BİTKİSEL YAĞ FABRİKALARI NELERDİR?

Yetişkin bir insanın günlük aktiviteleri için 2000-3000 kalori gerekli olduğu ifade edilmektedir. Dengeli ve sağlıklı beslenmenin gereği olarak da bu miktarın 650-900 kalorisinin yağlardan karşılanması  gerekmektedir.  Türkiye’de kişi başına yıllık toplam yağ tüketimi konusunda değişik kaynaklarca çok farklı veriler bulunmakla  birlikte,  bu  değerin bugün için kişi başına 17 kg/yıl olarak tespit edilmiştir. Değişik yağ bitkilerinin yetiştirilmesine uygun  olan  Kahramanmaraş zeytin, ayçiçeği, pamuk ve soya yetiştiriciliğinde  önemli  bir yere sahiptir.Türkiye’de  değişik  kapasitelerde toplam 153 adet bitkisel  yağ  üretimi  yapan  tesis bulunmakta  olup  bunların  8 tanesi  Kahramanmaraş’tadır. Bu tesislerin bir kısmı sadece ayçiçeği, çiğit ve soya fasulyesi işleyerek ham yağ imal etmekte ve bu ham yağı margarin ve rafine sanayine vermektedirler. Büyük tesislerin hemen hemen tümü rafine tesislerine sahiptir. Küçük  tesisler  bölgesel  olup ancak sezonluk çalışmaktadır. Kahramanmaraş’ın  2014 yılı zeytin rekoltesi 6.950 tondur. Üretim miktarı bakımından iller arasında 17. sırada bulunan Kahramanmaraş’ta 2014 yılında sofralık zeytin üretimi yaklaşık 2.573 ton olarak gerçekleşirken, yağlık zeytin üretimi ise 4.377 ton olmuştur. İl genelindeki hâkim çeşitler; Kilis Yağlık, Nizip Yağlık ve Gemlik çeşitleridir. Kahramanmaraş’ın 2’si merkez olmak üzere 5 ilçesinde  zeytincilik  yapılmaktadır.  Sofralık  zeytin  yetiştiriciliği, en fazla merkez ilçelerde yapılmaktadır.  Kahramanmaraş’ta yağlık zeytin ağaçlarının yarısından fazlası Dulkadiroğlu’nda bulunmakta, buna bağlı olarak da yağlık zeytin üretiminin büyük bir bölümü bu ilçede gerçekleştirilmektedir.En  önemli  yağ  bitkilerinden biri olan ayçiçeği, hemen her bölgemizde yetişebilen ve tanelerinde yüksek oranda ve kaliteli  yağ  içermektedir.  Ülkemizde yağ bitkileri ekim alanında  pamuktan  sonra  ikinci sırayı almakta ve bitkisel yağ tüketiminin  yaklaşık  %50`sini karşılamaktadır.  Türkiye  İstatistik Kurumu 2015 verilerine göre  Kahramanmaraş  18  bin 852 ton ayçiçeği üretimi ile Türkiye’de 20. sırada yer almıştır. Kahramanmaraş’ın yıllık ayçiçeği yağı üretimi ise 4 bin 500 tondur.Lif  bitkileri  içerisinde  oldukça  önemli  bir  yere  sahip olan pamuk bitkisi ise  selüloz-lu tabii lif veren en önemli kaynaktır. Pamuk, çırçırlanarak lif (yaklaşık %40) ve tohum (yak-laşık  %60)  olarak  ikiye  ayrılmakta, lifleri tekstil sanayisinin, tohumları ise yağ ve yem sanayisinin  önemli  hammaddesini oluşturmaktadır. Ayrıca pamuğun tarımı ve pamuğa dayalı sanayinin sağladığı iş istihdamı göz önünde bulundurulduğunda pamuk, hem dünya hem de ülkemiz  genelinde  sosyoekonomik  yapı  içerisinde  önemli etkilere  sahip  bulunmaktadır. Kahramanmaraş  Türkiye  pamuk  üretiminin  %7’sini  karşılarken,  pamuk  yağı  üretimi yıllık 8 bin 729 tondur.Soya  fasulyesi,  besin  de-ğeri ile içerdiği mineral ve vitaminler  açısından  oldukça zengindir.  İçeriğinde  yüksek miktardaki  protein  yanında soya fasulyesi lif, kalsiyum ve magnezyum  bolca  bulunmaktadır.  Tohumlarında  %18-24 yağ, %35-45 protein, % 30 karbonhidrat ve %5 oranında da mineral, çok sayıda vitamin ve değerli aminoasitler içeren ve toprağa organik madde ile azot sağlayan  bir  bitki  olan  soya fasulyesi  ülkemizde  hem  ana ürün hem de ikinci ürün olarak kullanılmaktadır.  Kahramanmaraş’ta soya yağı yıllık üreti-mi 11 ton civarındadır.

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi