Kahramanmaraşlı Şair Nuri Pakdil Hayatını Kaybetti

Ankara Şehir Hastanesi'nde tedavi gören Kahramanmaraşlı şair nuri pakdil 85 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Muhafazakar camianın takip ettiği Nuri Pakdil, tedavi gördüğü Ankara Şehir Hastanesi'nde 85 yaşında hayatını kaybetti.

Geçen 7 Haziran'da Kahramanmaraş'ta yürüyüş yaparken düşen ve kalça kemiğinde kırık olduğu tespit edilen yazar ve mütefekkir Nuri Pakdil, Ankara Şehir Hastanesinde tedavi altına alındı. Pakdil, burada yaklaşık 2 ay süren tedavisinin ardından taburcu edildi. Fakat önceki gün rahatsızlanan Pakdil, tekrar aynı hastaneye kaldırıldı. Pakdil, bugün doktorların tüm müdahalesine rağmen yaşamını yitirdi.

Nuri Pakdil Kimdir?

1934 yılında Kahramanmaraş'ta dünyaya geldi. Lise eğitiminin ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. İlk çalışmalarını, şiir ve deneme türlerinde memleketinde 'Demokrasiye Hizmet' gazetesinde yayımladı. Lisedeyken 'Hamle' adında bir dergi çıkardı. 1969 yılında 'Edebiyat' dergisini ve 1972'de Edebiyat Dergisi Yayınları'nı kurdu. Edebiyat dergisi, kimi aralıklarla uzun yıllar sürdürdüğü yayınına, Aralık 1984'te ara verdi. Edebiyat Dergisi Yayınları, 1972-1984 yılları arasında 18'i Nuri Pakdil imzasını taşıyan, 45 kitap yayımladı. 28 Şubat 1997 tarihinde Edebiyat Dergisi Yayınları'ndan yeniden kitap yayımlamaya başladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görüldü. Kasım 2014'te Necip Fazıl Saygı Ödülü'nün ilkini aldı.

Gazeteci, yazar Soner Yalçın, 3 Şubat 2017 tarihinde Sözcü gazetesinde yayımlanan "Kafası Karışık Adam" başlıklı yazısında, Nuri Pakdil'i şöyle anlatmıştı:

Oyun yazarıdır. Ama oyunları iyi değildir.

Şair'dir. Ama şairliği kötüdür.

Çevirmendir. Ama Arapça şiirleri Fransız'dan Türkçe'ye çevirmiştir!

Ama. Edebiyata çok emek harcamıştır; 1969-1984 arasında Edebiyat Dergisi çıkarmıştır.

Okumaya tutkundur. Ancak analitik düşünceye sahip değildir; bilgiyi analiz edemez.

İslamcı'dır.

“Muhafazakar” ve “sağcı” denilmesini kabul etmez.

Kendini, “devrimciyim” diye tanımlar.

Kendini, “kurşun yemiş bir gerilla göğsüne” benzeterek “hiç dönmemiş partizanım” diye tanımlar.

Kendini, “anamalcı (kapitalizm), emperyalizm, faşizm” karşıtı “sosyalist çizginin en ileri ucunda” diye tanımlar. (Sosyalistliği “teoriden” değil “duygusallıktan” kaynaklanır. Anti-kapitalist Müslüman gençlerin manevi liderleri -İslam'ı ilk kabul edenlerden- yoksulların temsilcisi Ebu Zerr'in yoludur bu.)

Eşitlikçidir. Emeğin kutsallığına inanır.

Ona göre “mülkiyet, kirli ve kanlı”dır.

Siyaseti kara bulur.

Sıklıkla “yabancılaşma” kavramını kullanır…

LENİN HAYRANI

Yabancılaşma kavramını ilk kez felsefi anlamda -J.J.Rousseau'dan esinlenerek- Hegel kullandı. Yabancılaşma kavramını ayakları üzerine Marks oturttu.

Marks kavrama ekonomik boyut katarak kapitalist toplumsal sistemin; insanı, ürettiğine- ilişkilerine- dünyaya yabancılaştırdığını belirtti.

Pakdil ise yabancılaşmayı salt kültür/din boyutuyla ele aldı. “Ortak tarih bilincinin tahrip edilmesi” olarak değerlendirdi. Örneğin…

Ankara'da yabancılaşma sürecine karşı ilk eylem Kocatepe Cami'nin yapılmasıyla başlamıştı!

Evet Pakdil, yabancılaşma kavramının iktisadi yönüyle hiç ilgilenmedi. Bugün dahi İslamcı çevrelerin bakış açısı aynıdır; Batı karşıtlıkları sadece din eksenindeki kültürel boyutla sınırlıdır. Yabancılaşmanın özünü oluşturan ekonomik ilişkiler, üretim biçimleri vs. düşüncesiyle ilgilenmezler. Oysa… Kültürün alt yapısını/temelini oluşturan iktisat değil midir? Bilmezler.

“Hangi dünyaya kulak kesilmişse, öbürüne sağır” sözünü doğrular” Pakdil.

Somutlaştırmak için örnek vereyim:

1960'larda Türkiye'de üç önemli edebiyat dergisi vardı:

– Sezai Karakoç'un çıkardığı “Diriliş”…

– Nuri Pakdil'in çıkardığı “Edebiyat”…

– Cemal Süreya'nın çıkardığı “Papirüs”…

Karakoç ve Pakdil yabancılaşmaya sadece kültür boyutuyla baktıkları için, Lenin'in “Emperyalizm” kitabını Cemal Süreya Türkçe'ye çevirir! Oysa…

Sözümona Pakdil Lenin hayranıdır!.. En yakın “talebesi” Hüseyin Su günlüğünde yazar:

“Yazar, sanatçı ve entelektüel idolü Sartre; siyasal devrimci idolü ise Lenin'di. Okurken de konuşurken de andığı ve örneklediği iki addı bunlar. Bu iki insanın hayatına ilişkin Türkçede ne varsa mutlaka okumuştuk.” (Hece, 2004)

Sartre'ı, Cezayir Savaşı'na verdiği destek; ve Lenin'i devrim yaptığı için beğenir. O kadar. Her ikisinin de ideolojisiyle, kuramıyla, felsefe boyutuyla hiç ilgili değildir!

Keza. Sosyalist Ahmet bin Bella'ya da politik görüşü nedeniyle değil, Cezayir direnişi nedeniyle hayranlık duyar.

Malesef Pakdil'in hiçbir zaman teorik derinliği olmamıştır.

Okumayı bile “inanç” temelli yapar; Dostoyevski'yi bu sebeple çok sever!

YENİ “İNANÇ DİLİ”

Pakdil'in aradığı hep “yerli düşünce”dir?

Düşünceyi, coğrafi alanla ve İslam ile sınırlar. Ötesini kabul etmez; “yabancılaşma” der geçer.

Oysa kendisi ezbercidir, nakilcidir.

Tüm sorunların kaynağı olarak inançsızlığı/dinsizliği görür. Türkiye'yi ayakta tutanın “ortdirek” İslam olduğunu ileri sürer.

Atatürk devrimleri karşıtıdır; ve hesaplaşma içindedir. “1923 devriminden beri, boynumuz ağrıdı Batı'ya bakmaktan. Sanki bin yıllık uygarlığımız hiç olmamıştı” diye yazar.

“Bizi biz yapan tüm değerlerin” üzerine kalın perde çekildiğini iddia eder.

Fakat…

İktisatsız tarih okuması yaptığı için emperyalizmin kültürel dayatmasını göz ardı eder. Bu nedenle…

Batı'nın sömürge döneminin Tanzimat'ı ile, iktisadi bağımsızlığı savunan Cumhuriyet aydınlanmasını aynı sanır! Batı karşıtlığı yüzeyseldir.

Cumhuriyet'in, “bizi biz yapan hangi değerlere kalın perde çektiğini” açıklayamaz.

Öte yandan…

“Köylülükten nefret ettiğini” söyleyen Pakdil…

Beethoven ve Joan Baez dinlemeyi çok sever.

Van Gogh ve Chagall resimlerine bayılır. Picasso'nun Guernica tablosunun kopyasını baş köşesinden ayırmaz.

Futbolu sever; Fenerbahçeli olmayana kızar.

Türkan Şoray ve Brigitte Bardot hayranıdır.

Tesbih çekmeye karşı çıkar.

M. Şevket Eygi'yi aşağılar.

Erenköy'deki tarikat hakkında demediğini bırakmaz.

Yetmez: “Allah” yerine “Tanrı”; “Kur'an” yerine “Mutlak Öğreti”; “Peygamber” yerine “Önder”; “Ramazan” yerine ”Oruç Vadisi” diyerek yeni “inanç dili” oluşturmaya çalışır.

Sonra da Türkçe ibadet nedeniyle Cumhuriyet'e kızar!

Evet. Sadece kültürel değerler değil Pakdil'in her daim kafası karışıktır.

Entelektüel değildir.

Bunun nedeni; yakın arkadaşı -rahmetli- Erdem Bayazıt'ın söylediği gibi, “biçimi özden de önde tutması”dır.

Sonuçta… Pakdil üzerinde çok durulacak bir düşünce adamı değildir.

Akar ve Fidan ziyaretine niye gittiler, anlamadım!