Dikkat! Sıcak hava
migreni tetikliyor
“Başım patlıyor,
gözlerim oyuluyor… Başıma adeta çekiçle vuruyorlar… O kadar ağrıyor ki başımı
duvarlara vurasım geliyor… Saçlarımı çekiyorum yine de geçmiyor… Bu ağrı hiç
geçmeyecek galiba...” Bunlar ve benzerleri migren ağrısı yaşayan hastaların
sıkça sarf ettikleri yakınmalar… Yaz aylarının, en sıcak dönemlerini
yaşadığımız bu günlerde migren ataklarında artış görülebiliyor. Özellikle,
günün en sıcak saatlerinde (13.00-14.00 gibi) dışarıda olmak, su tüketiminin az
olması, sıcak havalara bağlı gece uyku kalitesinin bozulması, ışık hassasiyeti
olan hastaların parlak güneş ışınlarına maruz kalması migren ataklarını
tetikleyebiliyor. acıbadem international hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Ayça Gül
Sun migren ağrısının 4 saat sürebildiği gibi, 3 gün kadar da devam edebildiğine
dikkat çekerek, “Ağrı hiç bitmeyecekmiş gibi hissettirse de bitmeyen migren
atağı yoktur. Önemli olan migren atağının yaşam kalitesini, sosyal ve iş
hayatını olumsuz etkilemesini engellemektir. Migren ataklarının sıklığı kişiden
kişiye farklılık gösterdiği, gibi aynı kişide dahi dönemsel farklılıklar
olabiliyor. Alınabilecek bazı önlemler ve uygulanabilecek koruyucu tedavi
yöntemleri ile atak sıklığı azaltılabiliyor” diyor.Acıbadem International
Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. ayça gül sun migren ataklarından kurtulmanın 10
yolunu anlattı, önemli uyarılarda bulundu.
Migren günlüğü tutun
Uyku düzeni bozukluğu, aç kalmak, bazı gıdaları tüketmek,
hava değişimleri ve adet dönemleri migrenin bilinen tetikleyicilerinden
bazıları. Migren ağrılarından kurtulmak için öncelikle bu tetikleyicileri
bilmeniz çok önemli. Bunun için bir migren günlüğünüz olsun. Migren atağınızdan
önceki 3 günü düşündüğünüzde farklı neler oldu, not edin. Herhangi bir sebeple
kızgınlık, kaygı atağı oldu mu? Öğün atladınız veya aç kaldınız mı? Geceleri
uykunuz nasıldı? Kadınsanız, özellikle adet döneminde misiniz? Bu günlük
sayesinde atak tetikleyicilerini ve varsa ağrınızın karakteristik özelliğini
bulmanız daha kolay olacaktır. Bu bilgileri küçük bir günlüğe not edebilir veya
akıllı telefonlarınıza indirebileceğiniz bazı aplikasyonlardan da takip
edebilirsiniz.
Aç ve susuz kalmayın
Her sabah kahvaltınızı mutlaka yapın, öğün atlamamaya özen
gösterin. Günlük sıvı ihtiyacının karşılamaması migren atakları için
tetikleyici bir faktör. Sıcak havalarda özellikle terle de sıvı kaybının
olabileceğini unutmayın. Bu nedenle günde en az 2 litre su içmeyi ihmal
etmeyin.
Serin ortamları
tercih edin
Sıcak havalarda günün en sıcak olduğu saatlerde dışarı
çıkmayın. Dışarı çıkarken, şapka ve güneş gözlüğü kullanın. Serin, klimalı
ortamları tercih edin. Gün içinde, ani sıcaklık ve ışık değişimlerinden de uzak
durun.
Hava durumlarını
takip edin
Lodos, migren hastalarının neredeyse çoğunda atak ile
eşanlamlıdır. Ayrıca, sıcak havalar da atak sıklıklarını tek başına
arttırabildiği gibi, dolaylı yoldan atakların sıklaşmasına da katkı sağlıyor.
Hava durumlarını özellikle akıllı telefonlarınıza yüklediğiniz bazı
aplikasyonlarla veya internet sitelerinden de takip edebilirsiniz. Lodos için
öncesinde alabileceğiniz önlemleri/tedavileri doktorunuzdan öğrenebilirsiniz.
Uyku hijyeni çok önemli
Nöroloji Uzmanı Dr. Ayça Gül Sun uyku problemi yaşıyorsanız,
öncelikle uyku hijyeni sağlamanız gerektiğini belirterek şunları söylüyor:
“Uyuma ve uyanma saatlerinizin hafta sonu da dahil aynı saatlerde olmasına özen
gösterin. Uyuduğunuz ortamın sıcaklığı, havalandırılmış olması ve nemi uykuya
dalmanızda önem taşıyor. Uyumadan önceki saatlerde, çay ve kahve gibi uykunuzu
kaçırabilecek içeceklerden de uzak durmalısınız. Rahatlamak için yatmadan önce
duş alabilirsiniz. Yatağınızda dinleyebileceğiniz sakin müzikler, beyaz gürültü
denilen ritmik sesler uykuya dalmanızı kolaylaştırabilir. ”
Tetikleyici gıdalara
dikkat!
