Doğuştan işitme kaybı olan, dolayısıyla da işitemeyen ve konuşamayan
çocukları işitebilir ve konuşabilir hale getirip topluma kazandıran, zamanında
işitebilir ve konuşabilir olup da herhangi bir sebepten dolayı işitmesini
kaybeden erişkin bireyleri de tekrar işitebilir hale getirip toplumdan
kopmalarını önleyen koklear implant uygulanımı KSÜ Kulak Burun Boğaz
Hastalıkları Anabilim Dalında yapılmaya başlandı.
Kahramanmaraş’ta ilk defa 3 yaşındaki hastaya yapılan bu operasyon
sayesinde hastamız işitme sorunu olmayan yaşıtları ile birlikte aynı okullara
gidebilir hale gelecek. Doğuştan işitme engelliler için büyük bir umut olan
Koklear İmplant ameliyat ekibinde Doç. Dr. İsrafil Orhan, Dr. Öğr. Üyesi.
Selman Sarıca, Doç. Dr. Nagihan Bilal, Dr. Öğr. Üyesi. Saime Sağıroğlu ve
Odyolog Emine Temiz yer aldı. Ameliyat Fırat Üniversitesi Kulak Burun Boğaz
Anabilim Dalından Prof. Dr. Turgut Karlıdağ gözetiminde yapıldı.
İşitme kaybı, toplumda yüksek oranlarda görülen bir engeldir. Ana Çocuk
Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğünün verilerine göre doğuştan işitme
kaybı görülme oranı 10 bin doğumda 30’dur ve bu oran doğumda görülen yarık
damak, down sendromu, uzuv anomalileri gibi diğer anomalilerin görülme oranının
çok üzerindedir.
KSÜ Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalında yoğun çabalar
sonucunda gerekli alt yapı çalışmaları tamamlanarak yenidoğan işitme tarama
referans merkezi haline getirildi ve yenidoğan işitme taraması programına
başlanıldı. Gerekli altyapı çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte KSÜ Sağlık
Araştırma ve Uygulama Hastanesi (KSÜ Tıp) ulusal tarama programına dahil edilip
ileri tanı ve tedavi merkezi olarak programda yerini aldı.
İşitme cihazlarından yarar sağlayamayan ileri ve çok ileri derecede işitme
kaybı olanlara yardımcı olmak için tasarlanmış elektronik bir aygıt olan
Koklear İmplant sistemi, günlük sesleri şifrelenmiş elektriksel uyarımlara
dönüştürürken uyarımlar işitme sinirini uyarırlar ve beyin onları ses olarak
algılar.
Koklear İmplant sistemi iki kısımdan meydana geliyor. Operasyon ile
yerleştirilen iç kısım-İmplant ve konuşma işlemcisi olarak isimlendirilen dış
kısım. Koklear implant uygulanmış bir kişide sesler, implantın alıcısında yer
alan mikrofon tarafından alınarak elektriksel sinyallere dönüştürülüyor. Bu
sinyaller konuşma işlemcisine iletilerek burada kodlanır. Bu uyarımlar
ameliyatla kokleaya yerleştirilmiş olan elektrodlara yollanır. İşitme siniri bu
uyarımları alarak beyine yollar. Beyin de bu sinyalleri ses olarak algılar.
Koklear implanttan doğuştan işitme kaybı olan çocuklar, sonradan işitme
kaybına uğrayan çocuklar ve erişkinler yararlanabilir. Koklear implant, iç
kulaktan kaynaklı bir nedenle işitme kaybı mevcutsa ve işitme cihazı ile
yeterli konuşma bilgisi alınamıyorsa uygundur. Ancak doğuştan işitme kaybı olan
çocuklara mümkün olduğunca küçük yaşta implant uygulanımı yapılabilirse büyük
yarar sağlarlar. 5 yaştan sonra yarar sağlama oranı çok düşmektedir. O nedenle
doğuştan işitme kaybı
olanlarda 5 yaş öncesi, özellikle 3 yaşın altında koklear implant
uygulanması tercih edilmektedir.
Koklear implant uygulanımı sonucu elde edilen yararlara bakıldığında
neredeyse tüm kullanıcılar, daha çok çevresel sesler duyma yeteneğine
ulaşacaklarından, İmplant'tan yarar sağlarlar. Böylece kişinin çevresi ile daha
yakın ilişki içinde olması mümkün olur. Trafik, alarm, siren gibi sesleri
duyacaklarından kişiler daha güvenli olacaklardır. İşitmenin sağlanması ile
beyindeki ilgili alanların uyarılması sonucunda konuşma da gelişmekte ve
implant uygulanımı sonrasında bu çocuklar toplumla sağlıklı etkileşim kurabilmektedir.
Özellikle çocuklar için düzenli konuşma ve dil terapisi gereklidir. Burada
ailenin ilgisi ve gayreti çok önemlidir. İlgili ve gayretli bir ailenin çocuğu
eğitim süreci sonunda işitme sorunu olmayan yaşıtları ile birlikte aynı
okullara gidebilir hale gelebilmektedir.
