İnsan ömrü uzadıkça alzheimer, bunama gibi hastalıkların
görülme sıklığı da artıyor. Kadınlarda, kalp damar hastalarında, sigara ve
alkol tüketenlerde daha sık görülen bunamada en önemli sorun erken tanı.
Özellikle ailesinde bu tür sorunu olanların rutin kontrollerinin yapılması
gerektiğini söyleyen Liv Hospital Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. asena akdemir “Unutkanlık gibi bir belirti varsa mutlaka ayrıntılı araştırılma yapılması
gerekir. Unutmayalım demansı oluşturan bazı hastalıklar tedavisi mümkün
hastalıklardır” diyor. Prof. Dr. Asena Akdemir bunama hastası olanlara ve
yakınlarına önerilerde bulundu.
Demans nedir?
Demans (bunama) unutkanlıkla seyreden bir hastalık grubuna
verilmiş genel bir isimdir. Bu grupta en tanınmış hastalık alzheimer’dır.
Şeker, tansiyon gibi hastalıklar tedavi edilmediği takdirde bunama yapabilir.
İnsan ömründeki uzama da düşünülürse bunama için yeniçağın hastalığı
denilebilir. Yavaş başlayan sinsi bir hastalıktır.
Risk faktörleri nelerdir?
Kadın olmak
Düşük eğitim düzeyi
Kalp damar hastalıkları
Yüksek kolesterol
Sigara ve yoğun alkol tüketimi
Ailede benzer hastalık olması
Tedavisi var mı?
Başladıktan sonra geri dönüşü olmadığından koruyucu hekimlik
daha önemlidir. Bazı ilaçlarla ilerleyişi yavaşlatılabilir ya da
durdurulabilir. Hastalığın belirtilerini azaltmak ve hastaların günlük
yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlamak tedavi hedeflerindendir. Düzenli
fiziksel egzersizin koruyucu olduğu ile ilgili pek çok yayın vardır. Yeni bir
dil öğrenmek ya da yeni bir spora başlamak gibi ileri yaşlarda farklı bir
aktiviteye başlamak da önerilir. Düzeltilebilir demans nedenleri arasında guatr
benzeri hastalıklar, vitamin eksiklikleri de olduğundan bunların mutlaka gözden
geçirilmesi gerekir.
Yalnızsa tükenmişlik sendromu gelişebilir
Hastalığın evresine göre sorunlar değişir, ileri evrede
yatakta bakım gerektiğinden buna yönelik düzenleme şarttır. Her evrede bakım
veren kişiye fiziksel ve psikolojik anlamda destek gerekebilir. Bu kişiler
özellikle yalnızlarsa tükenmişlik sendromu gelişebilir. Sürekli gezinme isteği,
evden uzaklaşmalar, düşmeler hastaların yaşayacağı sorunlardandır. Hastalar
hırçınlık hatta saldırganlık yapabilir. İlk evrelerde yalnız yaşayan hastalarda
unutkanlık nedeniyle ev içi kazalar olabilir. Ocağın açık kalması, sıcak suyla
banyo yapma sık görülür. Evde bakım veren birinin varlığı destekleyicidir.
