin ise kusurlarına teslim olup kendilerini özgüvensiz
olarak tanımladıklarını belirtiyor. Psikolog Baş, kişinin kendini
değerlemesinde ciddi sorunlar yaratan bu durumla başa çıkmanın yollarını paylaştı.
Kendinizi değersiz
görüyorsanız…
Kendini kusurlu görenler, değersiz olduklarını düşünüyor ve
bu değersizliklerinin fark edilmesinden korkuyorlar. Utanç duygusunu
yaşadıklarında hissettikleri duygu da tam olarak değersizlik oluyor.
Kendilerine kızıyor, yeterince iyi olamadıkları için kendilerini ruhen
hırpalıyorlar. Kendilerini en acımasız şekilde eleştiriyor ve kusuru hep
kendilerinde arayarak sıklıkla bu ‘kusuru’ buluyorlar da.
Başkalarına aşırı
nazikseniz…
Kusurluluk şemasına sahip bireyler kendilerine karşı
acımasız olmalarına taban tabana zıt bir şekilde çevrelerine oldukça şefkatli
davranıyorlar. Reddedilmemek adına insanlara itina ile davranıyor, onların
kusurlarını görmüyor ya da gördüğü kusurlara şefkatle yaklaşıyorlar.
Kusurlarını saklamak ve değerli olmak adına insanların isteklerini yerine
getiriyor, ikili ilişkilerinde almaktan çok veriyor. Özellikle hayranlık
duydukları insanların yanında kendi çıkarlarını ikinci plana atıyor ve o
insanlara uyum sağlamak adına kendi benliklerinden ödün vermekten
çekinmiyorlar. Partner seçimlerinde kendileri ile yeterince ilgilenmeyen
kişilere karşı çekim hisseden bu kişiler, bir kez ilgiyi kazandıklarında ise
eleştirel bir insana dönüşebiliyorlar.
Kendinize yatırım
yapmıyorsanız…
Değersiz olduklarına içten içe inanan insanlar, genellikle
bu inançlarının farkında olmuyorlar, çünkü her insan kendine değer verdiğini
söylüyor. Buradaki kritik nokta insanın kendine verdiği değerin kendisi için
nasıl bir hayat seçtiğinden ve kendisine nasıl yatırımlar yaptığından belli
olması. Değersiz ve kusurlu olduğu inancına sahip insanlar yatırımlarını
kendileri yerine çevreye yapıyorlar. Bu insanların en belirgin özelliği
eleştiriye karşı duyarlı oluşları. Duydukları eleştirel cümleleri içselleştirip
kendilerinden utandıkları için eleştirildiklerinde hırçınlaşıyorlar.
Hayatınızın dümenini
elinize alın!
Genellikle hemcinslerine karşı kıskançlık hisseden ve onlar
gibi olmak isteyen bu kişiler sahip olamadıkları her şeyi kusurlarına
bağlıyorlar. Kendileri ile barışık olmadıkları için dünyada var olmanın yolunu
insanlara uyum sağlamakta bulan bu kişilerin hayatına yön veren en önemli
unsurun “utanç duygusu” olduğunu belirten Uzman Psikolog Hande Nacar Baş, “Siz
de bu döngüyü defalarca yaşadığınızı düşünüyorsanız bir uzmandan destek
almalısınız. Unutmayın, hayatınızın dümenini elinize almak size bağlı” diyor.
Böyle düşünürüm
diyorsanız…
Aşağıda yer alan cümleler çoğunlukla sizin cümlelerinizse,
“değerler sorunu” yaşıyor olabilirsiniz. Bunu aşmak için uzmanından profesyonel
yardım alabilirsiniz.
Yapılan eleştiriler bütün gün aklımdan çıkmıyor
Kıskanç bir insanım
Kendimden önce çevremdeki insanları düşünürüm
Hayır demeyi bir türlü beceremem
Kendimi çoğu zaman eksik ve kusurlu hissederim
Anne babamın beni sevmemesi kesinlikle benim suçum
Bir şeyler hissettiğim insanlar genellikle beni reddeden
insanlardır
Olumlu niteliklerimi önemsiz görürken olumsuz niteliklerimi
kafama takarım
Fotoğraflarımda kusurlarıma odaklanır, çevremdeki insanların
benden daha güzel ve etkileyici olduğuna inanırım
En büyük korkum kusurlarımın fark edilmesidir.
