BİBER OYA NEDİR?

Oyalar  işlendikleri  bölgenin iklim ve bitki özelliklerine göre isimler almaktadır. Kahramanmaraş ekonomisine en çok katkı sağlayan ürünlerden birinin de “Maraş  Biberi”  olması  münasebetiyle her gelinlik kızın çeyizinde olmazsa olamazlardan biri de kırmızı biber oyadır.Boncuklu tığ işi tülbent oyaları oldukça zahmetli ve emek gerektiren bir uğraştır. Tülbendine göre renk renk ve model model  işlenen  boncuk  oyaları tığ işi ile yapıldığı gibi iğneyle de yapılabilir. Genelde oya malzemesi olarak oya boncuğunun (inci ya da kesme boncuk) yanı sıra floş naylon bobin ipekler ve ince uçlu tığ kullanılmaktadır. Tülbendin dört bir etrafını düzeltmek ve akmasını önlemek için iğne ile zürafa çekilir. Floş naylon  bobin  ipeğe  tülbendin etrafını  çevirecek  kadar  dal hesabıyla kesme oya boncuğu (biberin  rengini  veren  kırmızı boncuktan 25 adet, yaprağının rengini  veren  yeşil  boncuktan 20  adet)  dizilir.  Tığa  dolanan iplik,  zincir  üstüne  dizilmek üzere biber için tabandan başlayarak boncuğun etrafı tığ ile dolanarak  başlangıç  yapılır. Tabandan başlanarak her defasında boncuğa dolanan ip altta kalan boncuğun tabanına batırılıp biber silindir şeklini alana ve sıradaki kırmızı boncuk bitene kadar işleme devam edilir. Kök kısmına da yaprağı oluşturmak üzere yeşil boncuk bitene kadar boncukların  tabanlarına  tığa boncuklar alınıp etrafına dolanarak batırılmaya devam edilir. Biber kısmı bitince su denilen iki oya arasına 1’er cm arayla tığa dolanan 5 adet yeşil boncuk ile iki adet yaprak yapılır. Bu işleme su yaprağı denir. Diğer biber oyaya başlanırken biberin dip yaprağı için yine 5 adet yeşil boncuk ipe dolanarak biber oyanın  tabanı  oluşturulur.  Bu işlem tülbendin dört bir etrafına yetecek kadar eşit aralıklarla yapılmaya devam edilir. Zincir üzerinde tamamlanan oya iğne ile tülbendin kenarındaki züra-faya monte edilir. Oyayı yapan kişinin el çabukluğuna göre birkaç gün içinde oyanın tamamı bitirilir. Tülbent eskiyip kullanılamaz hale geldiğinde zincir üzerine yapılmış olan oya eski tülbendin  zürafa  kısmından ayırtılarak  yeni  tülbende  aynı şekilde monte edilir. Tülbentlere  yapılan  oyalar kadınlarımızın sevdikleri bitkileri, çiçekleri yansıtmakta, onların süsüne süs katarak görsel olarak da güzelliklerini tamamlamaktadır.  Günümüzde  kırsal-modern ayrımı yapılmadan her kesimde birçok kızın çeyizini  süsleyen  tülbentlere  ayrı bir önem verilmektedir. Büyük bir  titizlikle  işlenen  boncuklu tülbentler, kadınların başlarını süslemekle  kalmaz,  aynı  zamanda giyimlerini tamamlayan ayrı bir aksesuardır. El emeği isteyen bir çalışmadır. O yüzden oldukça önem verilerek hazırlanır ve yapımı da seçilen modele göre zor veya kolaydır.

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi