Bahar geldi,
dolayısıyla kışın giyilen kalın giysilerin yerini ince giysiler alacak ve
vücuttaki fazlalıklar ortaya çıkacak. Bu nedenle hemen herkesi kilo verme
telaşı sarmaya başladı. Son yıllarda sıfır beden olmak güzellik sembolü
gibi algılandığı için de bu uğurda aç dolaşan, tek tip gıda ile beslenen ve
bilimsel bir gerçeğe dayanmayan 'diyet' modellerini tercih eden pek çok insan
var. Hedefler ise çoğu zaman aynı: Çok kısa sürede çok hızlı kilo vermek.
Ancak dikkat!Farkında olmadan yaptığınız diyet hataları
nedeniyle zayıflamak isterken tam aksine kilo alabilirsiniz. Çok daha kötüsü
halsizlikten konsantrasyon bozukluğuna, baş ağrısından saç dökülmesine,
gastritten kan şekeri dengesinin bozulmasına kadar pek çok sağlık
problemleriyle karşılaşabilirsiniz. Zayıflamak isterken yaptığımız hataların
ardında yatan neden ise genellikle kulaktan kulağa yayılan yanlış bilgiler
oluyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma
Turanlı toplumda diyet hakkında ‘doğru’ sanılan ‘yanlış’ bilgileri anlatı,
önemli öneriler ve uyarılarda bulundu.
1.Yanlış: Kahvaltı etmezsem daha kolay zayıflarım
Doğrusu: Zayıflama diyetlerinde yapılan en büyük
hatalardan biri uzun süre aç kalmak. Özellikle kahvaltı yoğun bir günün
başlangıcı için en önemli öğün. Çünkü akşam öğününden sonra bir şey
yemediğimizde sabaha kadar kan şekeri seviyesi düşüyor. Sağlıklı bir kahvaltı
yumurta gibi proteinden zengin ve tam tahıl ekmek gibi iyi karbonhidrattan
oluşmalı. Böyle bir kahvaltı insülin seviyesinin düzenlemesi, kan şekeri ve kilo
kontrolü üzerinde fayda sağlıyor. Aynı zamanda metabolizmanın çalışmaya
başlamasında da etkili oluyor.
2-Yanlış: Diyetimden ekmeği çıkardım, yerine galeta yiyorum
Doğrusu: Beslenme listesinden ekmeği çıkartmanız ve
yerine galeta eklemeniz diyetinizin kalorisini düşürmez. Çünkü galeta da ekmek
gibi karbonhidrat grubunu temsil ediyor ve 2 adet galeta yaklaşık bir dilim
ekmeğe eşit kalori içeriyor. Dolayısıyla galeta yiyerek daha fazla kalori
almanız bile mümkün. Ayrıca vücudun ana enerji kaynağı oldukları için
karbonhidratları kontrollü miktarda ve lifli olanlarını tercih ederek mutlaka
tüketmelisiniz. Aksi halde şeker ve tatlı gibi kalorisi yüksek besinlere daha
fazla ihtiyaç duyarsınız ki bu da diyetinizin başarısızlıkla sonuçlanması
anlamına geliyor.
3-Yanlış: Et ağırlıklı beslenerek daha hızlı kilo veriyorum
Doğrusu: Et tüketmek metabolizma hızını arttırıyor ve
bu sayede kilo vermeyi hızlandırıyor. Ancak düşük karbonhidrat ve yüksek
hayvansal protein tüketmek kısa vadede kilo vermede fayda sağlasa da,
alışkanlık haline döndüğünde uzun vadede bazı sağlık sorunlarına yol
açabiliyor. Uzun süre ve fazla miktarda et tüketimi alışkanlık haline
dönüştüğünde kalp damar sağlığını olumsuz etkileyen kolesterol ve lipid ile
ürik asit oranı yükseliyor ve kolon kanseri gibi bazı kanser türlerine
yatkınlık artıyor.
4-Yanlış: Çok düşük kalorili beslenerek fazla kilolarımdan
hızla kurtulabilirim
Doğrusu: Çok düşük kalorili beslenmek ilk başlarda
hızlı kilo vermeye yardımcı olabiliyor. Ancak zamanla vücudun enerji harcaması
bu düzeye uyum sağlayarak metabolizma hızının azalmasına, dolayısıyla kiloların
yavaş verilmesine neden olabiliyor. Üstelik hızlı kilo kayıpları vücut yağ
oranında azalmaya değil, daha çok sıvı ve kas kaybına yol açabiliyor. Bu
nedenle normal beslenmeye geçildiği zaman hızlı kilo artışına, hatta daha fazla
kilo almaya zemin hazırlayabiliyor.
