Özellikle de tümörü
12’den vurabilme özelliği sayesinde devrim yaratması beklenen MR Linac, dünyada
halen 9 merkezde kullanılıyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi
Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Fulya Ağaoğlu hastalara önemli
avantajlar getiren bu yeni yöntem sayesinde, en az yan etki ile başarılı lokal
tedaviler yapılabileceğini belirterek “Özellikle tümörü ameliyatla çıkarılamayan
hastalar için büyük bir umut ışığıdır” diyor. Prof. Dr. Fulya Ağaoğlu, MR Linac
yöntemi hakkında merak edilenleri yanıtladı, önemli uyarılar ve önerilerde
bulundu.
MR Linac nedir?
MR LINAC, son teknoloji ile çalışan bir radyoterapi cihazı.
Güncel radyoterapi cihazlarında tedavi uygulanacak bölgelere X-ışını ile
bakılarak saha ve kritik organlar kontrol ediliyor. MR Linac’ta ise tedavi
alanının MR görüntülemesi yapılarak kontrol sağlanıyor. Radyoterapi uygulanmasında
yine diğer tedavi cihazlarında olduğu gibi foton ışınları kullanılıyor.
MR-LINAC tümörü nasıl 12’den vuruyor?
Tedavide her gün MRG yapıldığı için tümör tam isabet
vurulabiliyor. Bazen batında gaz yoğunluğu bile günlük değişirken bu cihaz
sayesinde ayna gibi batın içi görülerek anlık yeniden hesaplama yapılıyor.
Hasta kendi solunum hareketlerini cihaz kamerasında görerek uygun nefes alıp
verme hareketi yapıyor ve tedavinin aktif bir uygulayıcısı rolünü üstleniyor.
MR-LINAC sayesinde kanserle mücadelede nasıl bir ilerleme
sağlanacak?
Görüntü klavuzluğunda etkin radyoterapi uygulamalarının
yapılması ile en az yan etki ile en başarılı lokal tedaviler yapılabilecek.
Özellikle tümörü ameliyatla çıkarılamayan hastalar için büyük bir umut ışığı.
MR Linac yöntemi nasıl uygulanıyor?
Hastaların 3 boyutlu ve yoğunluk ayarlı radyoterapi
hazırlığı için bilgisayarlı tomografi görüntüleri alınarak tedavi alan ve
dozları hesaplanıyor. MR Linac’ta ise tomografi yanında manyetik rezonans
görüntü de alınarak tedavi sahası belirleniyor. Radyoterapi öncesinde de yine
cihazda MRG alınarak doğru alan olduğu kontrol ediliyor. Eğer organ hareketleri
ve tümörün küçülmesi nedeniyle değişiklik varsa, doz hesabı tekrar yapılarak
hastaya uygulanıyor. Tıpkı terzi dikimi gibi tümörün kalıbına uygun doz
hesaplaması yapılıyor.
Yöntem hangi kanser türlerinde uygulanabilir?
Bu cihaz özellikle nokta atışı radyoterapi (Stereotaktik
radyoterapi) ve etrafında radyasyona duyarlı organların olduğu tümörlerin
tedavisinde uygun. 1-10 seans radyoterapi uygulamalarında tercih ediliyor.
Ameliyat sonrası klasik 5-7 hafta radyoterapi alması gereken bir hastaya
önerilmiyor. Özellikle pankreas tümörü gibi hareketli organların bulunduğu
tümörlerin tedavisinde etkin rol alıyor.
MR-LINAC’ın yan etkileri var mı?
Radyoterapinin yan etkilerinin MR-LINAC için de aynı olduğu
söylenebilir. Doku radyasyonla karşılaştığında kendini tamir etme kapasitesi
normal çalışıyorsa zamanla eski haline dönüyor. Ama MR Linac ile daha küçük
tedavi emniyet sınırları kullanılabilirse, radyasyon alan doku miktarı da
azalacağından tamir işlevi daha etkin olabiliyor. Tedavinin bedeli yan etki
olduğu zaman fayda/zarar dengesine bakılarak karar veriliyor. Kimi durumlarda
yan etkiler de göze alınabiliyor.
Tedavi süresi nedir?
Tedavi seans sayısı 1-10 arasında değişiyor. Her seansta MR
çekildiği ve yeniden planlama yapıldığı için cihazda yatış süresi ortalama
30-60 dakika oluyor.
Klasik radyoterapiden farkı nedir?
MR-LINAC cihazı ile verilen radyasyon diğer LINAC cihazları
ile aynı, farkı ise tedavi sırasında hastaya MR çekilerek organ ve tümörün daha
net görülmesi. Doku içine işaretleyici konulmadan solunum hareketleri de takip
edilerek hedef tam isabet yakalanıyor.
Başarı oranı nedir?
MR-LINAC cihazı tüm dünyada yeni olduğu için başarı oranları
da daha yeni raporlanıyor. Özellikle pankreas tümörleri için başarılı tedavi
oranları tıp literatüründe yerini bulmuş durumda.
