Yapılan arkeolojik araştırmalar, höyüğün tarih boyunca çeşitli medeniyetler tarafından kullanıldığını ortaya koyuyor. Höyükte, İlk Tunç Çağı, Demir Çağı, Helenistik Dönem ve Roma Dönemi’ne ait farklı tip, boyut ve renklerde çanak çömlekler tespit edilmiştir. Bu buluntular, höyüğün düzenli bir yerleşim alanı olarak kullanıldığını gösteriyor.
Araştırmalar ayrıca, Aşağı Kaşanlı Höyüğü’nün Afşin’den (Arabissos) Sivas’a (Sebasteia) uzanan eski bir Roma yolu üzerinde bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu yol bağlantısı, höyüğün tarih boyunca stratejik bir öneme sahip olduğunu ve bölgedeki ticaret ve ulaşım ağının bir parçası olduğunu göstermektedir.
Höyük, yaklaşık 16.563 m²lik bir alanı kapsamaktadır ve rakımı 1.296 metredir. Arkeolojik olarak İlk Tunç Çağı’ndan Roma Dönemi’ne kadar çok katmanlı bir tarihe sahip olan höyük, bölgedeki kültürel miras açısından büyük önem taşımaktadır.
Ancak günümüzde Aşağı Kaşanlı Höyüğü, çeşitli amaçlarla toprak alınması ve kaçak kazılar nedeniyle tehdit altındadır. Höyüğün birçok noktasında tespit edilen kazı çukurları, arkeolojik yapının korunmasını zorlaştırmaktadır ve tahri̇bat her geçen gün artmaktadır.
Afşin’in tarihî ve kültürel zenginliğini ortaya koyan Aşağı Kaşanlı Höyüğü, hem akademik araştırmalar hem de tarih turizmi açısından büyük önem taşıyan bir alan olarak değerlendirilmektedir.
