Geçmiş geçmişte kalsın!

1987 yılında Dr. Francine Shapiro tarafından geliştirilen ve kısaca EMDR “Eye Movement Desensitization and Reprocessing (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşlemleme) adı verilen tedavi yönteminin güçlü bir psikoterapi yöntemi olduğunu belirtenAcıbadem Adana Hastanesi’nden Dr. Psikiyatrist Püren Akçalı, geçmişte yaşanan ve yıllar boyunca bilinç dışında kalmış travmatik anıların bu yöntem ile etkisiz hale getirilebildiğini belirtiyor.

“Depolanmış” Olumsuzluklar

“Adaptif Bilgi İşleme Modeli” olarak adlandırılan bir modele göre beyin, geçmişten günümüze gelen her bir yaşantıyı ‘bilgi’ olarak işleyip depoluyor. O esnadaki duygu, düşünce, beden duyumu, ses ve hatta koku gibi bilgiler de beyin tarafından ilgili anı ağlarına bağlanarak bütünleştiriliyor. Ruhsal sıkıntılar, travmatik olaylar ve olumsuz yaşanmışlıklar da bu durumdan payını alıyor ancak travmatik olaylarda beyin bu işlemleme ve bağlanma sürecini gerçekleştiremediğinden bu tür anılar yaşandığı esnadaki rahatsız edici haliyle, donmuş olarak depolanıyor ve sorun burada kendini gösteriyor.

Günlük yaşamda olaylar kişiyi istemediği ölçüde etkiliyorsa EMDR teorisine göre bu, kişinin geçmiş travmatik anılarının tetiklendiği anlamına geliyor. Tıp literatüründe ‘kısa süreli terapiler’ grubunda yer alan EMDR tedavisinin ne kadar süreceği, sorunun tipi, danışanın mevcut yaşam koşulları, önceki travmaların sayısı ve etkisi ile bağlantılı olarak belirleniyor.

Anıları Tetikleyen Durumlar

Doğal afetler, büyük kazalar, kayıplar, savaş, taciz, tecavüz gibi önemli travmaların yanı sıra, başta çocukluk çağı olmak üzere her yaşta yaşanan ve etkisi travmatik olan her tür yaşantı; günlük hayatta aile, okul, iş çevresinde yaşanan olumsuz olaylar, şiddete maruz kalmalar, aşağılanmalar, reddedilmeler, ihmal ve başarısızlıklar işlenememiş anılar arasında yer alabiliyor.

EMDR nasıl işlev görüyor?

EMDR, bu tür izole anıların işlenmesini sağlayan ve beynin zamanında yapamadığı işlemi yapmasını sağlayan fizyolojik temelli bir terapi biçimi. Bu yöntemle kilitli kalmış anı ile diğer anı ağları arasında ilişki kurulması, öğrenmenin sağlanarak bilginin adaptif bir şekilde depolanması mümkün oluyor. EMDR terapisi ile kişi, geçmişte yaşanmış kötü deneyimlerden kendisi için öğretici olan gerekli ve kullanışlı bilgiyi alarak yaşanan bu olayı, anı ağına uyumlu, sağlıklı ve stres oluşturmayacak şekilde depoluyor. Dolayısıyla anıyı yeni ve sağlıklı bir perspektiften görüyor ve artık o travmatik anıdan rahatsız olmuyor.