Aşağıda yer alan gıdalardan her biri kişisel anlamda
tetikleyici olmayabiliyor. Bu gıdalardan hangilerini tükettiğinizde atağınızın
başladığını bilirseniz, onlardan uzak durarak ataklardan korunabilirsiniz.
Bunun için aldığınız hazır gıdaların paketlerinde yazan içerikleri okumanız da
çok önemli.
Kahve, çikolata, kabuklu yemişler (ceviz ilk sırada),
Nitratları içeren gıdalar (konserve, füme,
fermente,yıllanmış et),
Süt ürünleri (eskitilmiş peynir çeşitleri, küflü peynirler),
MSG- MonoSodyumGulutamat içeren gıdalar (Çin yemekleri,
tuzlu atıştırmalıklar, hazır çorbalar, paket diyet ürünleri),
Alkol (özellikle kırmızı şarap),
Balsamik sirke,
Narenciyeler (suyu ve içerdikleri sülfitler nedeniyle),bazı
kurutulmuş meyveler, incir, hurma, ahududu, papaya, çarkıfelek meyvesi, avokado
Mayalanmış hamur ürünleri,
Gluten içeren gıdalar, tatlandırıcılar (aspartam içerenler)
Adet öncesi önlemler
alın
Migren hastalarının bir kısmında atakların adet dönemiyle
belirgin ilişkisi oluyor. Adet öncesi alabileceğiniz bazı önlemler ya da
tedavilerle beklenen ataktan korunabilme şansınız var. Adet günlerinizi, takvim
ile takip edip, alabileceğiniz önlemler açısından doktorunuzdan bilgi
alabilirsiniz.
Rutin kontrollerinizi
ihmal etmeyin
Kansızlık ve vitamin eksiklikleri (özellikle D vitamini
eksikliği, tiroit hormon bozuklukları) migren atakları için sıklaştırıcı
özellik gösteriyor.Bu nedenle en az yılda bir kez kan tetkiklerinizi yaptırın.
“Atak sırasında, uygun ağrı kesiciyi olabildiğince erken sürede almanız önemli”
uyarısında da bulunan Nöroloji Uzmanı Dr. Ayça Gül Sun sözlerine şöyle devam
ediyor: “Dolayısıyla doktorunuzun atak için önerdiği ilaçlarınızı kolaylıkla
kullanabileceğiniz şekilde hazır bulundurun (çantanızda, arabanızda, çalışma
masanızda vs.). Atak sırasında kullanmak üzere göz maskesi, belki sesi
azaltabilecek kulak tıkaçları da size yardımcı olabilir.”
Haftada 3 kez
egzersiz yapın
Düzenli yapılan egzersiz endorfin salınımını arttırarak;
beyinde ağrı oluşumunu sağlayan kimyasalları dengeliyor, bu sayede de atakları
önleyebiliyor. Haftada 3 kez, 40'ar dakikalık egzersizler, migren atak
sıklığını azaltmada yardımcı oluyor. Yoga ve pilatesteki özellikle germe ile
esneme egzersizleri atak sırasında eşlik eden boyun ve sırt ağrıları için de
faydalı oluyor.
Sigarayı bırakın
Sigaranın sağlığa zararlı bir etkisi de damar duvarlarında
büzülme yaratabilmesi. Bu süreç de migren sıklığında artışa sebebiyet
verebiliyor.
Kontrol altına
alınamıyorsa…
Tüm önlemlere rağmen atakların sıklığı kontrol altına
alınamıyorsa, doktorunuza danışarak koruyucu tedavinizi planlayabilirsiniz.
Koruyucu tedaviler: Antidepresanlardan epilepsi ve kalp
ilaçlarına kadar etkinlikleri çalışmalarla kanıtlanmış çeşitli ilaçlara
başvuruluyor.
Botoks Tedavisi: Botoks migrenin en iyi koruyucu
tedavilerinden biri. Bu uygulama, hastanın sık baş ağrısı atağı yaşaması ve sık
ağrı kesici kullanım ihtiyacının önüne geçiyor. Alın, her iki şakak, boyun ve
omuz bölgelerindeki belirli noktalara uygulanıyor. Yaklaşık 15 dakikalık bir
işlem olan bu yöntem ilk bir yılda 3-4 ay aralıklarla tekrarlanıyor. Bir yıl
sonrasında ise sıklığı hasta özelinde planlanıyor.
