Polen alerjisini
duymayan yoktur. Çoğu insan için süt, yumurta gibi besin maddeleri alerjendir.
Alerjik rinitten yakınanların sayısı da hiç az değil. Vücudun bağışıklık
sisteminin herhangi bir maddeye karşı gösterdiği aşırı hassasiyet reaksiyonuna
alerji veriliyor. Peki ya su alerjisini duydunuz mu? Ya da teknolojiye karşı
alerji mümkün mü? Ayakkabıya alerjisi olan bir tanıdığınız var mı? Acıbadem
Bodrum Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan Eren, alerjinin neden
arttığı konusunda ve çok nadir görülen ilginç alerji tipleri hakkında bilgi
veriyor.
“Ütopik” değil “Atopik”
Alerjiye yatkın insanlar ‘atopik’ olarak adlandırılıyor.
Atopi bir hastalık olarak değerlendirilmiyor ancak kalıtsal bir özellik.
Normalde insan vücuduna zararı olmayan maddeler atopik (alerjiye yatkın)
insanlarda reaksiyonlara neden olabiliyor. Alerjiye neden olan bu maddelere de
"alerjen" adı veriliyor. Alerjik hastalıklar temel olarak 4 ana
klinik tablosu altında toplanıyor:
Alerjik nezle veya alerjik rinit
Göz nezlesi ya da alerjik konjiktivit
Alerjik astım
Ürtiker (Kurdeşen - deri alerjisi)
Yoğun çalışma da alerji nedeni olabiliyor
Değişen yaşam ve beslenme şartları alerjenlerin nedenini ve
çeşidini de değiştiriyor. Stres, yoğun çalışma ortamı, elektro-manyetik
kirlilik, hasta bina sendromu olarak adlandırılan havasız ortamlar, hava
kirliliği, gıdalara eklenen katkı maddeleri gibi etkenler alerjilerin görülme
sıklığının artmasına yol açıyor.
En sık görülen alerjiler
Dönemsel alerjilerin en fazla görüldüğü zaman bahar ayları.
Bu dönemde ağaç, ot ve çiçek polenlerinin yoğunluğu en üst seviyeye çıkıyor. En
sık rastlanan alerjenler ise ot ve ağaç polenleri, evcil hayvanların deri
döküntüleri; süt, yumurta, soya, deniz ürünleri, meyve ve kuruyemişler gibi
çeşitli gıdalar, akarlar, küf mantarları, arı sokmaları, bazı ağrı kesici ve
antibiyotikler; lastik, kauçuk benzeri maddeler (latex); kolye, küpe gibi
takılar (kontakt dermatit ve egzema) olarak sıralanıyor. Ama bazı alerjiler var
ki gerçekten de çok şaşırtıcı.
En ilginç 10 alerji
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan Eren, çok nadir görülse
de kimi insanların çok ilginç alerjileri olduğunu da kayda geçiriyor. Bunlar
şöyle sıralanıyor:
Ayakkabı alerjisi: Bazı insanlar derinin işlenmesinde
kullanılan kimyasallara egzama benzeri alerjik reaksiyon gösterebiliyor.
Deriden uzak durulduğunda birkaç gün içinde kaybolan bu dermatolojik
reaksiyonu önlemek için deri ayakkabıların mutlaka çorapla kullanılması
gerekiyor.
Çikolata alerjisi: Bazı kişilerde çikolata içindeki
besin katkı maddelerine karşı deride kaşıntı, kabarıklık gibi ürtiker ve egzema
benzeri reaksiyonlar olabiliyor. Tek çözüm reaksiyon oluşturan çikolata tipini
listeden çıkarmak.
Güneş alerjisi: Güneşle temas edince kendini göstermeye
başlayan ve güneşteki UV ışınlarından kaynaklanan bu alerji tipinde belirtiler
ciltte kızarıklık, kabarma ve kaşıntı olarak kendini gösteriyor.
Soğuk alerjisi: Alerjik reaksiyonlara neden olan bu
alerji tipinde sadece soğuk hava değil soğuk suda yüzmek gibi durumlar da
tehlike arz ediyor. Alerjiye neden olan şey ise kan basıncının ani olarak
düşmesi olarak biliniyor.
Spor alerjisi: Egzersizden sonra yemek yenince ortaya
çıkabiliyor. Yemekten bağımsız bir şekilde de kendini gösterebiliyor. Egzersiz
alerjisinde ciltte kızarıklıklar ve ağır durumlarda anaflaksi görülebiliyor.
Su alerjisi: Suyla temas sonrası ciltte ürtiker benzeri
kızarıklıklar oluyor. Kısa sürede kaybolan bu alerji çok nadir ortaya çıkıyor.
Su hariç tüm yiyecek ve içeceklere alerji: Dünyada
bilinen tek örneği Avustralyalı çocuk Kaleb Bussenschutt. Kaleb’in sadece
suya, buza ve belli bir marka altında üretilen limonataya alerjisi yok. Onun
dışında ne yerse yesin anında kusuyor. Beslenmesi ise günde 20 saat bir tüp
yardımıyla midesine aktarılan gıdayla yapılıyor.
Teknoloji alerjisi: Migren benzeri baş ağrısı ve deri
reaksiyonlarına neden olabilen bu alerji tipinde en olası neden saç kurutma
makinesi, wireless sistemleri, mikrodalga fırınlar ve cep telefonlarına bağlı
ortamda oluşan elektro-manyetik kirlilik. Son yıllarda bu durum “Hasta Bina
Sendromu” olarak da adlandırılıyor.
İç çamaşırı alerjisi: Kauçuk ve sentetik dokuma
ürünlerine karşı hassas kişilerde görülüyor. Özellikle iç çamaşırdakki lastikli
bölümlerin tene değdiği noktalarda ortaya çıkıyor.
Meni alerjisi: Çok nadir görülen bir alerji türü.
Kadınların spermaya alerjileri olduğu gibi bazı erkeklerin de kendi
spermalarına alerjik reaksiyonları olabiliyor.
