Orta Doğu’daki dengeleri derinden etkileyen Suriye krizinde diplomatik yollar bir kez daha tıkandı. Paris’te yapılan ve büyük umutlarla takip edilen zirvede, ABD, İsrail, Şam yönetimi ve SDG temsilcilerinin bir araya gelmesiyle barış ihtimali doğsa da sonuç hüsran oldu. Görüşmelerin ardından gelen haberler, Suriye'nin fiilen bölünmesine dair endişeleri pekiştirdi.
PARİS ZİRVESİ BEKLENTİLERİ KARŞILAMADI
ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya; İsrail’den Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer, Şam yönetiminden Dışişleri Bakanı Asad Hasan El Şeybani ve SDG lideri Mazlum Abdi katıldı. Ancak toplantı sonunda SDG’nin silahsızlanmayı kesin bir dille reddetmesi ve Şam’la arasında süren özerklik anlaşmazlığı, masayı çıkmaza soktu.
BARRACK: "GERİLİMİ AZALTTIK" DEMEKLE YETİNDİ
Toplantı sonrası açıklama yapan Barrack, "Amaç diyalog ve tansiyonu düşürmekti, bunu başardık" diyerek görüşmeleri olumlamaya çalıştı. Ancak sahadaki gelişmeler, diplomatik dille örtülemeyecek kadar net: Suriye’de fiili parçalanma süreci hız kazandı.
SÜVEYDA'DA DÖNÜM NOKTASI: ŞAM RESMEN ÇEKİLİYOR
Görüşmelerin ardından en somut gelişme, güneydeki Süveyda bölgesinden geldi. ABD gözetiminde varılan mutabakatla, Şam yönetimi bölgeden tamamen çekilmeyi kabul etti. Yerini Dürzi milisler aldı. Ayrıca kurulacak yerel konseyler, altyapı ve kamu hizmetlerini üstlenecek. Böylece Süveyda, fiilen Şam’dan ayrılmış oldu.
İsrail ve Suriye arasında yapılan bu uzlaşıda Birleşmiş Milletler kuruluşlarının girişine izin verilirken, Suriye devlet kurumlarının bölgeye girişi yasaklandı. İnsan hakları ihlallerini araştıracak bir komite de oluşturuldu.
SDG VE SÜVEYDA ARASINDA KORİDOR ENDİŞESİ
Bu gelişme, SDG’nin kontrolündeki doğu bölgeleriyle, Süveyda arasında bir bağlantı kurulması ihtimalini gündeme taşıdı. "Davut Koridoru" adıyla anılan bu planın, İsrail’in desteğiyle Dürzi ve Kürt bölgeleri arasında askeri ve lojistik bir hat oluşturması öngörülüyor. İsrail destekçisi Dürzi lider Hikmet el Hicri’nin önerisini SDG'nin değerlendirmeye aldığı bildirildi.
ANKARA ALARMDA
Tüm bu gelişmeler, Ankara’nın "Suriye'nin toprak bütünlüğü" politikasını derinden sarsıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan geçtiğimiz günlerde El Salvador’da yaptığı açıklamada, “Suriye’nin parçalanması halinde askeri müdahale gündeme gelir” demişti. Bu açıklamaya ek olarak, Suriye hükümetinin Türkiye'den askeri destek talebinde bulunduğu ve Ankara'nın bu talebi olumlu karşıladığı açıklandı. Gözler şimdi, Türkiye’nin sınır ötesi olası bir askeri operasyonuna çevrilmiş durumda.
SURİYE’DE YENİ BİR HARİTA MI ÇİZİLİYOR?
Süveyda'dan sonra Kuneytra ve Dera bölgelerinin de silahsızlandırıldığı, yerel güvenlik yapılarının kurulacağı gelen bilgiler arasında. Bu gelişmeler, Suriye’nin kuzeydoğusunda SDG’nin, güneyinde ise Dürzi grupların fiilen kendi yönetimlerini kurduğu bir yapıyı işaret ediyor.
Diplomaside barış arayışları boşa çıkarken, Suriye sahasında yeni bir haritanın sessizce çizilmekte olduğu görülüyor. Türkiye içinse bu süreç, sadece sınır güvenliğiyle ilgili değil; bölgesel güç dengeleri açısından da kritik bir döneme işaret ediyor.
