Cenderiye Zâviyesi, Elbistan'ın Kızılcaoba Mahallesi'nde inşa edilmiş tarihi bir yapıdır. Yapı hakkında bilinenler şu şekildedir:
- İnşa Dönemi ve Konumu:
- Muhtemelen Dulkadir Beyliği hükümdarı Alâüddevle Bey (1480-1515) tarafından inşa ettirilmiştir.
- Elbistan'ın Kızılcaoba Mahallesi'nde, Hatuniye (Alâüddevle – Cenderiye) Medresesi'nin yanında bulunmaktaydı.
- Günümüzdeki Durumu:
- Günümüze ulaşmamıştır.
- Mimarî durumu hakkında bilgi bulunmamaktadır.
- Ne zaman yıkıldığı bilinmemektedir.
- Tarihî Kayıtlar:
- Alâüddevle Bey'in 1500 tarihli vakfiyesinde medreseden bahsedilirken, zâviyenin adı geçmemektedir.
- 1678 tarihli arşiv belgesinde, Cenderiye Zâviyesi'nde görevli hakkında bilgi bulunmaktadır.
- Alâüddevle Bey'in burada Hatuniye (Alâüddevle-Cenderiye) Medresesi, Cenderiye Buk’ası ve Cenderiye Zâviyesi’nden oluşan bir külliye inşa ettirdiği ve zaviyenin de külliyenin elemanı olduğu anlaşılmaktadır.
- 1849-1862 tarihleri arasındaki arşiv belgelerine göre, Hatuniye Medresesi'nin fonksiyonunu kaybettiği, medresenin görevini Cenderiye Zâviyesi'nin yüklendiği ve vakıf gelirlerinin zâviyeye tahsis edildiği anlaşılmaktadır.
- Gelir Kayıtları:
- 1689 yılındaki geliri 3240 akçe, 1694-1695 yıllarında 2880 akçe, 1850-1857 yılları arasında ise toplam muhasebesi 17853 akçe olarak kaydedilmiştir.
- 1913 tarihli bir irade ile zâviyenin tahrip olması ve fonksiyonunu yerine getirememesi sebebiyle gelirinin Maraş’taki bazı camilere tahsis edilmesi istenilmiş ve zâviye adına toplanan 2482 kuruş ilgili camilere ödenmeye başlanmıştır.
Cenderiye Zâviyesi, Dulkadir Beyliği dönemine ait önemli bir dini ve sosyal yapıydı. Ancak, günümüze ulaşmadığı için mimari özellikleri hakkında detaylı bilgi bulunmamaktadır.
