“Kurban Bayramı”
denilince akla ilk gelenlerden biri de birbirinden lezzetli yemeklerle hazırlanmış
göz alıcı sofralar oluyor.
Ancak bayramı bayram tadında ve sağlıklı geçirmek için bazı
beslenme kurallarına dikkat etmek gerekiyor. Aksi takdirde pek çok sağlık
sorunuyla karşılaşılabiliyor. memorial bahçelievler hastanesi Beslenme ve Diyet
Bölümü’nden Dyt. Buşra Mutlu, Kurban Bayramı’nda sağlıklı beslenmenin püf noktaları
hakkında bilgi verdi.
Gelişen ve değişen dünyada insanların önemli sorunlarının
başında yeterli ve dengeli beslenme gelmektedir. Bu açıdan hayvansal gıdalar,
sahip oldukları biyolojik özellikleri nedeniyle vazgeçilmez ve diğer gıda
maddeleri ile ikame edilemez bir konumdadır. Kırmızı etler özellikle proteince
zengindir. Kırmızı etler, demir, çinko, selenyum gibi bazı minerallerle, B1,
B6, B12 ve D vitamini gibi vitaminleri de içermektedir. Ancak kırmızı et,
faydasını uygun miktarlarda ve doğru hazırlama yöntemleriyle tüketildiğinde tam
olarak verebilmektedir.
Etin yanında sebze
tercih edin
Kırmızı etin sebzeyle pişirilmesi veya haşlanmış sebzeyi
etin yanına garnitür olarak kullanmak besin çeşitliliğinin sağlanmasına katkıda
bulunur. Sebzelerin içeriğinde bulunan C vitamininin, etlerde bulunan demir,
çinko ve magnezyumun emilimini, vücutta kullanılmasını artırmaktadır. Kırmızı
et ve sebzeyle birlikte ayran ile yoğurt tercih edilirse sağlıklı bir seçim
yapmış olmak mümkündür.
Etteki yağ miktarına
dikkat
Kurban Bayramı’nda şişmanlık, kalp-damar hastalığı, diyabet,
hipertansiyon, mide rahatsızlığı gibi sağlık sorunları olan bireyler ile
yaşlılar beslenme düzenlerine daha çok dikkat etmelidir. Yağlı etlerin doymuş
yağ ve kolesterol içeriği daha yüksek olduğu için kalp-damar hastalığı, diyabet
ve hipertansiyonu olan bireyler bayramda yağsız veya az yağlı etleri tercih
etmeli; eti kısıtlı miktarlarda tüketmeli, aşırıya kaçmamalıdır. Etlerde
görünür yağlar ayrılarak yağ miktarı azaltılmalıdır. Yağ miktarı azaltılmazsa
ve aşırı et tüketimi olursa çeşitli sağlık sorunlarıyla karşılaşılabilir.
İyi çiğneyin, eti
hemen tüketmeyin
Kırmızı et sindirimi ağır olan besinler grubundadır. Yeni
kesilmiş hayvanların etlerindeki ölüm sertliği geçmeden, olgunlaşma sağlanmadan
pişirme, sindirimi de zorlaştırmaktadır. Özellikle mide-bağırsak hastalığı olan
kişiler kurban etlerini hemen tüketmemeli; buzdolabında birkaç gün beklettikten
sonra, haşlama veya ızgarada pişirme yöntemiyle pişirerek tercih etmelidir.
Sindirim sorunu, hazımsızlık gibi sabahları yumurta, peynir, domates, yeşillik
ve esmer gibi sindirimi göreceli olan daha kolay besinler tüketilmesi önerilir.
Etlerin sindirimi üzerine çiğnemenin de etkisi bulunmaktadır. Yağsız etlerin
maksimum emilimleri için yeterli miktarda çiğnenmeleri gerekmektedir.
Ağır ateşte pişirmek
sağlıklıdır
Kırmızı ette doğru pişirme yöntemi tercih edilmezse besin
öğesi kayıpları meydana gelebilir. Bu nedenle haşlama, ızgara veya fırın en
sağlıklı pişirme yöntemleri arasındadır. Pişirme yöntemi seçileceği zaman etin
türüne dikkat etmek gerekmektedir. Kasların yüksek bağ dokusu içerikleri
normalde daha az olgunlaşmalarına neden olmaktadır. Bağ dokusu içeriği yüksek
etler için nemli bir ısıtma yöntemi, örneğin ağır ateşte veya sıvıda pişirme
önerilir. Ayrıca eti yüksek ateşte pişirmek sağlığa zararlı maddeleri ortaya
çıkarır ve bu kanserojen etki oluşturabilir. Izgara ya da mangal tercih
edilecekse pişirilen etin mangalla arasında yaklaşık 15 cm mesafe bırakmak
gerekir. Yüksek ısıda pişirme yöntemiyle etler bozulabilir, etin içi çiğ
kalabilir. Etin çiğ ya da az pişmiş olması besin zehirlenmelerine de neden
olabilir. Kırmızı et ne kadar yüksek ısıya maruz kalırsa o kadar zararlıdır.
Derin dondurucuda en
fazla 3 ay bekletin
Etler, buzdolabında en fazla 3 gün, buzlukta -4 derece ile
en fazla 7 gün, derin dondurucuda -32 derece ile en fazla 3 ay bekletilmelidir.
Kurban etleri, dondurulmadan önce küçük parçalara ayrılarak buzdolabı poşetine
veya yağlı kağıda sarılmalıdır, böylece çözdürme işlemi de kısa sürer ve
bakteri oluşumu engellenir. Kalorifer üzerinde, açıkta ya da sıcak suda
bekletme gibi çözdürme yöntemleri, sağlık açısından risklidir. Ayrıca
çözdürülen et, hemen pişirilmeli, asla tekrar dondurulmamalıdır. Bunun yanında
bayramda kesilen kurban eti birkaç saat içinde değil bir gün sonra
tüketilmelidir. Çünkü hemen tüketilen et şişkinliğe, hazımsızlığa sebep olabilir.
Gün aşırı bir dilim
baklava yeterli
Bayramlarda en çok yapılan yanlışlardan biri de tatlı
tüketiminin artırılmasıdır. Bu dönemlerde şerbetli tatlılar daha çok tercih
edilmektedir. Eğer şerbetli tatlı tüketilmek isteniyorsa ve kişinin diyabet
gibi bir sağlık sorunu yoksa gün aşırı 1-2 dilim baklava tercih edilmelidir.
Şerbetli tatlılar yerine meyveli ve sütlü tatlıların veya vitamin, mineral ve
posadan zengin kuru meyveler, ceviz, fındık gibi kuru yemişlerin tercih edilmesi
daha uygun olacaktır.
Su tüketimi artmalı
Bayram ziyaretleri sırasında artan çay ve kahve tüketimi
aşırı miktarlarda olduğunda uykusuzluk, kalp ritim bozuklukları, mide
problemlerine sebep olabilmektedir. Bu tür içeceklerin tüketilen miktarlarına
dikkat edilmeli, bunun yanı sıra su tüketimi kaba bir hesapla günde 2- 2,5 lt
olmalıdır.
