Bertiz-Başdervişli köyü mezarlığının tepe noktasında bulunan Beşderviş mezarları, bölge halkı için önemli bir ziyaret ve inanç merkezidir. İşte bu kutsal mekanla ilgili detaylar:
Beşderviş Mezarları ve Köyün Adı:
- Mezarlıkta beş dervişe ait olduğu söylenen beş mezar bulunmaktadır.
- Köyün "Başdervişli" adı, bu dervişlere atfen verilmiştir.
- Mezarlar, briket duvarlarla çevrilerek diğer mezarlardan ayrılmıştır.
Dervişlerin Kimliği ve Yaşamları:
- Dervişlerin kim oldukları, ne zaman yaşadıkları ve nasıl vefat ettikleri hakkında yazılı bir bilgi bulunmamaktadır.
- Halk arasında, "aşağı oba" denilen yerde yaşlı bir çınar ağacının içinde yaşadıkları rivayet edilir.
- Menkıbeye göre, dervişlerden dördü civar köylere dervişliğe giderken, şeyhleri çınarı terk etmemiştir.
- Çevrede evler yapılmaya başlandığında, onlar da çınar kovuğunu terk ederek mezarlarının bulunduğu yere taşınmışlardır.
- Bir başka rivayete göre, dervişler tepede küffarla savaşırken şehit düşmüşlerdir.
Mucizevi Olaylar ve İnançlar:
- Köyde elektrik yokken, dervişlerin mezarlarında sürekli ışık yandığı ve eskilerin buna "Dervişlerin Kandili" dediği anlatılmaktadır.
- Yakın zamanlara kadar yeşil bir ışığın yanmaya devam ettiği, ancak mezarların yakınına bir kahvehane yapılmasıyla ışığın söndüğü söylenmektedir.
- Bu durum, dervişlerin köyü terk ettiği veya küstüğü şeklinde yorumlanmaktadır.
- Ziyaretçilerden temiz kalpli ve günahsız olanların, mezarların başında Kur'an okuduklarında çeşitli sesler duyarak Kur'an'a iştirak ettikleri anlatılmaktadır.
- Savaşların gidişatına müdahale ettikleri düşünülen ve yeşil sarıklı oldukları belirtilen dervişlerle ilgili menkıbeler de anlatılmaktadır.
- Fransa'ya işçi olarak giden Türklere, Maraş'ta savaşlara katılan Fransızların "Dağdan (Âhır Dağı) aşağı inip bizimle savaşan yeşil sarıklılar hâlâ duruyor mu?" diye sordukları rivayet edilir.
Ziyaret ve Ritüeller:
- Beşderviş'e, sorunlarını çözmek, çalışmaya gidenlerin sağ salim dönmesini dilemek veya evinde huzur ve barış olmasını isteyenler gitmektedir.
- Ziyaretçiler, dileklerinin kabul olması için Kur'an okuyup dua etmektedirler.
- Yağmur duası için de gidilen Beşderviş ziyaret yeri temiz tutulmakta ve buradaki asırlık kesme ağaçlarına zarar verilmemektedir.
Beşderviş mezarları, bölge halkının inanç ve kültürel yaşamında önemli bir yere sahiptir ve ziyaretçiler için manevi bir sığınak olarak kabul edilmektedir.