5-Yanlış: Günde tek öğün beslenirsem hızlı zayıflarım
Doğrusu: Son yıllarda uzun açlıkların söz konusu olduğu
bazı diyet modelleri üzerinde çalışmalar yoğunlaştı. Bu diyetlerin sağlığımız
üzerinde olumlu etki yaptıkları ortaya kondu. Üstelik kilo verme konusunda da
fayda sağladıkları belirtiliyor. Ancak bu tarz diyet modelleri herkese uygun
değil, çünkü uzun vadede kan şekeri düşüklüğü, baş dönmesi, halsizlik ve
bulantı gibi sorunlara zemin hazırlayabiliyor. Dolayısıyla mutlaka bir uzman
denetiminde ve kontrol altında yapılması gerekiyor.
6-Yanlış: Kuruyemişler çok sağlıklı, istediğim kadar
yiyebilirim
Doğrusu: Yağlı tohumlar olarak adlandırılan ceviz,
fındık, badem ve fıstık gibi kuruyemişler beslenmede önemli yer
tutuyorlar. Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Turanlı içerdikleri yağ,
protein, mineral ve lifler nedeniyle yağlı tohumların her yaş grubunda mutlaka
tüketilmeleri gerektiğini belirterek, “Ancak bu tür besinlerin aynı zamanda
kalori içerikleri de çok yüksektir. Örneğin 100 gram kuruyemiş yaklaşık 600
kalori içeriyor. Dolayısıyla kontrolsüz yenildiğinde fazla kalori alımına yol
açabiliyor. Bu nedenle yağlı tohumları dikkatli tüketmek gerekiyor” diyor.
7-Yanlış: Restoranlarda salata yiyerek düşük kalorili
beslenmiş olurum
Doğrusu: Dışarda yenilen salata ve benzeri yiyeceklere
lezzet katması için bol miktarda sos, yağ ve mayonez gibi kalori miktarını
arttıran ilaveler yapılıyor. Ayrıca salata üzerine eklenen peynirler ve tavuk
parçaları gibi protein kaynakları da hazırlanırken kızartılmış ise enerji
değerleri yükseliyor. Dolayısıyla tüketilen salatanın kalorisi çok düşük
olmuyor. Eğer dışarda salata tüketecekseniz soslarını sizin ilave etmeniz,
üzerine ızgarada pişmiş protein kaynaklarını koydurmanız daha iyi bir seçenek
olacaktır.
8-Yanlış: X çayını/tozunu içtiğim zaman karın bölgemdeki
yağlar erir
Doğrusu: Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Turanlı vücuttaki
yağ oranını azaltmak için önerilen bu tarz desteklerin sanılanın aksine karın
bölgesindeki yağları eritmediği, hatta sağlığa zarar verebileceği uyarısında
bulunarak, “Örneğin alerjik reaksiyon gibi sorunlar oluşturabiliyorlar.
Vücuttaki yağ oranı ancak dengeli bir beslenme programı ve düzenli egzersizle
düşürülebiliyor. Şeker ve şekerli gıdalar vücut yağlanmasını arttıran en önemli
gıdalar. Bu nedenle şekerli gıdaların tüketiminden kaçınmak çok önemli” diyor.
9-Yanlış: Yeterince çay, kahve içiyorum, bunlar su
ihtiyacımı karşılar
Doğrusu: Su insan vücudu için vazgeçilmez bir içecek.
Su içmek tokluk hissini arttırıyor ve yiyecek alımının azalmasına yardımcı
oluyor. Bunların yanı sıra, geçici olarak metabolizmayı hızlandırıyor,
sindirilmiş besin maddelerinin vücutta taşınmasına ve bağırsak hareketlerinin
düzenlenmesine yardımcı oluyor. Ancak suyun yerini hiçbir içecek tutmuyor,
üstelik çay ve kahve tam aksine diüretik etki yaratarak vücuttan su kaybını
arttırıyor. Dolayısıyla hem sağlıklı olmak hem de kilo vermek için günde en az
1,5 litre su içmeyi alışkanlık haline getirmeniz çok önemli.
10-Yanlış: Çok az yağlı beslenirsem vücut yağlarım azalır
Doğrusu: Yağlar vitamin emilimi, enerji harcaması ve tokluk
hissinin oluşması için gerekli besin öğesidir. Yağsız diyetle beslenmek
kaloriyi düşük hale getirebiliyor ve kilo vermeye yardımcı olabiliyor. Ancak
vücuttaki fonksiyonları nedeniyle ihmal edilmemeleri gerekiyor. Sağlıklı yağlar
olan zeytinyağı ve omega-3 yağ asitleri sağlıklı bir vücut yapısı için
beslenmemizde yer almalı. Vücut yağ oranını azaltmak için kalori kısıtlı
dengeli bir diyetle beslenmek ve mutlaka egzersiz yapmak gerekiyor.
