AZİZ PAŞA KİMDİR?

Nizamiye askerliğinden yetişip mirliva rütbesine erişti. 1860/61 (1277)  tarihinde  Maraş’a  mutasarrıf  olarak  atandı.  Maraş mutasarrıfl ığında  bulunduğu sırada Zeytun Ermenileri isyan halindeydi. Aziz paşa görevine başlar başlamaz Zeytun Ermenilerine karşı sert tedbirler almaya başladı. Yerli halktan, Tecirli  aşiretinden  ve  Çerkes muhacirlerden  topladığı  5000 kişilik orduyla Zeytun’a yürüdü. Ermenilerin karşı saldırısı karşısında Tecirli süvarileri geri çekildi  ve  Aziz  Paşa’nın  birlikleri dağıldı. Bunun üzerine Zeytun isyanı genişledi. Ermeniler  Aziz  Paşa’nın diyalog  yerine  sert  tedbirlere başvurduğu  gerekçesiyle  Babıali’ye  bir  şikayet  dilekçesi yolladı. Bu dilekçeye göre; Aziz Paşa, Alabaş köyündeki manastırı yıktırmış, bir rahip ile bir keşişi idam ett irmiş ve halktan bin kese akçe para talep edip ödenmediği  takdirde  Ermeni mallarının   yağmalayacağını söylemiştir.  Ayrıca  dilekçede; içinde  Patriği’nde  hazır  bulunacağı bir komisyon tarafından Aziz Paşa’nın yargılanması istendi.Bu  sırada  Aziz  Paşa  Halep’ten  getirttiği  dört  bölük askerle Zeytun üzerine tekrar yöneldi ve Ermenileri bozguna uğrattı.  Aziz  Paşa’dan  rahatsızlıkları  artan  Ermeniler  bizzat Paris’e bir elçi göndererek Paşa’yı III. Napolyon’a şikayet etti. Aziz Paşa Ermenilere son darbeyi  indirmek  amacıyla Maraş halkından 10 bin kişi ve 3  bin  süvari  toplayıp  Zeytun önüne yığdı. Ancak Fransa’nın baskısı  neticesinde  Aziz  Paşa görevinden azledildi ve toplanan ordu dağıldı. Bunu fırsat bilen Ermeniler kanlı eylemlerine devam ettiler. Aziz Paşa, Maraş mutasarrıflığından  azledilince  Süleymaniye mutasarrıflığına atandı. Sonrasında  emekli  olan  Aziz Paşa  Sultan  Abdülaziz  devri (1861-1876)  ortalarında  vefat etmiştir. Aziz Paşa Ermeni eş-kıyalarına karşı aldığı sert tedbirler nedeniyle zaman zaman eleştirilsede  dirayetli  ve  yetenekli bir devlet adamıdır.

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi