Yaşamın her döneminde
önemli olan sağlıklı beslenme, çocuklar için anne karnında başlıyor ve 20’li
yaşlara kadar devam ediyor.
Küçük yaşlarda çocuklara kazandırılan yeme alışkanlıkları
onların bütün hayatlarını etkileyebiliyor. Ne yazık ki çocuklar, gerek okulda
gerekse marketlerde sürekli işlenmiş ve şeker oranı yüksek besinlere maruz
kalıyor. Özellikle sömestr döneminde evde hazırlanacak sağlıklı
atıştırmalıklarla çocukları bu gıdalardan uzak tutmak mümkün olabiliyor.
Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Dyt. Burcu Sel, sağlıklı
beslenmenin çocukların gelişimindeki önemi hakkında bilgi verdi.
Çocukların besin
gereksinimleri yetişkinlerden farklıdır
Çocuklar hangi yaş grubunda olursa olsun devamlı büyüme
sürecindedir. Bu durum bazal metabolizma hızlarının yüksek olduğunu ve buna
uygun enerji almaları gerektiğini gösterir. Çocukların büyüme ve gelişmesini
sağlamak ve almaları gereken enerjiyi tamamlamak için onlara her gruptan
yeterli miktarda besin vermek gerekmektedir. Yeni dokuların yapımı, protein,
mineral ve vitaminlere olan gereksinimi artırmaktadır. Çocukların menüsünde yer
alacak besinler şu şeklide olmalıdır;
1.grup besinler;
Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagillerdir. Protein
sağlıklı büyümek, kasların güçlenmesi, kan yapımı için gereklidir. Bu grupta
yer alan besinler; protein, B grubu vitaminlerden niasin, tiamin, riboflavin,
B12 vitamini ve B6 vitamini, E vitamini, minerallerden ise demir, çinko ve
magnezyum açısından iyi kaynaktırlar. Kuru baklagillerde posa (lif) bulunur.
2.grup besinler;
Süt, yoğurt, peynir, çökelek gibi besinler özellikle kemik
ve diş gelişimi, sinir ve kasların düzenli çalışması için gereklidir. Bu grupta
yer alan besinler; minerallerden kalsiyum, fosfor, vitaminlerden A vitamini,
B12 vitamini, riboflavin ve protein açısından zengindir.
3.grup besinler;
Tahıllar ve tahıllardan elde edilen ekmek gibi ürünlerdir ve
bu besinler temel enerji kaynağıdır. Tahıllar günlük beslenme alışkanlıklarının
önemli bir parçasını oluşturur. Eğer rafine edilmeden doğal hallerinde
tüketilirlerse posa, B vitaminleri (tiamin, riboflavin, niasin ve folat),demir,
magnezyum ve selenyum mineralleri için önemli bir kaynaktır.
4.grup besinler;
Sebze ve meyvelerdir. Bu grup, vitamin ve mineral
kaynağıdır. A, B, C vitaminlerinden zengindir, vücudun işleyişinde gerekli
mineralleri sağlar. Çocukların büyümesi, hastalıklara karşı daha dirençli
olmaları, göz, cilt ve sindirim sistemlerinin sağlıklı olması için her gün
yeterli miktarda taze sebze ve meyve tüketmeleri önerilmektedir.
5.grup besinler;
Şeker ve yağ grubudur. Tereyağı, zeytinyağı, bitkisel yağlar
enerjisi yüksek besinlerdir ve çocukların ihtiyacı olan enerjiyi tamamlamak
için gerekir. Yağ grubu besinler özellikle sinir sisteminin çalışması, vitamin
mineral emilimi için önemli besinlerdir. Şekerin ise pekmez, bal reçel gibi
işlenmemiş besinlerden karşılanması tercih edilmelidir. Çocukların kilo
durumuna göre beslenmesine dikkatli eklenmelidir.
Kahvaltı çocuklar
için en önemli öğün
Çocuklar için en önemli öğün kahvaltıdır. Bütün gece süren
açlıktan sonra, vücut ve beyin güne başlamak için enerjiye gereksinim
duymaktadır. Kahvaltı yapılmadığı takdirde dikkat dağınıklığı, yorgunluk, baş
ağrısı ve zihinsel performansta azalma olmaktadır. Gün boyu fiziksel ve
zihinsel performansın en üst düzeyde tutulabilmesi için günde 3 ana 3 ara öğün
düzeninde beslenmeye özen gösterilmelidir. Çocukların öğün aralarında 2-4 saat
olması uygundur. Günde yaklaşık 2 litre su tüketilmelidir. Açlık
hissedildiğinde tüketilen besinlere dikkat edilmelidir. Örneğin, şeker ve
şekerli besinler, cips gibi yiyeceklerin tüketilmemesi gereklidir. Gazlı
içecekler yerine süt, yoğurt, sütlü tatlılar, ekmek arası peynir, tost, meyve
veya taze sıkılmış meyve suyu veya evde hazırlanacak sağlıklı atıştırmalıkların
tüketiminin tercih edilmesi çocukların sağlıklı beslenmeleri açısından daha
yararlıdır.
Çocuklar için evde
hazırlanabilecek sağlıklı atıştırmalıklar
1. Evde hazırlanmış meyveli kefir veya meyveli süt
2. Yoğurt içine Trabzon hurması veya dilediğiniz başka bir
meyve (Üzerine ceviz ve dilerseniz toz tarçın ekleyebilirsiniz)
3. Meyveli yoğurt dondurması
4. Fırınlanmış, baharatlı nohut
5. Evde hazırlanmış lavaş cips veya mini pizzalar
6. Naneli veya fesleğenli ayran
7. Muz üzerine bal ve dövülmüş fındık
8. Meyve, yulaf, ceviz veya fındık karışımı ile hazırlanmış minik barlar
