Büyük Şevket Efendi, Kahramanmaraş'ın köklü ailelerinden Emirmahmutoğulları'na mensup, 19. yüzyıl Osmanlı aydını ve şairidir. İşte hayatı ve eserleri hakkında detaylı bilgiler:
Ailesi ve Kökeni:
- Emirmahmutoğulları ailesi, Kahramanmaraş'ın en eski ve saygın ailelerinden biridir.
- Aslen seyyid olan aile, bölgede güzel hasletleriyle tanınmaktadır.
- Ailenin bazı mensupları Nakîbü'l-Eşrâflık görevinde bulunmuştur.
- Aile, Maraş Ekmekçi Mahallesi'nde Nakib Camii ve Medresesi'ni vakfetmiştir.
- Ailenin elinde soylarını gösteren bir şecere ve seyyidlik belgesi bulunmaktadır.
Hayatı:
- Es-Seyyid Mehmed Şevket Efendi, 1804 yılında Kahramanmaraş'ta doğmuştur.
- Babası Ataullah Efendi'dir.
- İlk eğitimini Maraş'ta aldıktan sonra İstanbul'a gitmiştir.
- Devlet hizmetinde bulunmuş, çeşitli kâtiplik görevlerinde çalışmıştır.
- 1867 yılında vefat etmiştir.
- Aynı adı taşıyan diğer aile üyelerinden ayırt etmek için "Büyük Şevket Efendi" olarak anılmıştır.
Eserleri ve Kişiliği:
- Mehmed Şevket Efendi, divan sahibi bir şairdir. Şiirlerinde "Şevket" mahlasını kullanmıştır.
- Ancak, divanı günümüze ulaşmamıştır.
- Günümüze ulaşan iki şiiri ve "Eser-i Şevket" adlı bir lügati bulunmaktadır.
- Arapça ve Farsça dillerine hakim, alim bir kişidir.
- Eser-i Şevket adlı sözlüğü, Türkçe, Arapça ve Farsça kelimeleri içermektedir.
- 1851 yılında basılan Eser-i Şevket sözlüğünün önsözünde, yazarın Es-Seyyid Mehmet Şevket Efendi olduğu açıkça belirtilmiştir.
- Osmanlı sözlük literatüründe, Mehmet Şevket'in hazırladığı "Eser-i Şevket"te ilk defa Türkçe kelimelere geniş bir yer verilmiştir.
Büyük Şevket Efendi, Kahramanmaraş'ın yetiştirdiği önemli şahsiyetlerden biri olarak, hem edebi hem de ilmi çalışmalarıyla dikkat çekmektedir.
