ABDÜLKADİR BEY (EMİR MAHMUDOĞLU) KİMDİR?

Nitekim Ahmet Demirel’in 169 kişilik listesinde yer alıp ta İhsan Ezherli’nin listesinde olmayan dokuz mebustan biri de Maraş Mebusu  Abdulkadir  Beydir. Maraş  Mebusu  Abdulkadir (Emirmahmutoğlu) Bey’in durumu ile ilgili farklı görüşler ortaya atılmaktadır; Meclis-i Mebusan  tutanaklarına  bakılırsa Maraş’tan son Osmanlı Meclis-i Mebusan’a  Abdulkadir  Paşa adlı  bir  şahış  seçilmiştir.  Bu kişinin  Maraş’tan  III.  Meclis-i Mebusan’a da seçilmiş olan Abdulkadir  (Emirmahmutoğlu) Bey olma ihtimali oldukça güçlüdür. Ama Ezherli’nin listesinde  Maraş  mebusları  arasında ne Abdulkadir Paşa’nın adı ne de  Abdulkadir  (Emirmahmu-toğlu) Bey’in adı vardır. Kanun gereği bu livadan iki kişi seçilmiş olması gerekirken Ezherli, Maraş’tan  sadece  bir  kişinin adını vermektedir. 1908’den itibaren Meclis-i Mebusan’a seçilmiş olup kendilerine birer sicil numarası verilmiş olan 757 kişi arasında Abdulkadir Paşa adlı bir  mebus  yer  almamaktadır. Ayrıca Güneş ve Demir de Abdulkadir  (Emirmahmutoğlu) Bey’in Maraş mebusları arasında yer aldığını belirtmişlerdir.Abdulkadir Bey, TBMM’nin II. Dönem seçimlerine katılmış-tır. Kazalardan aldığı oy miktarı; Merkez kazası Maraş 115, Elbistan  kazası  103,  Pazarcık kazası 24, Süleymanlı kazası 46, Göksün kazası 53 olmak üzere toplam 341’dır. Abdulkadir Bey üç yüz kırk bir oy ile Maraş mebusluğuna seçilerek mazbatası 22 Temmuz 1339/1923 tarihinde verilmiştir. Maraş Mebusluğuna seçilen Abdulkadir Beyin mazbatası encümen tarafından tetkik  edilerek  beşinci  şube başkanlığına 8 Ağustos 1339’da sunulmuştur. Beşinci Şube Reisi (Sinop mebusu) tarafından yapılan  inceleme  sonucunda encümenin  değerlendirmesi uygun görülmüş ve mazbatası kabul ve tasdik edilerek seçilen vekile verilmesine 11 Ağustos 1339/1923’te  karar  verilmiştir. Mazbatası 12 Ağustos 1923’te onaylandı.  Bu  dönem  Meclis çalışmalarında yer alan Abdulkadir Bey, Nizamname-i Dahilî, İktisat, Ziraat ve Lâyiha Komisyonlarında çalıştı ve iki konuda önerge verdi.

      Abdülkadir  Emirmahmu-toğlu III. Dönem seçimlerine de katıldı. Bu seçimlere 377 Müntehib-i Saniden (ikinci seçmen) 346’sı seçimlere iştirak etmiştir. Abdülkadir Bey’in bu seçimlerde kazalardan aldığı oy miktarı şöyledir: Maraş Merkez kazası 120 Elbistan kazası 125 Pazar-cık  kazası  40  Göksün  kazası 41 Andırın kazası 20 oy olmak üzere toplam 346 oy almıştır. Böylelikle  yapılan  seçimlerde abdülkadir bey müttefikan 346 oyla Maraş’tan milletvekili seçildi.Abdülkadir  Bey’in  Maraş vilayeti namına mebus seçildiği ve bu seçimlerin bütün sefahat ve sürecinin kanun hükümle-rine ve usulüne tamamıyla uygun olarak cereyan ettiği ifade edilmek  suretiyle  milletvekili mazbatası  düzenlenmiş  ve  2 Eylül 1927’de teslim edilmiştir. 1 Kasım 1927’de Meclise katıldı. 2 Kasım’da mazbatası onaylandı.  Divanı  Muhasebat  (Sayış-tay) Komisyonunda çalıştı.Abdülkadir  Emirmahmu-doğlu  Dördüncü  dönem  seçimlerine katıldı. Bu seçimlere 406  Müntehib-i  Saniden  349’ı seçimlere  iştirak  etmiştir.  Abdülkadir Bey’in bu seçimlerde kazalardan  aldığı  oy  miktarı şöyledir: Maraş Merkez kazası 125 Elbistan kazası 114 Pazarcık kazası 44 Göksün kazası 45 Andırın kazası 21 oy olmak üzere toplam 349 oy almıştır. Böylelikle yapılan seçimlerde Abdülkadir Bey müttefikan 349 oyla Maraş’tan milletvekili seçildi.Abdulkadir Bey mebus intihab eylediklerini ve bu inti-habın bütün sefahat ve derecatı kanun ahkâmına ve usulüne ta-mamıyla mutabık olarak cereyan ettiğini mübeyyin mazbata tanzim edildi. 4 Mayıs 1931’de Meclise  katılmış,  II.  toplantı yılından itibaren dönem sonu-na  kadar  Sayıştay  ve  Dilekçe Komisyonlarında  çalışmıştır. Abdülkadir Bey’in Maraş vilayeti namına mebus seçildiği ve bu seçimlerin bütün sürecinin kanun  hükümlerine  ve  usulüne tamamıyla uygun olarak gerçekleştiği ifade edilmek suretiyle  milletvekili  mazbatası 24.4.1931  tarihinde  düzenlen-miştir. Aynı tarihte Maraş valisi,  Defterdar  ve  Mektupçu, Maarif Müdürü, Baş Mühendis, Sıhhıye Müdürünün yer aldığı Heyet-i teftişiye tarafından tasdik  olunmuştur.  Abdulkadir Bey 5.10.1966’da vefat etmiştir. 

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi