Burunönü (Çöğdür) Kalesi, Kahramanmaraş'ın Andırın ilçesine bağlı Yeşilova kasabasında bulunan tarihi bir yapıdır. İşte kale hakkında detaylı bilgiler:
Tarihçe:
- Kalenin inşa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, Roma döneminde, 4. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilmektedir.
- Daha sonra Bizans İmparatorluğu'nun bölgeye hakim olduğu dönemde (395-11. yüzyıl sonları) kale esas şeklini almıştır.
- Osmanlı döneminde ise kaleye son şekli verilmiştir.
- Kalede yapılan incelemelerde Bizans dönemine ait seramik parçalarına rastlanmıştır.
Konum ve Stratejik Önemi:
- Kale, Andırın-Kadirli yolu üzerinde, güneyden geniş bir ovaya, diğer üç taraftan ise geçitlere hakim olan kayalık bir tepeye inşa edilmiştir.
- Bölgenin en büyük kalelerinden biri olan burunönü Kalesi, Çukurova'dan (Kilikya) Anadolu'nun iç kesimlerine geçiş sağlayan önemli bir geçidi kontrol altında tutmuştur.
- Kalenin su ihtiyacının, kayalık tepenin doğu tarafından akan Kale Deresi'nden karşılandığı anlaşılmaktadır.
Mimari Yapı:
- Kale, doğu-batı doğrultusunda eğimli bir kayalık alana inşa edilmiştir.
- İç kale ve dış kaleden oluşmaktadır. Dış kale, iç kaleyi güney ve kuzey taraflarından kalın sur duvarlarıyla kuşatmaktadır.
- Arazinin topografik yapısına uygun olarak şekillenen kale, yaklaşık 70x100 metre boyutlarındadır.
- Kalenin inşasında, çevredeki kayalardan elde edilen kireç harçlı kaba yonu ve moloz taş malzeme kullanılmıştır.
- Kale günümüzde harabe haldedir. İçindeki yapılar ve sur duvarları büyük ölçüde yıkılmıştır.
Dış Kale:
- Dış kale, iç kaleyi kuzey, güney ve doğu taraflarından çevrelemektedir. Kalenin batı tarafı sarp kayalık olduğu için burada sur duvarı bulunmamaktadır.
- Dış kalenin en büyük bölümü güney tarafta yer almaktadır.
- Güney dış kale, yaklaşık 37x100 metre boyutlarındadır.
- Dış kalenin güney sur duvarları, yarım daire kesitli üç burçla güçlendirilmiştir.
- İç kalenin kuzey tarafını çevreleyen dış kale, yaklaşık 15x80 metre boyutlarındadır.
- Kalenin kuzey tarafı, önemli geçit bölgesi olan vadiye hakim olduğu için bu bölümde de dış kale bulunmaktadır.
- Burunönü Kalesi, iki dış kaleye sahip olmasıyla Kahramanmaraş'ta tek örnektir.
İç Kale:
- İç kale, yaklaşık 18x97 metre boyutlarındadır.
- İç kaleye, kuzey sur duvarının doğu köşesinde bulunan bir kapıdan girilmektedir.
- İç kalenin sur duvarları, güneyden bir, kuzeyden iki yarım daire kesitli burçla takviye edilmiştir.
- İç kalenin içindeki yapılar tamamen yıkılmış, sadece bazı temel kalıntıları kalmıştır.
Burunönü (Çöğdür) Kalesi, bölgenin tarihi ve stratejik önemini yansıtan önemli bir yapıdır.
