Hem lezzetli hem
de tam bir sağlık deposu olan dut, günde bir avuç tüketildiğinde günlük demir
ihtiyacının yüzde 30’unu, günlük lif ihtiyacının ise yüzde 20’sini karşılıyor.
İçeriğindeki C, A ve K vitaminleri, beta karoten, alfa karoten, lif, magnezyum,
kalsiyum, potasyum ve yüksek antioksidanlar sayesinde kanserden kalp
hastalığına, kansızlıktan enfeksiyona kadar sayısız hastalığa iyi geliyor.
Demir içeriği diğer meyvelere oranla oldukça yüksek olan dut, ağrıları
dindiriyor, yaşlanma etkilerine meydan okuyor. Memorial Wellness Beslenme
Danışmanı Dyt. Vildan Çelik, dutun faydaları ve tüketiminde dikkat edilecek
noktalar hakkında bilgi verdi.
Gençlik etkisi sağlıyor, kanserden koruyor
* Dut, hem çözünür hem de çözünmez lif için ideal bir
kaynaktır. Çözünür lif, kan şekerini kontrol etmeye ve zararlı kolesterol
seviyelerini azaltmaya yardımcı olurken, çözünmeyen lif sağlıklı bir sindirim
sistemi için gereklidir.
* 1 porsiyon dutta günlük lif ihtiyacının yüzde 20’si
bulunmaktadır.
* Dut antosiyaninden zengin iyi bir antioksidan
kaynağıdır. Antosiyanin anti-inflamatuar etkisi ile ağrıyı azaltıcı ve
iyileştiricidir.
* İçeriğindeki resveratrol ile anti-aging kaynağıdır.
Yapılan çalışmalar, resveratrolün kan basıncını düşürdüğünü ve kalp hastalığı
riskini azaltabildiğini göstermektedir.
* Antioksidandan bu kadar zengin bir meyve aynı zamanda
serbest radikallerle savaşan kansere ve yaşlanmaya karşı koruyucu etkiye de
sahiptir.
* Dut meyvesi çok yüksek oranda C vitamini kaynağıdır. C
vitamini bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek ve hasarlı dokuları onarmak için
çok önemlidir.
* Özelikle kuru dut demir için günlük değerin yüzde
30’unu içerir ve bu sayede kansızlık yaşayanlar için harika bir kaynaktır.
* Demir içeriği sayesinde, vücudun oksijenden zengin kan
hücrelerini taşımaya yardımcı olarak yorgunlukla da savaşmaktadır.
* Yine içeriğindeki kalsiyum; kemik ve diş sağlığı için
faydalıdır.
Dut seçerken bunlara dikkat edin
Beyaz dut; kırmızı ve karaduttan meyve olarak farklıdır.
Yaprakları, tomurcuğu ve hatta lezzetleri de farklılık göstermektedir. Dut
meyvesinin 20 ‘ye yakın türü vardır ve en bilinenleri, kırmızı ve beyaz duttur.
Besin değeri açısından benzer olmakla birlikte içeriklerindeki etkin maddeler
farklılık gösterebilmektedir. Özellikle beyaz dutun kanda yüksek mikrop
oranının düşürülmesine yardımcı olduğu bilinmektedir. Kırmızı dutun ise
yorgunluğa iyi gelen özelliği öne çıkmaktadır. Dut seçerken ezilmiş ve çürümüş
olanlar tercih edilmemelidir. Mutlaka lezzetine bakıp, aşırı yumuşamamış dutlar
seçilmelidir.
Dondurucuda saklayabilir, kurutarak kışın da
tüketebilirsiniz
Dut, çok narin bir meyve olduğu için ezilmesini
engellemek amacıyla sert bir saklama kabında muhafaza edilmelidir. Taze dut
meyvesi yıkanmadan, buzdolabında 1-2 gün bekleyebilmektedir. Daha uzun süreli
saklamak için derin dondurucu tercih edilmelidir. Çözünmesi için yemeden 4-5
saat önce dondurucudan çıkarmak gerekmektedir. Dut meyvesi daha uzun ömürlü
olması amacıyla kurutarak, kuru dut haliyle serin bir yerde veya tercihen
buzdolabında 1 yıla kadar muhafaza edilebilmektedir. Fazla ısı ve güneş
ışığından uzak tutmak ömrünü uzatacaktır. Dutu yıkarken de akan musluk altında
ezilmeyecek şekilde bir kabın içinde yıkamakta fayda vardır.
Diyabet ve böbrek hastaları için porsiyon sınırlaması
olmalı
Dut meyvesi C, A ve K vitamini, beta karoten, alfa
karoten, lif, magnezyum, kalsiyum, potasyum ve yüksek antioksidan içeriğine
sahiptir.Aynı zamanda diğer meyvelere oranla demir içeriği daha yüksektir. Taze
dutun 1 porsiyonu ortalama yarım su bardağı, kuru dutun 1 porsiyonu ise 1 çorba
kaşığı kadardır. Herhangi bir hastalık ve kilo problemi olmayanlar günde 1 su
bardağı taze dut veya 1 avuç kuru dut tüketebilir. Dut meyvesinin glisemik indeksi
yüksektir. Yani kan şekerini hızlı yükseltici etkisi vardır. Bu nedenle
özellikle şeker hastalarının kontrollü tüketmesi gerekmektedir. Yanında
kuruyemiş ya da süt ürünleri ile birlikte de tüketilmesi faydalıdır. Miktarı
fazla kaçırıldığında özellikle karın bölgesinde yağlanma problemi
yaratabilmektedir.Böbrek hastaları da özellikle kuru dutu potasyum içeriğinden
ötürü kontrollü tüketmelidir.
Bunaltıcı sıcaklara serinletici tarifler
Taze veya kuru dut müslilerde tercih edilebilmektedir.
Aynı zamanda meyve haliyle ya da dut reçeli olarak yoğurda karıştırıp tatlı
ihtiyacı karşılanabilmektedir. Karadut suyu da tatlı ihtiyacını kesecek doğal,
şifa deposu bir içecektir. Smoothie tariflerinde de tatlandırma amacıyla
kullanılabilmektedir.
Yaz sıcaklarında serinlemek isteyenlere dut ile
hazırlanabilecek lezzetli ve pratik bir smoothie tarifi;
1 bardak dondurulmuş veya taze karadut
2 avuç baby ıspanak ya da semizotu
1 yemek kaşığı ay çekirdeği
5 çiğ badem
Birkaç yaprak taze nane
200-250 ml. süt ya da badem sütü
Tüm malzemeler blenderdan geçirilerek sağlıklı ve
lezzetli bir smoothie hazırlanabilir.
