Baharın gelmesiyle birlikte çocuklar park ve bahçelerde daha fazla vakit geçirmeye başladı. Ancak bu durum, el, ağız ve yüzey temaslarının artmasına ve sıcak havalarda yiyecek ve içeceklerde bakteri üremesine yol açarak ishal riskini artırıyor. Çoğu ishal vakası hafif seyredip bir hafta içinde normale dönse de, özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda ishalle birlikte kusma ve su içememe durumlarında sıvı kaybı ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi'nden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Bulut, ishalin iştahsızlığa yol açtığını ve kusmanın eşlik ettiği durumlarda sıvı kaybına özellikle dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor. Dr. Bulut, "İshal olduğunda çocukları yemek yemeye zorlamak yerine, azar azar ve sık sık su içmelerini sağlamak daha önemlidir," diyor.
Bahar ve Yaz Aylarında İshal Vakaları Artıyor
Çocuklarda dışkılama sayısının artması ve dışkının sulu olması ishal olarak tanımlanır. Virüs, bakteri ve parazitlerin neden olduğu ishal, akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrılır. Akut ishal genellikle enfeksiyon kaynaklı olup, 7-10 gün sürer. Kronik ishal ise 14 günden uzun sürer ve enfeksiyon dışı nedenlerin araştırılması gerekir. Dr. İrem Bulut, bahar ve yaz aylarında, havuz ve deniz gibi ortak su kaynaklarının kullanımı ve park-bahçe aktiviteleri nedeniyle ishal vakalarının arttığını belirtiyor. Sıcak havalarda toplu tüketilen yiyecek ve içeceklerde bakteri üremesi de bu artışa katkıda bulunur.
Sıvı Kaybı En Büyük Risk
Dr. Bulut, ishalin akut döneminde en büyük riskin sıvı kaybı olduğunu ifade ediyor. Sıvı kaybı tedavi edilmezse hayati organların kanlanması bozulabilir, bu da böbrek yetmezliği, dolaşım bozukluğu ve şok gibi ciddi durumlara yol açabilir. Sıvı kaybının belirtileri arasında idrar renginin koyulaşması, idrar sıklığının azalması, halsizlik, uyku hali, göz kürelerinin çökmesi, cilt kuruluğu, ciltte alacalı görünüm, soluklaşma, kalp atışlarının hızlanması ve gözyaşının azalması yer alır.
Bu Belirtiler Varsa Doktora Başvurun
İshal belirtileri arasında dışkılama sıklığının artması en temel belirtidir. Dışkılama sayısı günde 5-6 kezden fazla olduğunda, kusma eşlik ettiğinde veya çocuk su içemediğinde doktora başvurmak gereklidir. Dr. Bulut, az sıvı tüketimi sonucu idrar renginin koyulaşabileceğini ve çocuğun halsiz, uykuya meyilli olabileceğini belirterek, "Bu durumda acil müdahale gereklidir. Ayrıca, 6-8 saattir idrar yapmayan veya kanlı ishal görülen çocuklar mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir," diyor.
Tedavide Sıvı Desteği Önemli
İshal tedavisinde yeterli sıvı alımını sağlamak ve destek tedavileri uygulamak ana unsurdur. Dr. Bulut, probiyotik tedavisi ve çinko desteğiyle tedavi sürecini desteklediklerini belirtiyor. İshal diyeti yaparak yağlı ve şekerli yiyeceklerden kaçınılması, dışkılama sayısını azaltmak için önemlidir. Genel durumu iyi olan çocuklarda bulantı varsa doktor kontrolünde bulantı giderici ilaçlar kullanılabilir. Ancak bu ilaçlar hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Sıvı kaybı olan ve beslenemeyen çocuklar hastanede damar yoluyla sıvı tedavisi almalıdır.
İshal Geliştiğinde 6 Kritik Kural
El temizliğine dikkat edin.
Ev içinde bulaşma riskini azaltmak için tuvaleti ayırın.
Bebek bezlerini ayrı bir yerde muhafaza edin.
Azar azar ve sık sık su içmesini sağlayın.
Bebeklerde anne sütüne ağırlık verin.
Yağlı ve aşırı şekerli yiyeceklerden kaçının.
