Bazen ağız bakımının yetersizliği bazen de çeşitli
hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilen ağız kokusu sosyal yaşamı önemli ölçüde
etkileyebiliyor. Çoğunlukla hasta tarafından fark edilmeyen ve kişinin
kendisini rahatsız etmeyen sorun, yakın çevresindekileri rahatsız ediyor. memorial antalya hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Bölümü’nden
Prof. Dr. Mustafa Asım Şafak, ağız kokusu nedenleri ve tedavisi hakkında bilgi
verdi.
Beslenme alışkanlıkları koku sorununu tetikliyor
Ağız kokusu genellikle beslenme alışkanlıklarına, ağız
hijyeninin kötü olmasına veya birtakım hastalıklara bağlı olarak ortaya
çıkmaktadır. Örneğin; soğan, sarımsak, turp veya bazı diğer kokulu baharatlar,
tütün ya da aşırı alkol kullanımı gibi alışkanlıklar ağız kokusunun beslenme
kültürüne bağlı nedenleri olarak sıralanabilir. Ayrıca herhangi bir hastalık
olmasa da açlık nedeniyle ya da ağız ve dişlerin veya ağız içi protezlerin
temizliğinin yeterince yapılmaması sonucunda da besin artıklarına bağlı olarak
görülebilir.
Bademcik iltihapları ağız kokusu nedeni
Ağız kokusunun yaklaşık %90’ı ağızla ilişkili olarak
görülür. Ağza bağlı nedenler arasında; diş çürükleri, diş eti iltihapları, ağız
mukozasındaki diğer hastalıklar, bademcik iltihapları, öpücük hastalığı,
bademcik veya yutak bölgesindeki apseler, kuşpalazı, tüylü dil, paslı dil, ağız
boşluğundaki kanserler sayılabilir.
Uzun konuşmalar ile ağız kuruluğu kokuyu oluşturur
Ağızda tükürük salgısının eksikliği veya yetersizliği direk
ağız hijyenini bozarak ağız kokusuna neden olur. Bu nedenle uzun süreli konuşma
alışkanlığı, stres, tükürük bezi taşları veya iltihapları, şeker hastalığı,
otoimmün tükürük bezi hastalıkları, ağız kuruluğu oluşturan ilaçlar, vitamin
eksiklikleri, damak yarığı, dilin büyük olması veya alt çenenin küçük olması
gibi yapısal bozukluklar da ağız kuruluğu sonucunda ağız kokusunu
oluşturmaktadır.
Burun kemiğinizde eğrilik varsa…
Her türlü burun tıkanıklığı ağız yoluyla solunuma yol
açacağından, ağız kuruluğuna neden olarak ağız kokusunu oluşturur. Buna göre
burun kemiği eğrilikleri, burun kemiğindeki delikler, burun eti büyümeleri,
burun etlerinin erimesi ve aşırı küçülmesi, burun alerjileri, burun
iltihapları, sinüzitler, burundaki yabancı cisimler veya burun taşları, geniz
eti büyümeleri, burun kanaması, burun ve geniz kanserleri ağız kokusu oluşturan
nedenlerdir.
Pek çok hastalık koku oluşumunda etkili olabilir
Gırtlak ve alt solunum yolu hastalığı olarak çeşitli
larenjitler, bronşitler, diğer akciğer iltihapları, bronşiektazi, gırtlak ve
akciğer kanserleri ağız kokusu oluşturur. Mide ve bağırsak sistemine bağlı
hastalıklardan yemek borusundaki kistler, kesecikler, mide kanamaları, gastrit
ve ülserler, reflü hastalıkları, mide fıtıkları, yemek borusu ve mide
kanserleri, bağırsakların paraziter hastalıkları, dizanteri, gıda
zehirlenmeleri, karaciğer hastalıkları, akut karaciğer yetmezliklerinde ağız
kokusu görülebilir. Bu nedenle sorunun altta yatan nedeninin iyi araştırılması
gerekir.
Ağır tedaviler sonrasında oluşabilir
Ağız kokusu; lösemi, polistemia vera, aplastik anemi gibi
kan hastalıkları, kronik böbrek yetmezliği, şeker hastalığı, otoimmün
hastalıklar, eozinofilik purpura, romatizmal hastalıklar, vücudun diğer
bölgelerindeki bazı kanserlerde bile nefes yoluyla atılan kötü kokulu gazlar
sonucunda oluşabilmektedir.
Özel ölçüm teknikleri kullanılıyor
Ağız kokusundan şikayet eden kişilerin yaklaşık dörtte
birinde gerçekte bir ağız kokusu yoktur ve kişi kendisinde ağız kokusu
olduğundan şüphelenebilir, çekinir. Bu duruma halitofobi denir ve sıklıkla
antisosyal insanlarda görülür. Ağız kokusunun giderilebilmesi için buna yol
açan sebebin bulunması ve öncelikli olarak ortadan kaldırılması gerekir.
Detaylı şekilde kulak burun boğaz, diş, göğüs hastalıkları ve gastroenterolojik
muayenelerin yapılması önemlidir. Ağız kokusu için organoleptik yöntem, gaz
kromotografisi, halimeter ve Cyranose 320 gibi ölçüm teknikleri kullanılır.
Tedavi ağız kokusunun nedenine göre belirleniyor
Ağız konusunun nedenleri belirlendiği takdirde tedavisini
planlamak kolaydır. Ancak bazen bir neden bulunamayabilir. Böyle durumlarda
ağız hijyenine daha fazla ağırlık vermek, dil sırtını yumuşak tüylü fırçalarla
temizlemek, koku giderici gargaralar ve spreylere başvurmak faydalı olacaktır.
Bunların yanı sıra ağız kokusuyla mücadele için; maydanoz ve nane, karanfil,
guami meyvesinin kabukları, sakız ağacından elde edilen reçine ile üretilen
çiklet ve bazı ilaçlar da kullanılabilir.
