BARBUNYA NEDİR?

Su içeriği düşük olan tohumlarda besin  unsurları  daha  yüksek oranda  bulunmaktadır.  Kuru fasulye ile günlük B3 vitamini (niasin) ihtiyacının karşılanması mümkündür. Fasulye olgunlaşmamış kuru ve taze tohumları tüketilir. Tohumları soğuk ve sıcak hazırlanan yemeklerde kullanılır. Türkiye’de  yaklaşık  2016 yılında 88-90 bin ton kadar bar-bunya  fasulyesi  üretilmiştir. Kahramanmaraş’ta 2013 yılında 600-650 ton kadar barbunya fasulyesi  üretimi  mevcuttur. Kahramanmaraş’ta  barbunya fasulyesinde dekara verim sırasıyla 600-700 kg kadardır.Barbunya Fasulye tohumla çoğaltılan tek yıllık bir bitkidir. Bitki bodur genotiplerde 50–60 cm kadar boylanmaktadır. Kısa bir kazık kök (5–10) ve bunun etrafında gelişen yan köklerden oluşmaktadır.  Köklerin  %50-60’ı toprak derinliğinin ilk 20 cm’lik  kısmındadır.  Fasulye bitkisinin bir bakteri olan Rhizobium phaseoli ile ortak yaşam sonucu  kökleri  üzerinde  gelişen  nodoziteler  (şişkinlikler) mevcuttur.  Bu  ortak  yaşam sonucunda  fasulye  bitkisi  havanın serbest azotunu toprağa kazandırır.  Otsu  yapıda  olan gövde boğum ve boğum aralarından oluşur. Fasulye yaprak şekli yürek veya bunun farklı modifikasyonları  şeklindedir. Erselik çiçek yapısına sahiptir. Kendine %100 döllenen bir sebzedir. Meyve şekli bir bakladır. Fasulye tohumlar çok farklı tohum kabuğu rengine sahiptir. Barbunya  fasulyesi  tohumlarında tohum rengi karışık renklidir. Tohum farklı irilikte olup 1 gramda 2–6 adet tohum bulunur (Şekil 1).Fasulye ılıman iklim bitkisi olması  nedeniyle  yetiştiriciliği ılıman ya da sıcak iklimler-de  yapılabilmektedir.  Fasulye 0 oC’nin  altındaki  sıcaklıklardan  zarar  görmektedir.  Optimal  gelişme  ve  maksimum meyve  tutumu  16-21 oC  arasında  gerçekleşir.  Yüksek  sıcaklıklarda çiçeklerin tozlanıp döllenmesi  olumsuz  yönde etkilenir,  çiçek  ve  bakla  dö-külmeleri görülür. Bu nedenle Kahramanmaraş’ta  ova  veya rakımı düşük yerlerde yaz aylarında (Temmuz-Ağustos) fasulye yetiştiriciliğinde sorunla karşılaşılabilir. Gün uzunluğu bakımından nötr gün sebzesidir. Aşırı nemden hoşlanmaz. Çiçeklenme döneminde düşük nem çiçek dökümlerine neden olur.  Fasulye  yetiştiriciliğinde kumlutınlı tekstüre sahip topraklar en uygun kabul edilir. Fasulye üretimine direkt tohum ekimi yöntemi ile başlanılır. Ekim planlamasında bodur fasulyeler için sıra arası 40 cm ve sıra üzeri 20 cm (12.500 adet/da)  mesafeler  kullanılabilir. Tohumlar  yetiştirme  yeri  olarak tavaya veya düze ekilir. İlk gelişme döneminde dekara 3-4 kg N olacak şekilde bir azotlu gübre  uygulaması  yapılmalıdır. Ekim öncesi toprak işleme sırasında toprak analiz sonuçlarında dikkate alınarak dekara toprakta 8-10 kg P2O5 ve 14-16 kg K2O olacak şekilde gübreleme yapılmalıdır. Gelişme dönemleri dikkate alındığında ilk gelişme  döneminde  toprakta faydalı  nem  %50;  çiçeklenme dönemi ve sonrasında ise %25-30 oranında azaldığında sulama yapılmalıdır. Tohumları iri ve  hızla  çıkış  gösterdiğinden ekim  öncesinde  yabancı  otlar yok edilirse daha sonra fasulye daha kolay rekabet edebilir. Barbunya   fasulyesinde hasat  baklaların  normal  iriliğine  ulaşması  ve  tohumların olgunlaşıp  fakat  kurumadığı dönemde yapılabilir. Diğeri bir hasat  şekli  ise  “kuruolgunluk” döneminde tohumları için yapılan hasattır. Kuru tohumları için  yapılan  hasatta  bitkilerin %70’inin  sarardığı  dönemde baklaların hasadı ve tohumlar bakladan çıkartılması yöntemi ile yapılır. Kuru fasulye tohumları nem içeriği %14’ün altına düşürüldükten sonra gıda olarak  tüketimlerde  uzun  yıllar, tohumluk olarak ise 3-4 yıl normal şartlarda muhafaza edilir

Kaynak : kahramanmaraş ansiklopedisi