Bilim dünyasını ayağa kaldıran bu gelişme, gözleri ünlü arkeoloğun hayatına, başarılarına ve geride bıraktığı vasiyetine çevirdi.
Halet Çambel’in Hayatı: Berlin’den Anadolu’nun Kalbine
27 Ağustos 1916’da Berlin’de dünyaya gelen Halet Çambel, bir diplomat kızı olarak Avrupa’nın kültürel atmosferinde büyüdü. Sorbonne Üniversitesi’nde arkeoloji eğitimi aldıktan sonra Türkiye’ye dönen Çambel, hayatını Anadolu’nun saklı tarihini gün yüzüne çıkarmaya adadı. Sadece bir bilim insanı değil, aynı zamanda Türkiye'yi olimpiyatlarda temsil eden ilk kadın sporculardan biri olarak tarihe geçti.
Arşiv Tartışması: "Bağışlanan Belgeler Nasıl Satılır?"
Halet Çambel, 2014 yılındaki vefatından önce Arnavutköy’deki meşhur Kırmızı Yalı’yı, kişisel eşyalarını ve paha biçilemez akademik arşivini Boğaziçi Üniversitesi’ne bağışlamıştı. Ancak geçtiğimiz günlerde bir müzayede evinde "Halet Çambel terekesinden" notuyla satılan mektup ve belgeler, sosyal medyada büyük bir tepki dalgasına yol açtı.
Boğaziçi Üniversitesi arşivden herhangi bir eksilme olmadığını savunsa da, uzmanlar ve bilim meraklıları bağışlanan bu mirasın nasıl olup da ticari bir metaya dönüştüğüne dair şeffaf bir açıklama bekliyor.
Halet Çambel Neden Öldü? Bilimle Geçen 97 Yıl
Türk arkeolojisinin "Halet Ablası", 12 Ocak 2014 tarihinde 97 yaşındayken İstanbul’da hayata gözlerini yumdu. Ölüm nedeni kayıtlara yaşlılığa bağlı doğal nedenler olarak geçti. Yaşamının son anına kadar Karatepe ve Hitit hiyeroglifleri üzerine çalışmalarını sürdüren Çambel, kültürel mirasın korunması konusundaki kararlılığından asla ödün vermedi.
Karatepe’den Çayönü’ne: Bilime Damga Vuran Başarılar
Halet Çambel denince akla gelen ilk yer, Türkiye’nin ilk açık hava müzesi olan Karatepe-Arslantaş Höyüğü’dür. Hitit hiyerogliflerinin çözülmesinde anahtar rol oynayan Çambel, aynı zamanda Çayönü kazılarıyla yerleşik hayata geçiş evresine dair dünya çapında bulgulara ulaştı. Eşi ünlü mimar Nail Çakırhan ile birlikte, tarihin sadece kazılmak değil, aynı zamanda korunarak gelecek nesillere aktarılması gerektiğini tüm dünyaya kanıtladı.
