Tuz, kan basıncı
seviyesinin en önemli belirleyicisi olurken uzmanlar günde 5 gramdan fazla
tüketilmesinin yüksek kan basıncı, artmış kalp hastalıkları ve inme riski
oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Özellikle çocuk ve gençlerin tuz tüketimi konusunda uyarıda
bulunan uzmanlar, “Yüksek oranda tuz tüketimi çocukların ilerki yaşamlarında hipertansiyon gelişimine yatkınlığa sebep oluyor” dedi.
9-15 Mart haftası Tuza Dikkat Haftası olarak anılıyor. Bu
haftada tuz tüketiminin sınırlandırılması ve farkındalık oluşturulması
amaçlanıyor.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Dahiliye
Uzmanı Dr. Ayhan Levent, tuz tüketiminde miktara dikkat edilmesi gerektiğini
söyledi.
Tuzun gereğinden
fazla kullanılması zararlı
Sadece yetişkinlerin değil, çocuk ve gençlerin de tuz
tüketiminde bilinçlendirilmesinin önemine işaret eden Dr. Ayhan Levent, şunları
söyledi: “Vücutta sıvı dengesinin ve dolayısıyla kan basıncının
düzenlenmesinde, asit-baz dengesinin sağlanmasında ve kas-sinir sisteminde
uyarıların iletilmesinde tuzun önemli görevleri bulunmaktadır ama tuzun
normalden fazla kullanılması sağlığı olumsuz etkiler. Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
günlük toplam tuz tüketiminin 5 gramın altında olmasını önerir (1 çay kaşığı
kadar). Sağlık Bakanlığı tarafından tuz tüketiminin azaltılması amacıyla da
2011 yılından bu yana çalışmalar yapılıyor. 18 gramdan 9,9 grama kadar
düşürülen günlük tuz oranı, halen günlük önerilen tüketim miktarından çok
fazla.”
Günde 5 gramdan fazla
tuz tüketilmemeli
“Kan basıncı seviyesinin en önemli belirleyicisi, diyetle
alınan tuz miktarıdır” diyen Dr. Ayhan Levent, “Günde 5 gram’dan fazla tuz
tüketimi; yüksek kan basıncı, artmış kalp hastalıkları ve inme riski oluşturur.
Günlük tuz tüketiminin azaltılması, kan basıncını düşürmeye yardımcı olur,
kalp-damar hastalıkları, inme ve kalp krizi risklerini azaltır” uyarısında
bulundu.
Hipertansiyon
gelişimine yatkınlık olabilir
Tuz alımının 5 yaş üstü çocuklarda genellikle günde 6 gram
olduğu, bu değerin yaşla beraber arttığını kaydeden Dr. Ayhan Levent, “Yüksek
oranda tuz tüketimi çocukların ilerki yaşamlarında hipertansiyon gelişimine
yatkınlığa sebep oluyor. Ayrıca yüksek tuz alımının dildeki tad reseptörlerini
baskıladığı ve bu da ilerde çocukların daha fazla tuz içeren besinleri tercih
etmelerine sebep oluyor” dedi.
Beslenme
alışkanlıklarında değişiklik yapılmalı
Aşırı tuz tüketiminin yol açtığı sağlık sorunlarının
önlenmesinde ilk adımın farkındalık oluşturularak beslenme alışkanlıkları ve
yaşam tarzının değiştirilmesi olması gerektiğini kaydeden Dr. Ayhan Levent,
şunları söyledi:“Beslenme alışkanlığı genellikle çocukluk çağında kazanılır. Bu
nedenle anne ve babalara büyük görevler düşmektedir. Evde hazırlanan yiyecek ve
içeceklerin tuz içeriğinin azaltılması, aile olarak tuzu az tüketmek, hem
kendilerinin hem de çocuklarının ileri yaşlara kadar devam edecek sağlıklı bir
yaşam tarzına sahip olmalarını sağlar.”
Tadına bakmadan tuz
ilave etmeyin
Dr. Ayhan Levent,
daha az tuz tüketmek için dikkat edilmesi gerekenleri de şöyle sıraladı:
- Tadına bakmadan yemeklere tuz eklemeyin ve sofradan
tuzluğu kaldırın.
- Yemeği hazırlarken veya pişirme sırasında ilave edilen
tuzu azaltın.
- Tuz yerine baharatlar, soğan, sarımsak, biber gibi doğal
lezzetler kullanın.
- Gıda sanayisinde kullanılan ve genellikle ambalajlı olarak
tüketime sunulan gıdaların, işlenmiş ürünlerin içeriği etiketlerini kontrol
edin. Daha az tuz tüketimi için tercihlerinizi değiştirin.
- Evde yapılan turşu, salça, tarhana, kurutularak saklanılan
gıdaları hazırlarken daha az tuz kullanın veya daha az tüketin.
- Tuzun büyük bir kısmını satın alınan gıdaların içinde
olduğunu; beyaz ekmek, pizza, pide, poğaça, siyah zeytin, yağlı peynir gibi
günlük hayatta sıkça tüketilen besinlerin tuz içerdiğini unutmayın.
- Yüksek miktarda tuz içerdiği bilinen hazır soslar, hazır
çorbalar, yemeklik katkı maddeleri, atıştırmalık ürünler, tuzlanmış
kuruyemişler, mineralli içecekleri ve işlenmiş gıda ürünlerini daha az tüketin.
- Süpermarkette satın alınan ambalajlı gıdalarda bulunan
etiketlerde ne kadar tuz içerdiği bilgisi genellikle yer almamakta, bunun
yerine etiketlerde ne kadar sodyum içerdiği yazmaktadır. 1 gram sodyum 2.5 gram
tuza eşittir. Ambalajlı bir gıda etiketinde yazan sodyum değerinden ne kadar
tuz (sodyum klorür) içerdiğini öğrenmek için, sodyum değerini 2,5 ile çarpmak
gerekmektedir. 100 gram gıda için 1 gram sodyum konsantrasyonuna sahip olması,
bu ürünün 2,5 gram tuz içerdiği anlamına gelmektedir.
Dr. Ayhan Levent, “Toplumda tuz tüketiminin azaltılması en
fazla maliyet etkin sonuçlara sahip halk sağlığı uygulamasıdır. Tuz tüketiminin
günde 5 grama düşürülmesi dünyada her yıl yaklaşık 2.5 milyon önlenebilir ölüm
anlamına gelmektedir. Tuz tüketiminin azaltılmasını tüm topluma yaygınlaştırmak
için Sağlık Bakanlığı çalışma yürütüp gıda sektörü ile iş birliği yapmalıdır.
Bir yandan tuzu azaltılan ürünler geliştirilip diğer yandan toplum, fazla tuzun
sağlığa zararları konusunda bilinçlendirilmelidir” diye konuştu.
