İstanbul Okan
Üniversitesi Hastanesi Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi
Murat Sertan Şahin, çocuklarda sık
görülen geniz etini açıkladı.
Genizeti olarak adlandırdığımız yapı burnun arka tarafında,
geniz bölgesinde yer alan et parçasıdır. Bu et parçasının büyüyerek, burun
solunum yolunu tıkamasısonucunda hastalarda sorunlar ortaya çıkar. Genizeti
hastalıkları genellikle, bebeklik ve çocukluk çağını ilgilendiren
problemlerdir. Gebelik süresince genizeti gelişmeye başlar ve beş yaşına kadar
büyümeye devam eder. Beş yaşından sonra ise giderek küçülür ve daha az probleme
yol açar. Yaklaşık olarak beş yaşındaki her iki çocuktan birinde, genizeti ve
bunlara bağlı sorunlar görülür.
Ne zaman genizetinden
şüphelenmeliyiz?
Ağız açık uyuma, horlama, apne adı verilen uykuda solunumun
kısa süreli durması, tekrarlayan kulak enfeksiyonları ve geçmeyen burun
akıntıları; genizeti olan çocuklarda en sık karşılaşılan yakınmalardır. Aileler
muayene geldiklerinde; çocuklarının gece rahat uyuyamadığını, gece
uyanmalarının olduğunu, kimi zaman erişkin insanlar gibi horladığını belirtirler.Yapılan
çalışmalarda genizeti büyüklüğünün genetik rolü olduğu gibi, alerjiyle de yakın
birliktelik gösterdiği saptanmıştır. Bu çocuklarda sıklıkla hapşırma, eli
devamlı buruna götürme, burun kaşıntısı gibi bulgular da tabloya eşlik
edebilir. Her ne kadar alerji tedavisi ile bu yakınmalar biraz azaltılsa da
ilaçlarla genizetini ortadan kaldırmak mümkün değildir. Dolayısıyla genizeti
olan bir çocuğa yapılabilecek tek tedavi, ameliyat ile genizetinin alınması
olacaktır.Genizetinden şüphelenilen bir çocukta tanı koymak için iki yol
vardır. Bunlardan bir tanesi, burundan kamera ile bakılarak genizetinin direk
görülmesidir, ikincisi ise röntgen filmi ile genizetinin filminin çekilmesidir.
Her iki yöntemle de yüzde100 doğrulukla tanı konur.
Ameliyat çok kısa
sürüyor
Tanı konulduktan ve mevcut genizeti büyüklüğünün hastada
anlattığımız problemlere neden olduğu öğrenildikten sonra genizetinin alınması
ameliyatı planlanır. Genizeti ameliyatları Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları
hekimlerinin en sık yaptığı ameliyatlardan olup, yaklaşık 15-20 dk. süren,
genel anestezi altında ağız içinden girilerek yapılan ve herhangi bir dikiş
veya kesi olmadan genizetinin kazınarak alınması işlemidir. Sıklıkla hasta aynı
gün taburcu edilir ve 1-2 günlük sıvı ve yumuşak besinlerden oluşan diyetle
beslendikten sonra tamamen sağlığına ulaşır. Yaygın bilinenin aksine genizeti
tekrarlama ihtimali çok düşük olan bir yapıdır. Ameliyatla alınan her 10
genizetinden sadece 1 tanesi tekrar büyüyebilir. Ameliyat için belirgin bir yaş
sınırı olmamakla birlikte, sıklıkla 1,5-2 yaştan itibaren bu ameliyatı yapmayı
tercih etmekteyiz.
Geniz eti yüz
şeklinden okul başarısına kadar çocukları etkiliyor!
Genizeti alındıktan sonra ameliyat sonrası nefes yolu
açılan, devamlı burnu akmayan, gece rahat uyuyup sabah dinlenmiş ve zinde
kalkan çocuklar; hızlı bir büyüme atağı geliştirirler ve büyüme gelişmeleri
hızlanır. Ameliyat olmayan çocuklarda ise uzun süreli burun tıkanıklığı olması
ve ağız solunumu yapılması nedeniyle; ‘’adenoid yüzü’’ denilen genizeti olan
çocuklara özgü dişlek ve çarpık dişler, uzun damak, ablak yüz yapısı gibi
kalıcı yüz şekil bozuklukları gelişir. Geniz eti olan çocuklarda eşlik eden
kulak problemlerine bağlı olarak; kalıcı işitme kayıpları, beyine az oksijen
gitmesine bağlı ders ve okul başarısında düşüklük, devamlı yorgunluk,
isteksizlik ve iştahsızlık en sık görülen diğer problemlerdir.
Aileler vakit
kaybetmemeli!
Sonuç olarak; kolaylıkla tanı konulup tamamen ortadan kaldırılabilecek böyle basit bir hastalıktan dolayı çocuklarımızda kalıcı problemlerin gelişmesini hiçbirimiz istemeyiz. Bu bağlamda ailelere düşen görev; çocuk yaş grubunda neredeyse her iki çocuktan birinde görülen genizeti konusunda bilinçli ve duyarlı olmak, çocuklarını dikkatlice izlemek ve anlattığımız durumlara ait ipuçları görürlerse, vakit kaybetmeden bir hekime başvurmak olmalıdır.
