Yargıç merhum Mehmet Raif Bey’in en küçük oğlu olan Denktaş, eğitim hayatına 1941’de Lefkoşa İngiliz Okulu’ndan mezun olarak başladı. Mezuniyetinin ardından Mağusa’da tercümanlık ve mahkemede memuriyet yaptı, bir süre de İngiliz Okulu’nda öğretmenlik görevinde bulundu.
1944’te British Council bursu ile İngiltere’ye giderek hukuk eğitimi aldı ve 1947’de Lincoln's Inn’den mezun olarak Kıbrıs’a dönüp avukatlığa başladı. Aynı yıllarda Halkın Sesi gazetesinde Dr. Fazıl Küçük ile tanışarak, Türk haklarının savunulmasına yönelik yazılar kaleme aldı.
1948’de Kıbrıs Anayasa Konseyi’nde üye olarak görev yapan Denktaş, daha sonra “Türk İşleri Komisyonu”nda aktif rol üstlendi. 1949’da Başsavcı yardımcısı olarak devlet görevine başlayan Denktaş, ilerleyen yıllarda yasaların uygulanması ve Ada’daki gelişmelerin takibi konusunda önemli görevler üstlendi.
1957’de Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu Başkanlığı’na seçilen Denktaş, aynı yıl Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT)’nın kurulmasına öncülük etti. TMT, EOKA’nın saldırılarına karşı etkin bir savunma mekanizması oluşturdu. Denktaş, aynı zamanda Halkın Sesi ve TMT’nin yayın organı olan Nacak gazetelerinde toplumu bilgilendiren yazılar yazdı.
1960’ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Denktaş, Cemaat Meclisi Başkanlığı ve İcra Komitesi Başkanlığı görevlerine seçildi. 1963’te Makarios’un adaya dönmesi yasaklanan Denktaş, Ankara’da Dışişleri’nde Kıbrıs Dairesi’nde çalışarak Ada’daki gelişmeleri uluslararası platformlarda anlattı. 1964’te Erenköy’e gizlice çıkarak, Erenköy Savaşı’nda görev aldı.
1970’lerde Türk Cemaat Meclisi Başkanlığı görevine yeniden seçilen Denktaş, 1974 Barış Harekâtı sonrasında Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin ilanını gerçekleştirdi ve devlet başkanlığı görevini üstlendi. 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanıyla Cumhurbaşkanı oldu ve 2000 yılına kadar üst üste seçimleri kazanarak görevine devam etti. 2005’te Cumhurbaşkanlığı adaylığına katılmadı.
Rauf Denktaş, İngilizce ve Rumca’yı iyi bilen, evli ve üç oğlu, üç kızı bulunan bir aile babasıydı. Hayatında birçok acı kayıp yaşamış; eserleri, kitapları, makaleleri ve senaryolarıyla Kıbrıs davasını savunmayı sürdürmüştür. Fotoğrafçılık ve yazarlık en sevdiği uğraşlar arasında yer aldı.
Ulusal ve uluslararası birçok ödül alan Denktaş, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından şeref üyeliğe seçildi; Türk Dünyası Hizmet Ödülü, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Yılın Adamı Ödülü ve Atatürk Uluslararası Barış Ödülü gibi prestijli ödüllere layık görüldü.
Rauf Raif Denktaş, 13 Ocak 2012’de Lefkoşa’daki ofisinde çalışmalarını sürdürürken vefat etti. Hayatı boyunca Kıbrıs Türk halkının haklarını savunan Denktaş, mirasıyla bugüne ışık tutmaya devam ediyor.
