Tırnak hastalıkları
içinde önemli bir paya sahip olan tırnak mantarının zamanında tedavi
edilmemesi, tırnak çekimine varan önemli sorunlara neden olabiliyor.
Tırnak mantarı toprak, ıslak zemin, hayvanlar ve ortak
kullanılan eşyalar gibi birçok yolla bulaşabiliyor. Son dönemlerde ise sentetik
ve sıkı kıyafetler giyilmesi, kalıcı oje ve tırnak protezi uygulamaları gibi
nedenlerle gençler arasında da sık görülmeye başlayan tırnak mantarı, farklı
yöntemlerle tedavi edilebiliyor. Tedavi sürecinin zor ve uzun soluklu olduğunu
belirten Memorial Ankara Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Nilgün
Solak, tırnak mantarı enfeksiyonunun tedavisi ve korunma yöntemleri ile ilgili
bilgi verdi:
Bulaşıcı ve tedavisi
zor bir enfeksiyon
Tırnaklarda en sık rastlanan hastalıklar arasında yer alan
tırnak mantarı, bulaşıcı ve tedavisi zor bir enfeksiyondur. Tırnak mantarına
'dermatofitler' adı verilen tek hücreli küf mantarı ve mayalar neden
olmaktadır. Tırnak yatağını ve plağını tutan bu enfeksiyonun bulaşma yolu
genellikle toprak, ıslak zeminler, ayakkabılar, ortak kullanılan terlik ile
eşyalar ve hayvanlar gibi dış ortamlar olurken, çoğu zaman kişinin kendisi ya
da başka bir insan da bulaş kaynağı arasında yer almaktadır.
Ayak tırnaklarını
daha çok tehdit ediyor
Genellikle tırnaklarda kırılma, şekil bozukluğu, beyaz- sarı
renk değişiklikleri, kalınlaşma, tırnağın yatağından ayrılması ve matlaşma gibi
belirtilerle ortaya çıkan tırnak mantarı, ayak tırnaklarında daha sık görülmektedir.
Özellikle ayak parmaklarının birinci tırnağında daha çok rastlanılan mantar
süreç içerisinde diğer tırnaklara, parmak aralarına ve ayak tabanına, ayak
tabanından ellere, ellerden de kasıklara ve vücudun diğer yerlerine
yayılabilmektedir.
Sauna, hamam ve spor
salonlarında çıplak ayakla dolaşmayın
Sauna, hamam, spor salonları gibi ıslak zeminlere çıplak
ayakla basılması, başkasının terlik veya ayakkabılarının giyilmesi, aynı
ayakkabının uzun süre kullanılması, çorapların her gün değiştirilmemesi,
hijyene dikkat edilmemesi, sigara kullanımı ve diyabet gibi hastalıklar mantar
enfeksiyonu için risk faktörü oluşturmaktadır. Bu enfeksiyon erkeklerde ve
dolaşım bozukluğunun artması sebebiyle yaşlılarda daha sık izlenmektedir.
Sentetik ve sıkı kıyafetler
giyinmeyin!
Son yıllarda tırnak mantarının gençlerde görülme sıklığı da
artış göstermektedir. Gençlerde sadece ayaklarda ve ellerde değil, koltukaltı,
kasık ve gövdede de mantar enfeksiyonuna rastlanmaktadır. Bu duruma sentetik ve
sıkı şort ile tayt gibi kıyafetlerin giyilmesi, herkesin yattığı yerlere
yatılıp spor yapılması ve ortak banyoların kullanılması gibi sebepler neden
olmaktadır.
Kalıcı oje ve protez
tırnaklar mantara davetiye çıkarıyor
Günümüzde bir moda akımı haline gelen kalıcı oje, protez
tırnak uygulaması ve parlatıcı gibi tırnak kozmetikleri de mantara davetiye
çıkarmaktadır. Bu ürünlerin yapımında ve çıkarılmasında kullanılan kimyasallar
tırnaklarda yapısal bozukluklar ve hasarlar yaratıp, mantar enfeksiyonlarına
yatkınlık gelişmesine sebep olmaktadır.
Teşhis için tırnak
kazıntısı alınır
Dermatologlar görsel olarak baktıklarında mantar
enfeksiyonuna ön tanı koyabilmektedir. Ancak kesin teşhis için tırnaktan alınan
kazıntının mikroskopta incelenmesi gerekmektedir. Kazıntı yöntemi ile teşhis
edilemeyen durumlarda ise mantar kültürü yöntemi uygulanmaktadır.
Tek tırnağı etkileyen
enfeksiyonda sürme ilaç tedavisi
Tırnak mantarının tedavisi kolay değildir. Tedavide
öncelikle kaç tane tırnağın mantar enfeksiyonundan etkilendiğine bakılır. Tek
bir tırnakta mantar bulunması durumunda genelde solüsyon, cilalar gibi sürme
ilaç tedavisi uygulanmakta; ancak kötüleşen ve kalınlaşan tırnaklarda sonuç
tırnak çekimine kadar uzayabilmektedir.
Ağızdan alınan
ilaçların yan etkilerine dikkat edilmeli
Birden çok tırnağın mantar enfeksiyonuna tutulması durumunda
ise genelde ağızdan alınan ilaçlarla en az üç ay tedavi uygulanması gerekmektedir.
Ancak kullanılan ilaçlar bir takım yan etkilere neden olmaktadır. İlaçla tedavi
olacak hastaların kullandığı diğer ilaçların mutlaka gözden geçirilmesi, böbrek
ve karaciğer fonksiyonlarına bakılması ve normal değerlere sahipse mantar tedavisine
başlanması gerekmektedir.
İlaç verilemeyen
hastalar için lazerle tırnak mantarı tedavisi
Tırnak mantarında sürme tedavilere ilave olarak özellikle
ağızdan ilaç verilemeyen hastalarda süreci kolaylaştırmak ve kısaltmak amacıyla
haftalık ya da 10 günlük seanslar halinde lazer ile de destek tedavisi
uygulanabilmektedir. Bu tedavi yöntemlerinin hiçbirinde başarı oranı yüzde 100
olmamakta, kişiye ve mantarın direncine göre bu oran değişebilmektedir.
Tırnak mantarından
korunma önerileri:
- · Aynı ayakkabı her gün giyilmemeli ve ayakkabılar
sık sık havalandırılmalı
- · Ortak ayakkabı, terlik ve havlu kullanılmamalı
- · Çoraplar mutlaka 60 derecenin üstünde yıkanmalı
ve günlük değiştirilmeli
- · Ayaklar yıkandıktan sonra kağıt havlu ile
kurulanmalı ve kumaş ayak havlusu kullanılmamalı
- · Ayak etrafındaki derinin travmaya uğramamasına
dikkat edilmeli
- · Havuz, sauna, banyo gibi ıslak zeminlerde çıplak
ayakla dolaşılmamalı
- · Spor salonlarında kişisel havlu ve terlik
kullanılmalı, sentetik ve sıkı kıyafetler giymemeli
- · Manikür-pedikür aletlerinin kişisel ve steril olmasına dikkat edilmeli
