Kahramanmaraş'a özgü endemik bir bitki türü olan Helichrysum goulandriorum (Bozuntu), Papatyagiller (Asteraceae-Compositae) familyasına aittir. İşte bu bitki türü hakkında detaylı bilgiler:
Genel Özellikler:
- Yarı çalımsı ve çok yıllık bir bitkidir.
- 50 cm'ye kadar boylanabilir.
- Çiçekli gövdeleri yükselici bir özellik gösterir.
- Yaprakları basit ve kısa bir yaprak sapı içerir.
- Yaprakları ters mızrağımsı ve spatulümsü yapıdadır.
- Yaprak yüzeyi tüylü bir örtüyle kaplıdır.
- Çiçek durumu yalancı şemsiye (korimbus) şeklindedir.
- Çiçek tablasını saran brakteler 45-79 adet olup balık sırtı dizilişlidir.
- Parlak sarı renkli çiçekler küçük başlar (kapitulum) halinde bir araya toplanmıştır.
- Çiçek tablası üzerinde 27-46 adet tüpsü çiçek bulunur.
- Çiçekler bozulmadan uzun süre saklanabilir ve uçucu yağ içeriği nedeniyle özel ve hafif bir kokuya sahiptir.
- Meyvesi 1.2-1.5 mm boyutunda sarı tüylerle kaplı aken şeklindedir.
- Temmuz ayında çiçeklenir.
- 600-900 m rakımlarda Kahramanmaraş-Ahır Dağı çevresinde yayılış gösterir.
Koruma Durumu ve Kullanım Alanları:
- Tür, Tehlike (EN-endangered) kategorisinde olup koruma çalışmalarında öncelik verilmesi gerekmektedir.
- Bölge köylerinde "mantuvar çiçeği" olarak da bilinir.
- Uçucu yağ, rezin, acı madde, kumarin, serbest veya glikozit halinde flavon türevleri içerir.
- Halk arasında idrar ve safra söktürücü ve kum dökücü olarak kullanılır.
- Helichrysum goulandriorum'un kimyasal içerikleri ve biyolojik aktiviteleri üzerine yapılan çalışmalar türün antimikrobiyal, antikarsinojenik ve antioksidan özelliklere sahip olduğunu göstermiştir.
Ek Bilgiler:
- İlk kez 1865 yılında Haussknecht tarafından toplanmıştır.
- 1982 yılında Georgiadou tarafından yeni tür olarak bilim dünyasına sunulmuştur.
- Helichrysum cinsi bitkiler, özellikle Akdeniz bölgesinde yaygın olarak yetişen ve halk arasında "ölmez çiçek" olarak da bilinen bir bitki grubudur. Bu bitkilerin çiçekleri kuruduktan sonra bile renklerini ve şekillerini uzun süre koruyabildikleri için bu isimle anılırlar.
Bu bilgiler, Helichrysum goulandriorum'un Kahramanmaraş için önemli bir endemik tür olduğunu ve korunması gerektiğini vurgulamaktadır.
