Çocuğun gelişiminde
anne ve baba tutumlarının önemine işaret eden uzmanlar, çocuğa arkadaş gibi
yaklaşmak yerine sınır çizilmesi gerektiğini vurguluyor. “Çocuğunuzun arkadaşı
değil, anne-babası olun” diyen uzmanlar, anne ve babanın çocuğunu iyi
tanımasını, çocuğun mizaç ve kişisel özelliklerine uygun şekilde davranış
modeli geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Aziz Görkem
Çetin, anne-baba ve çocuk ilişkisinde denge kurmanın önemine işaret ederek
sınır koymanın öğretilmesi gerektiğini söyledi. Çocukla iyi bir iletişim kurmak
için çocukla arkadaş gibi olmaya çalışan ebeveynlere rastlanabildiğini belirten
Aziz Görkem Çetin, bu durumun sağlıklı olmadığına dikkat çekti.
Anne ve babadan
arkadaş olmaz
Anne ve babadan arkadaş olmayacağını belirten Aziz Görkem
Çetin, mutlaka bir sınır çizilmesi gerektiğini kaydederek şunları söyledi:
“Çocuklarla arkadaş olmak, toplumumuzun popüler
söylemlerinde yer almaktadır. Ancak toplumsal olarak zaten ebeveynlerin bir
rolleri mevcutken neden bu söylemi kullanıyorlar? Toplumda modern anne-baba
gibi görünme arzusunu bir kenara atarsak, diğer bir neden de iyi bir iletişim
kurma çabası olarak nitelendirilebilir. Ebeveyn ve çocuk ilişkisinde sınırlar
olması gerekir ama toplumsal kültürümüz sınırları duvar olarak algılamaktadır.
Oysaki sınırlar çizmek, karşı tarafa saygı duymaktır. Tek taraflı bir sınır çizmeyen
ebeveyn, çocuğuna saygı duyan bir ebeveyndir. Ebeveyn olmak toplumun ve
ilişkinin getirdiği bir durumdur ama anne-babanın arkadaş olması toplumsal ve
psikolojik bir açıklama ile desteklenemez. Çünkü anne ve babadan arkadaş
olamaz. Ayrıca ebeveynler neden çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamak için
arkadaş olmak zorunda olsunlar ki? Anlayışlı anne-baba, bütüncül bir bakış
açısı geliştiren anne-baba olmak varken? Çocuklarımıza karşı iyi ve onu anlayan
bir ebeveyn olmak için arkadaş olmamıza gerek yok.”
Çocuğunuza uygun
davranış modeli geliştirin
Ebeveynlerin çocukluk döneminde sınır çizmesi gerektiğini
vurgulayan Aziz Görkem Çetin, bu sınırların, çocuğun sosyal ortamındaki
uygunluklara ve ihtiyaçlara göre şekillendirilmesi gerektiğini kaydetti. Çetin,
“Çocuklar ile ilişki tarzları ve kuralları sadece doğru bildikleri unsurlardan
oluşmamalı, o dönemin akran ilişkileri ve çağa göre de şekillenmelidir. Aslında
temel olarak önce ebeveyn çocuğunu tanımalı ve buna göre davranışlarını öznel
olarak ifade etmelidir. Her bilgi ve her deneyimsel metot, her çocuğa uygun
değildir. O nedenle çocuğunuzu tanımalı ve ona göre bir davranış modeli
geliştirilmelidir. Örneğin, çocuğunuz ile ders çalışma ve teknolojik aletlerin
kullanımına yönelik sorun yaşıyor ve bunu düzene sokmak istiyorsanız, bu
bağlamda çocuğunuzun ihtiyaçlarını ve motivasyonunu göz önünde bulundurarak bir
anlaşma yapmak daha doğru bir hamle olacaktır. Tamamen teknolojiden uzak olması
ya da çok az vakit geçirmesini beklememek gerekmektedir. O nedenle çocuğunuzun
hem çağın şartlarına ve mizaç özelliklerine göre değerlendirmek daha gerçekçi
bir davranış hamlesidir” diye konuştu.
Çocuğa çift mesaj
vermiş olursunuz
“Çocuğunuza anne-baba
olun, arkadaş olmayın çünkü hiçbir arkadaş anne-babanın yerini tutmaz” diyen
Aziz Görkem Çetin, “Çocuğuna karşı arkadaş gibi olmaya gayret eden ve bunu
doğru bulan ebeveynler, çocuklarına çift mesaj vermiş oluyorlar. Çocuğunuzun
hatalarını arkadaşı gibi dinleyebilir misiniz? Ya da onun döneminin
ihtiyaçlarını anlayıp ona gerçek bir arkadaşı gibi tahammül edebilir misiniz?
Bu sorulara ya da belki buna yönelik birçok sorunun gerekliliklerini yapmak
oldukça zor. Toplumsal ve ilişkisel rollerimiz var ve bu roller birbiri ile
karıştığında iletişime yönelik çatışmalar yaşıyoruz. Bırakın ebeveynlerin
arkadaş olmalarını, çocuk yetiştirme açısından düşünüldüğünde anne ve babanın
rolleri konusunda bile ayrımlar vardır ve bu ayrımlar kültüre göre de değişim
göstermektedir. Anne ve baba olarak çocuklarınızla ilgili kararları birlikte
konuşmalı ve gerekçeleri çocuklarınıza uygun şekilde ifade etmelisiniz” diye
konuştu.
Çocuk, yaşına uygun
şekilde davranmalıdır
Çocuğun yaşından olgun şekilde davranmasının da gelecekte
sorunlar yaşamasına yol açabileceğini belirten Aziz Görkem Çetin, “Çocuk büyük
adam-büyük kadın gibi davranıyorsa toplumumuzda bu durumu erken bir olgunluk
olarak görüp pekiştiririz. Oysaki çocuklarımızın gelişimsel ve yaşamsal
deneyimleri yaşlarına uygun bir şekilde ilerlemelidir. Benlikleri ve
ihtiyaçlarına göre davranmaları daha sağlıklıdır. Bunu pekiştirmek, bireyi onay
ihtiyacına sokmak veya onaylandığında sevileceğine yönelik kodlamalara neden
olabilir. Böyle bir durum meydana geldiğinde uzmandan destek almak sürecin daha
sağlıklı bir noktada ilerlemesini sağlayacaktır” diye konuştu.
İyi ve anlayışlı
ebeveyn olmak için arkadaş olmaya gerek yok
Uzman Klinik Psikolog Aziz Görkem Çetin, “Çocuklarınıza iyi
ve anlayışlı bir anne-baba olmanız için arkadaş olmanıza gerek yok. Hatta bunu
bir benzetme olarak bile kullanmanıza gerek yoktur. Çocuklarınızın kendilerine
has olduklarını ve kimseye benzemediklerini düşünerek onların ihtiyaçlarına
göre bir davranış modeli geliştirmek daha doğru olacaktır” dedi.
Anne ve babalar bu
tavsiyelere kulak verin
Aile içinde mutlaka sınırlar olması gerektiğini belirten Çetin, “Sınırlar, bireylerin birbirlerine saygı ve sevgi duyduğu anlamına gelen bir noktadır. Sınırları, duvar olarak anlamamak gerekmektedir. Karşılıksız seven ebeveynler olarak toplumsal, kültürel unsurları yoğun bir şekilde dayatarak çocuklarınızı mutsuz etmeyin ve onların mizaç özelliklerine, kararlarına ve düşüncelerine saygı duyun” tavsiyesinde bulundu.
