Çağlayancerit ilçesinin adı, "Çağlayan" ve "Cerit" kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Bu ismin kökeni ve ilçenin tarihçesi hakkında çeşitli bilgiler bulunmaktadır:
Cerit Aşireti ve Kökeni:
- "Cerit", Türk tarihinde eski zamanlardan beri varlığı bilinen bir aşirettir.
- Oğuzların bir boyuna mensup olan Cerit Aşireti mensuplarının, Çağlayancerit bölgesinde yaşadığı bilinmektedir.
- Osmanlı kaynaklarında, Maraş bölgesinde yaşayan Cerit Türkmenlerinin "Çağlayan Cerit" ve "Kuşçu Ceridi" olarak iki gruba ayrıldığı belirtilmektedir.
- Kuşçu Ceridi Türkmenleri Pazarcık taraflarında yaşarken, Çağlayan Cerit Türkmenleri ise şimdiki ilçenin bulunduğu bölgede yerleşmiştir.
- Günümüzde bölgede "Cerit" adını taşıyan Küçükcerit ve Yumaklıcerit adında iki köy bulunmaktadır.
"Cerit" Adının Kökeni Hakkında Rivayetler:
- Ülkenin bazı yörelerinde "cerit" kelimesi, "canlı, eli çabuk ve becerikli" anlamlarına gelmektedir. Cerit boyundan olanların, kısa bacaklı atlara binen, çevik ve hızlı hareket eden, atlarıyla dağlık ve engebeli arazileri iyi tırmanan kişiler olduğu belirtilmektedir.
- Bir diğer rivayet ise boyun adının, "cirid/cirit" oyunundaki değneğin Arapça adı olan "cerid"den geldiğidir. Cirit oyunu, Ceritler arasında oynanan bir oyundur.
- Bu iki rivayetin birbiriyle bağlantılı olduğu söylenebilir. "Cerit" denilmesinin sebebinin, mensuplarının "çevik-becerikli olmaları, iyi ata binmeleri ve cirit oyunundaki ustalıkları" olduğu düşünülmektedir.
"Çağlayan" Adının Kökeni:
- "Çağlayan" sıfatının, göçebe toplulukların genellikle yüksek yerlerden akıp çağlayan sulara sahip, suyu bol olan yerlere konmaları sebebiyle verildiği düşünülmektedir.
İlçe Tarihçesi:
- Çevrede küçük gruplar halinde yaşayan Cerit Türkmenlerinin bir araya gelmesi ile bu yerleşim birimi önce köy olarak kurulmuş, yakın zamanda (1987) ise ilçe olmuştur.
Çağlayancerit ilçesi, adını ve tarihini, bölgede yaşayan Cerit Aşireti ve coğrafi özelliklerinden almaktadır.
