BAL KABAĞI NEDİR?

  Kabaklar A ve B3 vitamini, Betakaroten gibi besin unsurlarınca zengin sebzelerdir. Kışlık kabakların olgun meyveleri tatlı  olarak  tüketilmektedir. Türkiye’de 2016 yılı verilerine göre bal kabağı üretim alanları 88-90 bin ton kadardır. Kahramanmaraş’ta  6-8  ton  kadar kışlık  kabak  üretimi  vardır. Dekara  verim  2.000-2.500  kg kadardır.Bal kabağı tek yıllık bir bitki olup, tohumla çoğaltılmaktadır. Köklerin büyük çoğunluğu (%60-70’i) 30 cm derinlikte toplanmıştır. Bal ve kestane kabağında  kökler  1–1,5  m  derine inebilmektedir. Gövde otsu bir yapıya sahip, yayılıcı olup dik büyüyemez. Kabaklarında ana gövde 2–3 m, hatta daha fazla boylanabilir. Yapraklar oldukça büyüktür. Yaprak şekli kalp, beşgen, oval olup, üzerlerinde küçük  dikenler  bulunabilir. Çiçekler  tek  evcikli  olup  bir bitki üzerinde yaprak koltuklarında oluşur. Meyve ağırlığı bal kabaklarında 5-20 kg veya daha ağır meyveler gelişebilir (Şekil 1). Kışlık kabaklar kalın ve sert kabuk yapısına sahiptir. Kabakta tohum kabuğu rengi beyaz veya kremdir. Kışlık kabaklarda  tohum  kenarlarında bulunan çizgiler daha kalındır. Tohumların  bin  tane  ağırlığı 200-400 g; bir gramındaki tohum sayısı 2-3 adettir.Kabaklarda gelişme için en uygun sıcaklık 16-27°C aralığıdır.  Kabaklar  üşüme  zararına karşı  çok  hassastır.  Işık  bakımından  nötr  gün  bitkisidir. Işık  miktarının  fazla  olduğu tam güneş ışığı altında gelişme daha iyidir. Yetişme ortamında nispi nem %70 civarında olma-lıdır. Toprak  tekstürü  bakımından  çok  farklı  toprak  tekstüründe yetiştirilebilmesine rağmen,  hafif  ve  ağır  topraklar tercih edilmemelidir. Toprakta pH 5,5-7,5 arasında olmalıdır. Toprak  asitliğin  artması  (pH 5,5’in altında) meyve tutumunun  azalmasına  neden  olur. Kışlık  kabaklar  toprakta  nem miktarının az olmasına yazlık kabaklardan daha toleranslıdır. Kabağın sıcaklık isteği dikkate alındığında Kahramanmaraş’ta nisan-kasım döneminde kabak yetiştiriciliği yapılabilir. Kabak  yetiştiriciliğine  direkt tohum  ekimi  ile  başlanılmaktadır.  Tohumların  çizgi  veya ocak  usulünde  ekimi  yapılır. Dekara  800-1.200  g  kadar  tohum  kullanılır.  Ekim  sıklığı sıra arası 1 m, sıra üzeri ise 80 cm olacak şekilde planlanabilir. Dekarda 1.000-1.500 kadar bitki bulunur. Tohumlara çimlenme öncesi çimlenme ve çıkışı hızlandırmak  için  nemlendirme uygulaması yapılır. Bu amaçla tohumlar 24 saat 25-30°C sıcaklıktaki suda veya nemli bez arasında bekletilir. Kışlık kabakları kapama bahçe olarak değil, sınır bitkisi olarak da yetiştirmek mümkündür. Kabak yetiştiriciliğinde de kara 2-3 ton yanmış çiftlik gübresi verilmelidir. Kimyasal gübreler dekara toprakta 12-15 kg azot (N), 10-12 kg fosfor (P2O5), 14-16 kg potasyum (K2O) ve 4-8 kg kireç olacak şekilde kullanılmalıdır.  Kışlık  kabaklar  kuru tarımda  yetiştirilebilir.  Kurak havalarda  kabaklar  sulamalıdır. Yağmurlama sulama yöntemi  kullanıldığında  geniş  ve tüylü yaprak yapısı nedeniyle mantari hastalık sorunu artar. Tek  evcikli  çiçek  yapısından dolayı üretim alanlarında tozlanma ve döllenmeye yardımcı olmak için arı kovanı bulundurulmalıdır. Kışlık  kabaklar  tarlada kabukları  sertleşip,  çeşide  ait irilik  ve  rengi  alıncaya  kadar bekletilir ve daha sonra hasat edilir. Kabak meyveleri 10-15°C sıcaklık  ve  %60  nispi  nemde saklanmalıdır. Kışlık kabaklar 6 aya kadar depolanabilir

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi