Modern çağın salgın hastalığı diyabet (şeker hastalığı) hızla yayılıyor.
Dünya genelinde katlanarak artan bu tehlikeli hastalıkla yaşayanların sayısı
ülkemizde de 10 milyonu aştı. Acıbadem Altunizade Hastanesi
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ayşenur Özderya,
artık her yaşta ortaya çıkabilen ve yaşam boyu süren diyabetin iyi tedavi
edilmediğinde hayati riske yol açabildiğini belirterek ‘‘Pankreastan salgılanan
insülin hormonu tamamen eksikse Tip 1 Diyabet (insülin bağımlı diyabet) oluyor
ve kişinin hastalık öncesi yapacağı herhangi bir koruyucu önlem bulunmuyor.
Kısmi insülin yetmezliği ise Tip 2 diyabete yol açıyor. Diyabet hastalığının
yüzde 95’ini Tip 2 diyabet oluşturuyor ve büyük ölçüde korunmak mümkün
olabiliyor“ diyor. Doç. Dr. Ayşenur Özderya, diyabete yol açan 3 nedeni ve
korunmada etkili 3 önlemi anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Diyabete yol açan etkenler
· Yaşam tarzı
Son yıllarda çekirdek aile yapısı giderek yerini tek kişilik bireysel yaşam
tarzına bırakırken, ev yemeği tüketimi ve evde yemek yapma alışkanlıkları da
azalıyor. Genellikle insanlar yoğun çalışma koşulları nedeni ile yemek yapmaya
vakit ayıramayıp daha çok dışarıda büyük porsiyonlu, yüksek kalorili ve katkı
maddeleriyle dolu işlenmiş hazır gıda tüketiminine yöneliyor. Sağlıksız
beslenme obezite ve insülin direncine yol açarak diyabete ciddi zemin
hazırlıyor. Ayrıca bireysel yaşam insanı yalnızlığa, mutsuzluğa sürükleyerek
yeme bozukluğunun da dahil olduğu pek çok psikolojik soruna da yol açıyor.
· Masa başı çalışma
Sanayi ve teknolojik gelişmeler sonucu evde ve iş yerinde kas gücü
gerektiren pek çok iş, makineler, robotlar tarafından yapılmaya başlarken,
insanlar genellikle çok az iş gücü ile bu makineleri yönetiyor. Masa başı
çalışanların günlük iş ve aktiviteler için harcadığı kalori miktarı azaldıkça,
hareketsizlik sorununa bir de uyku sorunları, sigara ve alkol eklenince bu
durum obeziteye ve diyabete neden oluyor.
· Kilo artışı
Vücutta ve organlarda artan yağlanma, özellikle karaciğerde, kaslarda ve
bazı dokularda hücre düzeyinde insüline karşı direnç gelişmesine neden oluyor.
Yeterince duyarlılık olmadığı için glikoz, hücrenin içine giremiyor. Bu nedenle
salgılanan insülin miktarı artıyor. Ancak bu kez de yüksek insülin ortaya
çıkıyor. Bu durum kişiyi acıktırıp, karbonhidratlı ve şekerli gıdalar yeme
hissi oluşturuyor. Bunun sonucunda insülin direnci ve kilo sorunları ortaya
çıkıyor ve kontrol altına alınmazsa zamanla obezite ve diyabet gelişiyor.
Diyabete karşı 3 etkili önlem
· Sağlıklı beslenin
Sağlıklı beslenme son derece önemli. Çok fazla işlenmiş şeker veya un
içeren tatlı yiyeceklerden uzak durun. Bu yiyecekler kan şekerini aniden
yükselterek vücudun kan şekerini kontrol altında tutmasını zorlaştırıyor ve
uzun vadede diyabete yol açabiliyor. Şekerli içeceklerden uzak durmak da
diyabetten korunmak için önemli. Lif içeriği yüksek besinlere sofranızda sıkça
yer verin. Zira lif içeriği zengin gıdalarla beslenmek diyabetten korunmada ve
onu kontrol altında tutmakta etkili yollardan biri. Ayrıca bu besinler tokluk
süresinin uzamasına, böylece kalori ile kilo kontrolü sağlamaya yardımcı
oluyor.
· Fazla kilolarınızdan kurtulun
Diyabetten korunmak için en önemli yollardan biri de kilo kontrolü
sağlamak. Bunun için, beslenmenizi vücudunuzun ihtiyaçlarını karşılayacak
şekilde düzenleyin. İhtiyaçtan fazla kalori alındığında kilo artışı başlıyor ve
uzun vadede diyabet riskini artırıyor.
· Fiziksel aktivitenizi artırın
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ayşenur Özderya “Modern hayatın
en olumsuz yönlerinden biri, gün içindeki hareketliliğin kısıtlanması. Fiziksel
aktiviteyi hedefleyen yaşam tarzı değişiklikleri, Tip 2 diyabetten korunmada en
önemli genel unsurları oluşturuyor. Ayrıca fiziksel aktivitenin artırılması;
kilo verme ve kan şekerinin dengelenmesi konusunda da yardımcı olacaktır.
Unutmamalıyız ki çözüm her zaman problemle aynı yerdedir“ diyor.
