Âdetler ve Gelenekler
Andırın’da temel olarak doğum, evlenme ve ölüm gelenekleri ön plana çıkar. Evlilik âdetleri arasında kız görme, kız isteme, tatlı yeme, söz kesme, nişan, düğün daveti, bayrak kaldırma, evlenen çifte yardım, kına gecesi, düğün eğlencesi, gelin getirme, zifaf, gelin başı bağlama ve el öpme gibi ritüeller bulunmaktadır. Ölümle ilgili âdetler ise helalleşme, vasiyet, son nefes, yıkama, kefenleme, defin, taziye ve yas sürecini kapsar.
Halk İnançları
Andırın halkında pek çok ilginç inanış mevcuttur:
Orta parmağın başparmaktan uzun olması zenginlik işareti sayılır.
Bebek aynaya bakarsa çatlayarak ölür veya dilsiz kalır.
Boş salıncağın sallanması çocuk hastalığına işaret eder.
Gökkuşağının altından heybe ile geçen kişinin heybesi altınla dolar.
Kırmızı elmayı soymadan yastığın altına koyan kişi rüyasında evleneceği kişiyi görür.
Kürek omuzda taşınmaz; ölüm getirir.
Nazardan korunmak için üzerindeki eşya yakılır.
Sağ yanağında ben olan kızın zengin bir kocaya gideceğine inanılır.
Tavuk horoz gibi öterse o evden ölüm çıkacağına inanılır.
Tarlaya at kafası konularak ürünlerin bereketli olması sağlanır.
Halk Oyunları
Andırın’da hem halay niteliğinde hem de tiyatral ve sportif özellikler taşıyan oyunlar oynanır. Halaylar genellikle davul-zurna eşliğinde gerçekleştirilir: Andırın Üçayağı, Kerebozu, Şirvanı, Halebi, Eminem, Pekmez, Kırıkan, Develioğlu, Köroğlu, Cezayir, Hasandağı, Ceren, Garip, Gaba, Lorke gibi oyunlar mevcuttur. Düğünlerde cirit, kös, serçe ve sinsin gibi oyunlar da sergilenir. Çocuk oyunları arasında Başcıllıklı Gülle, Cont, Çellik, Çelme Topu, Çızzan, Çocuklu Gülle, Çotulu Meşşeği, Dana, Dipi, El Tutmamca, Eşkıya, Geviş, Gülle, Kale, Kaydırmaç, Kılıç, Kovalambaç ve Tek Kale gibi oyunlar öne çıkar.
Yöresel Yemekler
Andırın mutfağı oldukça çeşitlidir. Başlıca yemekler arasında tarhana çorbası, sütlü çorba, tirşik çorbası, toğga çorbası, katıklı çorba, döğme çorbası, yayla çorbası, mercimekli çorba, bulgur ve pirinç pilavı, patates sulusu, kuru fasulye, yahni, güveç, mercimekli köfte, çaman, kebap, saç kavurma, çiriş yoğurtlaması, çılbır, tava, yarma lapası, un bulamacı, nişe bulamacı, lepe, çiçek sarması, lahana ve patlıcan dolması, içli köfte, dürüm, kısır, paça, kömeç ve teleme bulunur. Özellikle “tirşik çorbası” yörede meşhurdur; tirşik pancarından yapılır ve bulgur pilavı ile birlikte tüketilir.
Halk Hekimliği
Andırın’da geleneksel halk hekimliği uygulamaları da yaygındır:
Arı sokmalarında demir parçası gezdirilir.
Eğrelti otu kaynatılıp az miktarda içilerek bağırsak parazitleri düşürülür.
Ekşi ayran ve kızılcık şurubu ishale iyi gelir.
İltihap ve çıbanlara bulgur kepeği lapası uygulanır.
Kulak ağrısında anne sütü kullanılır.
Üzüm pekmezi ve tereyağı öksürüğü keser.
Yanıklara salça sürülür.
Zeytinyağı boğazı yumuşatır ve öksürüğü azaltır.
El Sanatları
Andırın’da ahşap oymacılığı, dokumacılık, işlemecilik, kalaycılık, körecilik ve palancılık-semercilik başlıca sanat dallarıdır.
Halk Edebiyatı
Halk edebiyatı şiir, anlatmalar ve kalıp sözler olarak üç başlıkta toplanır. Şiirlerde mâni, türkü ve ağıtlar öne çıkar. Yörede Karacaoğlan, Dadaloğlu, Elbeylioğlu, Aşık Hacı gibi halk şairlerinin eserleri ve Gündeşlioğlu, Güvheri gibi anonim türküler yaygındır.
Anlatmalar arasında masal, efsane, menkabe, halk hikâyesi ve fıkralar vardır. Masallar arasında Akıllı Deli ile Zırrıkı Deli, Altın Bülbül, Gökgüdü Sarı, Köse ve Kazma Dişli Kazan Başlı Kız bilinir. Efsaneler arasında Battal Gazi, Cinni Mağara, Kestel Mağarası, Kızılkaya ve Meryem Çil öne çıkar. Halk hikâyeleri ise Köroğlu, Karacaoğlan ve Dadaloğlu gibi şairlerin eserleriyle zenginleşir.
Fıkralar arasında Andırınlı Aptal, Andırınlı Köylü, Boyacı Ördek, Fazlı Kadir, Hüseyin Çavuş gibi tipler yer alır. Örnek bir fıkra olarak Hüseyin Çavuş’un cinlik yaparak merkebiyle başından geçen olay anlatılır.
Atasözleri, Deyimler, Alkış ve Kargışlar
Andırın’da atasözleri, deyimler, alkış ve kargışlar günlük yaşamda sıkça kullanılır. Bazı örnekler şunlardır:
Atasözleri: Acar çoban ya geç ya aç getirir, Ağustosta yatanı zemheride büvelek tutar, Atın yerine eşeği bağlama.
Deyimler: Cin olmazdan adam çarpmak, Cip içine yatmak, El ile verip ayağı ile aramak.
Alkışlar: Allah ağ bahtlar versin, Allah başını bozmaya, Oğlun ile ordu, kızın ile oba olasın.
Kargışlar: Allah kanlı hançerlere gelesin, Kapına kara kilit vurula, Ününü şeytan ala.
Andırın halk kültürü, geçmişten günümüze kadar zenginliği ve çeşitliliğiyle korunmuş ve günümüzde de yöre insanının günlük yaşamında önemli bir yer tutmaktadır.
