KÜRESEL Gazeteciler
Konseyi (KGK) yönetim kurulu Genel Başkan Mehmet Ali Dim imzasıyla bu konuda
yazılı bir açıklama yaptı. Açıklama şöyle:
“Gazetecilere çalışma
koşullarının yıpratıcılığı nedeniyle erken emeklilik imkanı sağlayan, 1977
yılında 506 sayılı yasaya eklenen bir maddeyle tanınan fiili hizmet zammı hakkı
(yıpranma payı) 2008’de iptal edilmiş, uzunca bir mücadele sonrasında 2013
yılında yeniden getirilmişti.
Anayasa Mahkemesi (AYM),
2013 yılında getirilen düzenlemeyi, haksızlığa neden olduğu gerekçesiyle açılan
davada iptal etmişti. AYM, TBMM’ye yasal düzenleme için 9 ay süre tanımıştı. Bu
süre, 14 Kasım 2020’de doluyor. TBMM 10 gün içinde yasal bir düzenleme yapmazsa
gazeteciler yıpranma payı olarak bilinen fiili hizmet zammı hakkını kaybedecek.
Uluslarası basın meslek örgütü Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) üyeleri olarak
bu hakkımızı kaybetmeden, ivedilikle 506 sayılı yasa dönemindeki düzenlemeye
geri dönülmesini talep ediyor ve bu konuda Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
ile tüm milletvekillerimizden destek alacağımız umudunu taşıyoruz. KGK olarak
il temsilcilerimiz vasıtasıyla tüm milletvekilerimize de bu konuyu iletmiş
olacağız.
Bilindiği gibi, 1977
yılında gazetecilerin çalışma koşullarının ağırlığı, yıpratıcılığı ve matbaa çalışanlarının
kimyasallara maruz kalmaları nedeniyle, 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na
eklenen bir maddeyle gazetecilere ve matbaa çalışanlarına itibari hizmet hakkı
tanındı.
Her yıl için sigortalılık
süresine 90 gün eklenmesiyle tanınan bu hak, gazetecilerin ve matbaa
çalışanlarının erken emekli olabilmesine olanak sağladı. Ancak en fazla 5 yıl
erken emeklilik ile de sınırlandırıldı.
2008 yılında, 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan düzenleme ile
gazetecilerin ve matbaa çalışanlarının bu hakları ellerinden alındı.
Yaklaşık 5 yıl süren
mücadelenin ardından 2013 yılında; itibari hizmet zammı, “fiili hizmet süresi
zammı” adı ile ve sadece gazetecileri kapsayacak şekilde geri getirildi. 506
Sayılı Kanun’da tanınan haklar azaltılarak geri getirilirken, “fiili hizmet
süresi zammı” şu şekilde düzenlendi:
-90 gün olan fiili hizmet
süresi 75 güne indirildi,
-5 yıl olan erken
emeklilik hakkı 3 yıla indirildi,
-Emeklilik yaşından 5 yıl
indirilirken, yeni düzenleme ile bu süre 1,5 yıla düşürüldü,
-Fiili Hizmet Süresinden
yararlanmak basın kartı taşıma şartına bağlandı.
2019 yılında ise, Anayasa
Mahkemesi “fiili hizmet süresi” hakkından yararlanmanın, basın kartı taşıma
zorunluluğuna bağlanması nedeniyle, düzenlemeyi iptal etti. Anayasa Mahkemesi
iptal kararının “yeni bir düzenleme yapılabilmesi için” Resmi Gazete’de
yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır
ve bu 9 aylık süre 14 Kasım 2020 tarihinde dolmaktadır.
14 Kasım 2020 tarihine
kadar yeni bir kanuni düzenleme yapılmaması halinde; matbaa çalışanları için
2008 yılında kaldırılmış olan “itibari hizmet hakkı”, gazeteciler için de 15
Kasım 2020 tarihinde tamamen yürürlükten kalkmış olacaktır.
