Gıda, beslenme ve
sağlık konularında geliştirdiği projelerle toplum sağlığının geleceği için
çalışan Sabri Ülker Vakfı, gıda güvenliği konusuna dikkat çekerek tüketicilere
gıda satın alırken, saklarken ve tüketirken yapılması gerekenlere ilişkin
önemli bilgiler paylaşıyor.
Dengeli ve yeterli beslenme, şüphesiz sağlığımızı korumanın
en önemli unsurlarından biri. Ancak yeterli ve dengeli beslenirken tükettiğimiz
besinlerin güvenliği, doğru saklanması ve hazırlanması da büyük önem taşıyor.
Tarlada, bahçede veya ahırda üretimle başlayan besin zinciri; işleme, taşıma,
depolama, satış, hazırlama, pişirme ve servis aşamalarıyla sofrada son buluyor.
Üretim-tüketim zincirinin her aşamasında tarladan-sofraya besin güvenliğinin
sağlanması sağlığımızı korumanın başlıca koşulları arasında yer alıyor.
Kurulduğu 2009 yılından bugüne, gıda, beslenme ve sağlıklı yaşam bilincinin
gelişmesine katkı sağlamak, topluma bu konulardaki en doğru, güncel ve bilimsel
bilgiyi aktarmak hedefiyle çalışmalarını sürdüren Sabri Ülker Vakfı da
tüketicilere gıda güvenliğine dair çok önemli bilgiler veriyor.
Satın alırken ürünün
etiketine bakın
Sağlıklı besine ulaşabilmemizin öncelikli koşulu üretim
aşamasından geçiyor. Ancak tüketicilerin satın alırken, saklarken ve pişirirken
de dikkat etmesi gereken noktalar bulunuyor. Tüketici satın aldığı ürünün
sağlıklı ve güvenilir olduğundan emin olmak istiyorsa öncelikle açıkta satılan
ürünleri tercih etmemelidir. Ambalajlı ürün alırken ambalajın bozuk ve yırtık
olup olmadığı kontrol edilmelidir. Ardından bazı gıda ambalajları* üzerinde
bulunan Tarım ve Orman Bakanlığı’nca verilen “gıda sicil numarası/çalışma izin
numarası/işletme kayıt belgesi numarası:…”, üretici bilgileri ve son tüketim
tarihine, ürün içeriğine ve enerji, yağ, protein miktarları gibi bilgilerin yer
aldığı beslenme bilgilerine de dikkat edilmelidir.
Çiğ et, tavuk ve
balığın yenecek besinlerle temasını önleyin
Satın aldığınız besinleri nasıl sakladığınız da en az
ürünlerin içeriği kadar önem taşıyor. Örneğin tahıl, kurubaklagil, şeker gibi
kuru besinlerin karanlık, kuru, serin (en fazla 20ºC) ortamda saklanması
gerekiyor. Artmış et yemeklerini 1-2 gün, etsiz yemekleri ise 3-4 günden fazla
buzdolabında bekletmeyin ve yemeğin tamamını değil tüketeceğiniz kadarını
ısıtın. Taze sebze yemeklerini ise günlük pişirmeye özen gösterin. Kıyma, küçük
parça etler ve balığı buzdolabında 1-2 gün, büyük parça etleri, salam ve sosisi
3-4 gün, pastörize sütü 1-2 gün, yumurtayı ise 2 haftadan fazla bekletmeyin.
Eti ve sebzeyi aynı
tahtada doğramayın
Sağlıklı ve güvenilir olduğundan emin olduğunuz, doğru
koşullarda sakladığınız besinleri pişirirken de dikkat edilmesi gereken birçok
nokta var. Besin hazırlama ve pişirme sürecinde ilk öncelik hijyen olmalıdır.
Bu nedenle eller sürekli temiz tutulmalı, tercihen el dayanır sıcaklıktaki su
altında, sabunla en az 20 saniye süreyle yıkanmalıdır. Kullanılacak araç
gereçlerin ve yemeğin hazırlanıp pişirileceği alanın temiz olduğundan emin
olunmalıdır.
Et ve sebze doğranacak plastik ya da tahtayı mümkünse ayrı
kullanın. Eğer bu mümkün değilse et, tavuk veya balık doğradıktan sonra doğrama
tahtası sıcak sabunlu suyla iyice yıkayın. Çizilmiş, eskimiş doğrama tahtası
veya plastiklerini kullanmayın. Temizliğinden emin olmadığınız suyu kaynatarak
kullanın. Meyve ve sebzeleri akan su altında iyice yıkayın, gerekirse yıkama
fırçasından yardım alabilirsiniz. Uygun sıcaklık ve sürede pişirilmemiş
hayvansal besinler potansiyel tehlike yaratır. Bu nedenle etin iç sıcaklığının
en az 75ºC ye ulaşması gerekir. Uygun sıcaklığı kontrol etmek için et
termometresi kullanabilirsiniz.
Bunları unutmayın!
Besin ambalajı üzerindeki etiketleri mutlaka okuyun.
Çiğ besinlerle , pişmiş ve yemeğe hazır besinleri satın
alırken, pişirirken veya saklarken birbiriyle temas ettirmeyin
Ellerinizi ve besin hazırlandığınız ve pişirdiğiniz araç
gereçleri, besinleri sakladığınız ve servis ettiğiniz yerleri temiz tutun.
Besinleri uygun sıcaklık derecelerinde pişirin.
Çabuk bozulan besinleri ve artan yemekleri bekletmeden
buzdolabına yerleştirin.
Sıcak yemekleri sıcak, soğuk yemekleri soğuk tutun. Oda
sıcaklığında bekletmeyin.
Bozulduğundan şüphelendiğiniz hiçbir besini tatmayın.
*T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Gıda İşletmelerinin Kayıt
ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, kurban bayramında kesim yapılan yerler,
köylerdeki kişisel ihtiyaç amaçlı kesim yerleri, kişisel tüketim amacıyla
birincil üretim yapılan yerler, kişisel tüketim amacıyla gıdanın hazırlandığı,
işlendiği ve depolandığı yerler, gıdanın; geçici olarak, zaman zaman ve küçük
ölçekte kermes, kültürel etkinlikler gibi bireysel gönüllüler tarafından yardım
amaçlı hazırlandığı, depolandığı ve sunulduğu yerler,
haricindeki gıda işletmelerini kapsar.
