Kararda, çıraklık sigortasının tek başına emeklilikte sigorta başlangıcı olarak kabul edilemeyeceği belirtilirken, iş yerinde fiilen çalışan çıraklar için farklı bir hukuki değerlendirme yapılabileceğine dikkat çekildi.
Yerel mahkemenin kararı bozuldu
Yargıtay, çıraklık sigortasını emeklilik başlangıcı olarak kabul eden yerel iş mahkemesi kararını bozdu. Yüksek Mahkeme, çıraklık kapsamında yapılan sigorta girişlerinin mevcut mevzuata göre emeklilik başlangıcı sayılmasının mümkün olmadığına hükmetti.
Ancak kararın gerekçesinde, iş yerinde sadece eğitim almayan, üretim sürecine aktif olarak katılan çırakların durumunun ayrıca incelenmesi gerektiği vurgulandı.
Fiili çalışma ispatlanırsa süreç değişebilir
Kararda, çıraklık eğitiminin ötesinde işçi gibi çalışan kişilerin hukuki durumunun farklı değerlendirilebileceği ifade edildi. Bunun için kişinin üretime fiilen katıldığının resmi belgeler ve somut delillerle kanıtlanması gerekiyor.
Bordrolar, puantaj kayıtları, tanık ifadeleri ve benzeri belgelerin mahkemeler açısından önemli delil niteliği taşıdığı belirtilirken, her dosyanın kendi şartları çerçevesinde değerlendirileceği kaydedildi.
Çıraklık sigortası neden emeklilik başlangıcı sayılmıyor?
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında yapılan çıraklık sigortası yalnızca kısa vadeli sigorta kollarını kapsıyor. Bu süreçte iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık sigortası primi yatırılırken, emekliliğe esas olan uzun vadeli sigorta primleri ödenmiyor.
Bu nedenle mevcut yasal düzenlemeler doğrultusunda çıraklık dönemindeki sigorta girişleri emeklilik başlangıç tarihi olarak kabul edilmiyor.
Bazı mesleklerde farklı uygulamalar bulunuyor
Öte yandan bazı meslek gruplarında farklı düzenlemeler uygulanıyor. Avukatların staj süreleri ile doktorların uzmanlık dönemleri belirli şartlar altında borçlanma kapsamına alınabilirken, kadın sigortalılar için doğum borçlanmasına ilişkin özel hükümler de bulunuyor.
Bu uygulamalar, emeklilik yaşı ve prim gün sayısı bakımından sigortalılara avantaj sağlayabiliyor.
Borçlanma beklentisi gündemde
Çıraklık ve staj dönemlerinin emeklilik hesabına dahil edilmesi yönündeki talepler ise kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Özellikle geçmişte çıraklık veya staj yapan vatandaşlar, bu sürelerin borçlanma yoluyla emeklilik sistemine dahil edilmesini sağlayacak yeni bir yasal düzenleme bekliyor.
Mevcut durumda Yargıtay'ın kararı, çıraklık sigortasının tek başına sigorta başlangıcı olarak kabul edilemeyeceğini ortaya koyarken, üretim sürecinde fiilen çalıştığını belgeleyebilen kişiler açısından hukuki değerlendirme yapılabileceğine işaret ediyor.
