Lösemi, kan hücrelerinin üretimi ve işlevlerinde bozukluklara neden olan bir kanser türüdür. Çoğunlukla beyaz kan hücrelerini etkileyen lösemi, bazen diğer kan hücrelerini de hedef alabilir. Lösemi belirtileri arasında yorgunluk, enfeksiyonlara karşı hassasiyet, kolay morarma veya kanama ve kemik ağrıları yer alır. Çocukluk çağı lösemisi, tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Lösemi İki Farklı Türde Görülüyor
Kemik iliği, vücudumuzda alyuvar, akyuvar ve kan pulcukları üreten bir organdır. Kemik iliğinde üretilen bu hücreler kontrolsüz şekilde çoğaldığında kemik iliği blast adı verilen kanser hücreleriyle kaplanır, bu da lösemiye yol açar. Lösemi, akut lenfoblastik lösemi ve akut miyeloblastik lösemi olarak iki ana gruba ayrılır. Akut lenfoblastik lösemi çocuklarda daha sık görülmektedir.
Risk Faktörlerine Dikkat!
Löseminin nedeni tam olarak bilinmese de çevresel ve genetik bazı faktörler bulunmaktadır. Boya sanayisinde yaygın olarak kullanılan benzen gibi toksik kimyasallara maruz kalma ve radyasyon maruziyeti çevresel risk faktörleri arasında yer alır. Ayrıca, ailede lösemi öyküsü bulunması riski artırır. Ciddi enfeksiyonlar bağışıklık sistemini baskılayarak lösemiye yol açabilir.
Bu Belirtileri Göz Ardı Etmeyin
Kemik ve Eklem Ağrıları: Kemik iliği tutulduğunda eklem ve kemiklerde ağrı, şişlik ve ısı artışı ilk belirtiler olabilir. Bu durum, romatizmayla karıştırılabilir.
Anemi: Kemik iliği görevini yerine getiremediğinde anemi ortaya çıkar. Çocukta halsizlik, yorgunluk ve iştahsızlık görülür. Küçük çocuklar merdiven çıkarken nefes nefese kalabilirler.
Enfeksiyonlara Yatkınlık: Akyuvar sayısı azaldığında çocuk enfeksiyonlara daha duyarlı hale gelir. Antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen sürekli yüksek ateş, löseminin habercisi olabilir.
Kanama ve Morarma: Trombosit üretimi düştüğünde ciltte peteşi adı verilen küçük kanamalar, kolay morarma, purpura, ekimoz, burun ve diş eti kanamaları görülebilir.
Lenf Bezlerinde Şişme: Boyun, koltuk altı ve kasık bölgesindeki lenf bezlerinde büyüme olabilir. 2 santimetrenin üzerinde, ağrısız ve antibiyotik tedavisiyle geçmeyen lenf bezleri dikkate alınmalıdır.
Karaciğer ve Dalak Büyümesi: Karaciğer ve dalak büyümeleri karın ağrısına sebep olabilir.
Bu belirtilerden bir veya birkaçını gösteren çocuklara öncelikle kan sayımı ve periferik yayma testi yapılmalıdır. Löseminin kesin tanısı ise kemik iliği incelemesi ile konur.
Lösemi Tedavi Edilebilir Bir Hastalıktır
Günümüzde çocukluk çağı lösemisi, uygun tedavi protokolleri ile başarıyla tedavi edilebilmektedir. Akut lenfoblastik lösemi tedavisi, indüksiyon, konsolidasyon ve idame olarak üç aşamadan oluşur. İndüksiyon kemoterapisi yaklaşık bir ay sürer ve ilk iki aşama hastanede yatarak uygulanır. İlk altı aylık yoğun kemoterapi sürecinden sonra idame kemoterapiye geçilir. Akut lenfoblastik lösemide toplam tedavi süresi iki yılı bulur. Bu süreçte ailelerin sabırlı olması gerekmektedir. Akut miyeloblastik lösemide ise kemoterapi bloklar halinde uygulanır ve kök hücre nakli gerekebilir.
Prof. Dr. Betül Tavil, lösemi tedavisinin zorlu bir süreç olduğunu ancak uygun tedavi yöntemleriyle çocukların sağlığına kavuşabileceğini belirtti.
