5 temel duyudan biri
olan görme insan hayatı için önem taşıyor. Görme duyusu; göz içi kanamalar, göz
içi zar gelişimleri, retina yırtılmaları ya da diyabet nedeniyle ciddi hasar
görebiliyor.
Tüm bu riskler arasında diyabet yani şeker hastalığı bir
adım öne çıkıyor. Bunun temel nedeni doğrudan damar sistemi üzerinde hakimiyet
kuran diyabetin oldukça ince ve hassas bir damar yapısına sahip olan gözleri de
etkilemesi olarak gösteriliyor. Diyabetin ya da diğer göz rahatsızlıklarının
yol açtığı sorunlar “vitrektomi cerrahisi” ile çözülüyor. Memorial Şişli
Hastanesi Göz Merkezi’nden Doç. Dr. Abdullah Özkaya, vitrektomi cerrahisi
hakkında bilgi verdi.
“Gözümün önünde sinek
uçuyor” diyen hastalara da çözüm oluyor
Vitrektomi cerrahisi retina hastalıklarının tedavisinde
kullanılmaktadır. İlk defa 1970’li yıllarda uygulanmaya başlayan vitrektomi
cerrahisine, şeker hastalığına bağlı retina yırtılmaları, göz içi kanamalar,
göz içi zar gelişimleri, gözün sarı noktası üzerinde zar, delik gelişmesi ya da
çekinti olması durumunda başvurulur. Günümüzde çok yaygın görülmese de
ilerleyen yaşla ortaya çıkan gözde sinek uçması olarak tarif edilen floaters
adlı hastalığın tedavisinde de vitrektomi yapılabilmektedir.
Görme yetisini daha
fazla kaybetmenizi önlüyor
Toplumu giderek etkisi altına alan diyabetin bir insanın
vücudunda geçirdiği süre uzadıkça göz tutulum oranları da artmaktadır.
Özellikle 10 yılı geçmiş tipik diyabetlerde ciddi oranlarda göz bulguları
görülmeye başlamaktadır. Erken teşhis edildiğinde çoğunlukla küçük kanamalar,
yağ birikintileri, görme noktası ödemleri, lazer göz içi enjeksiyon
tedavileriyle düzeltilebilir. Ancak geç kalındığı takdirde yani diyabet
hastaları periyodik kontrollerini aksattığında, tedavi için tek seçenek cerrahi
olmaktadır. Vitrektomi cerrahisi sayesinde gözdeki kanlanma, zarlar
temizlenmekte ve gözün görme yetisini daha fazla kaybetmesinin önüne
geçilebilmektedir.
Retina zarar görmüşse
cerrahi gerekli
Vitrektomi cerrahisine, gözün sarı nokta olarak bilinen
makula bölgesinde zar oluşumu ve retina yırtıklarına bağlı retina dekolmanı
gelişmesi durumunda başvurulmaktadır. Gözün içini dolduran vitreous jeli, 40’lı
yaşlardan sonra yapıştığı bölgelerden ayrılmaya başlar. Bazı alanlardan rahat
ayrılamadığı için çekme yaparak delik veya yırtık oluşturabilir. Bu yırtıkların
da altına sıvı kaçması sonucunda retina tabakası ayrışır ve retina dekolmanı
adı verilen durum oluşur. Kanama, yırtık ve delici yaralanmalara neden olan göz
travmalarında hem kornea hem de retina hasar görmektedir. Gözün arka kısmını
ilgilendiren yaralanmalarda; retina dekolmanı, kanama, zar oluşumu gibi
durumlar eş zamanlı meydana gelmişse hem kornea nakli hem de vitrektomi
birlikte yapılmaktadır.
Ameliyat sonrası
düzenli takibe dikkat
Cerrahinin süresi hastadan hastaya farklılık göstermektedir.
Hem kornea nakli hem de vitrektomi yapıldığı durumlarda 1-3 saat, retina durumu
hafif olan vakalarda ise yaklaşık 1 saat sürebilir. Vitrektomide, diğer göz
cerrahilerinden farklı olarak iyileşme zamana yayılır ve görme seviyesi yavaş
yavaş düzelir. Cerrahi sonrası ise gözü travmalardan ve darbelerden korumak
gerekmektedir. Güneşe çıkarken mutlaka güneş gözlüğü takılması önerilir. Yakın
takip ve kontrollerin aksatılmaması, ilaçların düzenli olarak alınması da önem
taşımaktadır.
