BERTİZ ÇAYI NEREDEDİR?

Bertiz çayı havzası Mesozoik’de oluşmuş, esas itibariyle Üst Kretase yaşlı Koçali karmaşığı (ultrabazik kayaçlar, kireçtaşları ve radyolaritlerle ardalanan silisli şeylerden oluşur ve düzensiz bir iç yapı gösterir) ve Kastel formasyonu (Şeyl- Marn-Miltaşı: Yeşil, zeytin yeşili, grimsi, yeşil renkli şeyl marn ve miltaşı ardalanması halinde görülen birim yer yer ofiyolit çakıllardan oluşan çakıltaşı  ve  kumtaşı  bantlarını  içerir)  ile  Senezoik  yaşlı (Orta Eosen ve Üst Miyosende oluşmuş)  Hoya  formasyonu ve  Kuzgun  formasyonundan oluşmuştur.  Havzada  Mezozoik ve Tersiyer dönemlere ait kayaç birimleri ile Kuvaterner yaşlı  yeni  alüvyonlar,  yamaç molozları,  heyelan  malzemesi ve taraçalar yer almakla birlikte yer yer güney-kuzey yönünde antiklinal ve senklinal eksenlere de rastlanmaktadır. Toplam alanı yaklaşık olarak 31150 hektar olan Bertiz çayı havzası; kuzeyden  Taşpınar  Tepesi  (2743 m), Kuzuyatağı Tepe (2676 m), Kızılkaya Tepesi (2361 m), Keşgediği Tepesi (1887 m), güneyden  Köseburnu  Tepesi  (2084 m),  Hambur  Tepesi  (2045  m) ve  Kakmakaya  Tepesi  (1988 m), batıdan Kasabıngediği Tepesi (1004 m), Menzelet Barajı, doğudan da Bölükkamalak Tepesi (1500 m) ve Ziyaret Tepesi (1895 m) ile çevrilidir. Havza bu  tepelerden  kuzeygüney yönünü takip ederek Bertiz vadisine katılan akarsularla beslenir. Havzanın en yüksek noktası 2810 m, en alçak noktası ise Menzelet Barajı mevkiine yakın bir noktada 580 m yükseltiye sahip olan Bertiz çayı mansabının bulunduğu alandır.Bertiz bölgesini temsil eden 12 köy (mahalle) (Baydemirli, Kabasakal,  Boyalı,  Yeşilkaya, Çatmayayla, Ağabeyli, Kemalli, Başderviş, Yenipınar, Boylu, Kılağlı, ve Budaklı) Bertiz çayının sularından sulama amaçlı faydalanmaktadır. Vadi içerisinde sebze tarımı başta olmak üzere sulu tarım yapılmaktadır. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yaygın olmasının yanında son yıllarda artan bir şekilde arıcılık faaliyetleri de gerçekleştirilmektedir. Bertiz çayının sundu-ğu sulama imkânları sayesinde havzanın  bazı  kesimlerinde üzüm bağları, ceviz, badem yetiştiriciliği yapılmaktadır. Sulama imkânlarının bulunmadığı alanlarda buğday, arpa tarımı yaygındır. Yapılan araştırmalar havza  topraklarının  erozyona oldukça  duyarlı  olduğunu  ve erozyonla mücadele önlemlerinin kısa sürede alınması gerektiğini  göstermektedir.  Gerekli önlemlerin  alınmaması  durumunda ise tarım başta olmak üzere  bölgede  yapılan  ekonomik  faaliyetlerin  olumsuz yönde  etkileneceği  ve  Bertiz çayının  taşıdığı  alüvyonların Menzelet  Barajı’nı  doldurmasıyla da barajın ömrünün öngörülenden  daha  kısa  olacağı vurgulanmaktadır.

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi