Kahramanmaraş'ta Dev Deprem Tatbikatı

AFAD, Türkiye’de modern afet yönetim sisteminin kurulmasında önemli bir kilometre taşı olan Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında, kahramanmaraş merkezli eş zamanlı 26 ilde Ulusal Deprem Tatbikatı gerçekleştirdi. Oldukça gerçekçi görüntülerin yer aldığı tatbikatta tüm şehirde kırmızı alarm verilirken, ekiplerin özverili kurtarma çalışması takdir topladı.

İstanbul’da meydana gelen ve İstanbulluları derinden tedirgin eden depremler sonrası İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Afet ve Acil Durum Başkanlığı’na (AFAD) Ulusal bir Deprem Tatbikatı yapılması konusunda talimat vermişti. AFAD Başkanlığı Bakan Soylu’dan gelen talimat sonrası harekete geçerek, birinci deprem bölgesinde bulunan Kahramanmaraş’ı pilot il olarak seçmiş ve 26 ilde eş zamanlı Ulusal Deprem Tatbikatı yapılması için düğmeye basmıştı. Bahse konu tatbikat için bugün harekete geçildi. Tatbikat İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun talimatıyla 13.26’da başlarken, tüm şehirde acil koduyla alarm verildi. Alarmın verilmesinin hemen ardından Kahramanmaraş Valiliğinde Vali Vahdettin Özkan Başkanlığında kriz masası oluşturuldu. Koordinasyon kurulunun toplantı olduğu dakikalarda ise başta AFAD ekipleri olmak üzere sağlık, polis ve itfaiye ekipleri hızlı bir şekilde tatbikatın olduğu alana doğru harekete geçti. Gerçeğini aratmayan tatbikatta senaryo gereği enkaz altında kalan kişiler için kurtarma çalışması yapıldı. Enkaz altında kalanların yakınlarının sinir krizi geçirdiği tatbikatta polis deprem bölgesinde geniş güvenlik önlemleri aldı.

TATBİKAT ANKARA’DAN TAKİP EDİLDİ

26 il ve ulusal düzeyde hizmet gruplarının katılımıyla gerçekleştirilen tatbikatta, yerel ve ulusal düzeyde hizmet grubu planları, saha ekiplerinin kapasite ve yetenekleri ile Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemi’nin (AYDES) işlerliği test edildi. Ayrıca tatbikat İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, AFAD Başkanı Mehmet Güllüoğlu ve AFAD üst yönetimi tarafından eş zamanlı olarak Ankara’daki AFAD Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi’nden de takip edildi.

Tatbikatın daha verimli yürütülmesi, ulusal ve yerel düzey katılımcılar arasında tam bir uyum sağlanabilmesi için, bahse konu illerdeki yerel düzey hizmet grupları süreç içerisindeki çalışmalarında, ulusal düzey hizmet grupları ile koordineli olarak çalıştı. Gerçek zamanlı icra edilen ve 2 gün süresince devam edecek olan tatbikatta, 1.gün afetin ilk 24 saati canlandırıldı. 2.günde ise afet sonrası ilk 72 saat sonrası canlandırılarak, ilk 72 saatte aktif olmayan Hizmet Gruplarının da tatbikata dâhil edilmesi sağlanacak.

Tatbikat süresince Coğrafi Bilgi Sistemleri üzerine inşa edilmiş, afet ve acil durumlarda tüm kaynakları etkin bir şekilde yönetebilen, karar destek mekanizmalarına sahip web tabanlı bir uygulama olan AYDES kullanılacak.

3 gün sürecek olan 26 il ve ulusal düzey hizmet gruplarının katılımıyla gerçekleşen tatbikatta 160 senaryo uygulamaya konulacak. Tatbikat, cuma günü yapılacak olan değerlendirme toplantısıyla sona erecek.

Tatbikat sırasında alana gelen Kahramanmaraş Valisi Vahdettin Özkan, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Bildiğimiz gibi gerçekten insan hayatını en yüksek derecede riske sokabilen afetlerden birisi depremdir. Bu konuyla ilgili 2014 yılında Türkiye Afet Planı yapılıp faaliyete geçmişti. Bu plan sürekli güncelleniyor. Deprem bizim bir gerçeğimiz. İlimiz ve ülkemiz açısından da yüksek derecede riski olan doğal afetlerden birisidir. Bunun için de öncelikle bizim depremle beraber yaşamayı öğrenmemizin çok gerekli olduğunu vurgulamak istiyorum. Bu yönüyle de deprem olmadan önce riskleri depremden en az zarar görecek bütün sebeplerin yan yana getirilmesini toplum, devlet, millet olarak sağlamamız lazım. Bu bakımından geleceğe yönelik iyi bir analizin yapılması gerekliliği gerçeğini ortaya koyuyor. Bu riskler ortaya koyulduktan sonra bu riskleri kontrol altında tutabilecek, minimize edebilecek planlamaların yapılması lazım ve bu planlamaların en önemlilerinden birisi de özellikle bakanlığımızın koordinatörlüğünde yapılıp icra edilen Türkiye Afet Müdahale Planıdır. Her ilde de Türkiye Afet Müdahale Planı’nın il versiyonu vardır. Kahramanmaraş ili Afet Müdahale Planı vardır. Bugünkü tatbikatta esas itibariyle Kahramanmaraş ili Afet Müdahale Planını esas alarak ulusal düzeyde bütün Türkiye’nin müdahil olduğu bakanlığımızın koordinatörlüğünde yürütülen bir tatbikattır.

Tatbikatın bütün bileşenleri bugün burada. Başta kamu kurumları, belediyeler, merkezi düzeydeki birimlerin koordinasyonuyla inşa edilmiş bir plan. Bu plan gerçekten çok güzel oluşturulmuş bir plan. Bu tatbikatlarla artık depremin bir gerçek olduğunu ama depremden en az zarar görecek yol ve yöntemler nelerdir bunları bize öğretiyor. Başta öğrencilerimiz depremin riskleriyle ilgili bilinçli hale gelecek. Öğretmenlerimiz, velilerimiz bilinçli hale gelecek. Dolayısıyla depremin bu risklerini bertaraf edecek kapasitemiz ortaya konulmuş olacak. Bugünkü tatbikatta da görev alan AFAD Başkanlığı başta olmak üzere bütün kamu kurum ve kuruluşlar, 26 hizmet grubundaki bütün çalışanlara, yöneticilere teşekkür ediyorum.

Gerçekten iyi bir planlama yapıldı. Çok uzun bir süre provaları yapılarak, çalışıldı. Bugünde icra edildi. Bu icranın sonunda gelecek dönemde depremle alakalı bu tatbikattan eksiğimiz nedir bunları öğrenmiş olacağız. Tatbikatın dışında esas olan insan olarak her birimize düşen vazifelerimiz nelerdir bunları sorgulayacağız. Bu tatbikattan ders çıkarıyoruz. Daha sonra burada eylem planını çıkarıp sayın bakanımızın talimatıyla bu yöndeki iyileştirmeleri yapacağız. Örneğin biz bugün bütün okullarda tahliye işlemini gerçekleştirdik. Yine bu tatbikatın tatbikat sürecinde veya planlama sürecinde belki senaryolarda ilk etapta olmasa da aklımıza gelen şöyle bir husus oldu; biz Milli Eğitim Müdürlüğümüzle gece bir toplantı yapıp bütün öğrencilerimizin her birisi depremde alınacak tedbirlerle ilgili birer ödev vereceğiz. Depremle ilgili farkındalık oluşturmak istiyoruz.

Depremde faaliyet gösterecek AFAD ekipleri başta olmak üzere diğer bütün destek birimleri ve unsurlarının tatbikatlarla imkan kabiliyetlerinin artacağını düşünüyoruz. Ama esas olan iletişim altyapısıyla ilgili bizim daha da iyileştirmemiz gereken alanlar nelerdir bunları tek tek not ediyoruz. Bunları hem yerel hem de ulusal düzeyde raporlayıp sunacağız. Tespit ettiğimiz iyileştirilmesi gereken alanların her birisini birer başlık olarak ortaya koyup bunun iyileştirme eylem planlarını yapacağız. Biz 2019 yılının özellikle afetlerle mücadele ve özel olarak ta depremle ilgili alınacak tedbirler nelerdir bunları gerçekleştireceğiz.

Biliyorsunuz sayın cumhurbaşkanımızın liderliğinde hükümetimizin bütün üyeleri ve ilgili birim olarak AFAD birimi, İçişleri Bakanlığımız bu konuya çok özel önem vermektedir. Bütün taşranın en uç noktalarına kadar depreme dayanıklı yapılardan tutunuzda depremle beraber yaşamayı öğretecek ve depremin risklerini minimize edecek bütün doneler nelerdir bunlarla ilgili eylem planları çıkarılıyor. Bize talimat olarak geliyor. Biz bunları uygulayacağız. Çok güzel bir tatbikat gerçekleşti. Tatbikatı güzelleştiren hususlardan birisi de zaten eksikliklerimizi görmektir.